Moet een piepend oor een keuze zijn?

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen, Rutger Pontzen of Nell Westerlaken stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Vrúúger was alles beter, toen scheurde Ozzy en de zijnen nog trommelvliezen bij de vleet. Beeld anp
Vrúúger was alles beter, toen scheurde Ozzy en de zijnen nog trommelvliezen bij de vleet.Beeld anp

Een hartenkreet van drummer Colm Ó Cíosóig, van de Ierse gitaarnoiseband My Bloody Valentine. Ó Cíosóig had de afgelopen maanden wat allesbehalve oorverdovende concerten bezocht en die lagen hem zwaar op de maag, zo schreef hij vorige week in een open brief aan The Irish Times. 'Met lage volumes en decibelbegrenzers castreren de podia de popcultuur', schreef de drummer in strakke beeldspraak. Hij was bij een van de laatste concerten van de heavy rockband Black Sabbath geweest en daar stond het publiek voorin de zaal elkaar tot stilte te manen omdat het gepraat door de muziek heen hinderlijk begon te worden. Want de muziek zelf stond nogal zachtjes. 'Ssst, niet door Black Sabbath heenpraten' - de rockwaanzin ten top.

Ó Cíosóig schreef het mooi op: 'Als je vooraan gaat staan bij een concert, dan zouden de bassen en de drums je botten door elkaar moeten schudden. De muziek zou je hoofd moeten vullen en tot extase moeten brengen.' Helaas, dat is er de laatste jaren bijna niet meer bij, zegt Ó Cíosóig.

Het was dus meer concertgangers opgevallen. Het geluid in steeds meer popzalen, van kleine clubs tot enorme arena's, klinkt vaak dun en blikkerig, en het volume staat te laag. In cleane en eigentijds toegeruste concertzalen klinken flutbassen die je helemaal níét in vervoering brengen. Mocht dat onverhoopt toch dreigen te gebeuren, dan gaat het volume omlaag. Zo staan de liefhebbers steeds vaker onaangedaan naar heavy rock- of shoegazende noiseconcerten te staren: de buik registreert geen donderende geluidsgolven, dus komt het hoofd ook niet in actie. Wat is er in het (heavy) concertwezen gevaren?

Angst, vooral. Het levende muziekcircuit lijkt geobsedeerd door oorproblematiek. Wandel een concertzaal binnen en zie naast de bar de vertrouwde oordoppenautomaat staan. En links en rechts in de ooit zo gezellige popzaal hangen waarschuwingen aan de muur: denk aan uw oren. Want daar kunnen, bij onverantwoorde harde-muziekconsumptie, vervelende dingen mee gebeuren. Doofheid ligt op de loer, en erger: chronisch piepende of suizende oren.

Al zijn de oorzaken van piepoorklachten volgens artsen complex (stress kan bijvoorbeeld een rol spelen), het zijn echt vervelende problemen. Je gunt ze niemand, maar de angst voor oorklachten heeft de laatste jaren ook wat hysterische vormen aangenomen. Zelfs bij een akoestisch tokkelconcertje van een bedeesde singer-songwriter zie je dat vrijwel iedereen doppen in zijn oren heeft. Een beetje overdreven? Maar goed, iedereen moet zelf weten hoe hij het liefst naar livemuziek luistert.

Maar als de aanbieders van die muziek uit voorzorg de decibelmeter ook maar omlaag schroeven, moeten verstokte herrieliefhebbers toch in actie komen. Heavy muziek, van rock tot donkere techno, móét hard zijn. De hardheid, en dus het volume, is een integraal onderdeel van de muziek. Het voordeel van al die mensen met oordoppen: er kán door die doppenmanie een keuze worden gemaakt in de concertzaal. Doppenliefhebbers kunnen doppen indoen, onverantwoordelijke headbangers die kennelijk enorme risico's willen lopen, kunnen op zoek blijven gaan naar die rockende extase. Schroeft een zaal het volume omlaag of wordt het geluid in blikverpakking aangeboden, dan is er geen keuze meer en wordt de ware harde-muziek-beleving langzaam maar zeker een abnormaliteit.

Dat mogen we niet laten gebeuren. Want, om nog even in de beeldspraak van Ó Cíosóig te blijven hangen: záchte harde rock heeft geen ballen. En kan dus niet bestaan.

My Bloody Valentine op Roskilde in 2005. De band staat bekend om hun extreem hoge geluidsvolume. Beeld epa
My Bloody Valentine op Roskilde in 2005. De band staat bekend om hun extreem hoge geluidsvolume.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden