Moeten fotografen hun foto's gratis aanbieden via internet?

Fotograaf Hans Aarsman verkocht een project aan het Nederlands fotomuseum op voorwaarde dat zijn werk gratis te downloaden is. Terecht?...

Machteld van Hulten

Wim van Sinderen, hoofdconservator Fotomuseum Den Haag: 'Hoe minder mensen reageren op deze actie, des te waardevoller die eigenlijk is. Want dan is er nog enig sprake van exclusiviteit van de foto. Het is goed dat het Nederlands fotomuseum dit soort experimenten doet. Maar wij houden ons meer bezig met fotografie als een zeer waardevol medium. Een historische foto waarvan het negatief niet meer bestaat of een vintage die nog door de fotograaf zelf is afgedrukt, is toch wel iets anders dan een geïnkjette foto op een soort A3-formaat.'

Galerist Jurriaan van Kranendonk: 'Het is een echte Hans Aarsman-actie. Het zal niet van invloed zijn op de kunstmarkt. Hans is nooit echt een kunstfotograaf geweest, maar meer een documentairefotograaf. Hij heeft altijd klein werk gemaakt, nooit heel grote foto's. Ik kan me niet voorstellen dat fotografen met wie ik werk, zoals Bas Princen of Wout Berger, hem zullen volgen. Niet vanwege morele bezwaren. Maar zij trekken de wereld in om goede foto's te maken. Het is hun werk. Ze moeten er van leven. Hoogstens maken ze een extra serietje, een goedkope editie.'

Fotograaf Marnix Goossens: 'Nee, ik ga mijn foto's niet gratis aanbieden. Fotografie is een heel prijzige toestand. Ik werk analoog. Bij mij kost één druk op de knop al tien euro. Voor ik een foto heb gemaakt die naar mijn zin is, ben ik vaak al tweehonderd euro verder. Die onkosten moet ik er toch uithalen.

Fotograaf Paul Bogaers: 'Ik zie deze actie meer als een stunt om aandacht te vragen voor een probleem, dan een serieuze aanbeveling voor fotografen. Aarsman komt in het geweer tegen de fotografie als kunstfotografie, met haar hoge prijzen. Daarin kan ik me wel vinden. Een schilderij is uniek, daaruit vloeit de waarde voort. Bij grafiek is dat al minder omdat het in oplage wordt gemaakt, en fotografie is natuurlijk oneindig reproduceerbaar. De waarde ervan wordt hoog gehouden door gelimiteerde oplages. Dat heeft inderdaad iets heel kunstmatigs.

'Ik werk inderdaad wel veel met gevonden fotografie, maar mijn eigen werk gratis aanbieden? Ik denk niet dat dat werkt. De vraag zal stilvallen. De reden waarom de vraag naar werk van Rineke Dijkstra nu zo groot is, is omdat haar werk zo duur is. Zo werkt dat in de kunst: hoe gewilder een werk is, hoe meer waard het is.'

Marnix Goossens: 'Ik verkoop mijn foto's altijd in oplage van vijf. Dat is een mooi getal en het is nog redelijk exclusief. In het algemeen zie je wel dat kleinere foto's een grotere oplage hebben en grote foto's kleinere oplages. In Amerika zijn oplages van vijftien, twintig weer normaal.'

Wim van Sinderen: 'Het interessante aan fotografie is natuurlijk dat het alles is: van de foto in je paspoort, oneindig dupliceerbaar, een democratisch medium, tot die foto die honderdduizend euro opbrengt, en waarin de creatieve en artistieke kwaliteit van de fotograaf tot uitdrukking komt. Dat zij voor hun kwaliteit van kijken geld vragen, is niet minder logisch dan dat ik voor mijn werk betaald wordt.'

Machteld van Hulten

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden