TaalgebruikLapidair

Moeilijk maar mooi: lapidair

Waarom iets makkelijk zeggen als het ook met een prachtig moeilijk woord kan? 

Het woordje kwam achteloos voorbij gelopen, in een wat ouder artikel uit de krant. ‘Lapidair.’ Wat nu weer? Je kunt het natuurlijk meteen even intikken op de smartphone, maar soms is het leuker om op zoek naar een mogelijke betekenis vrij te associëren.

Dan zie je het ineens voor je, dat prijspakkertje in de folder van de MediaMarkt of een andere coole grootgrutter in elektronica en witgoed, ergens tussen de Airfryer en de snoerloze turboventilator: ‘Het zijn weer LapidAir-weken! Profiteer van onze spectaculaire aanbieding voor deze wondermachine. Nu: de LapidAir III, tijdelijk niet voor 345, maar slechts 299 euro (Incl. gratis accessoire)!’

Een kruiswoordpuzzelwoord ook. Omschrijving: ‘Kort en kernachtig’, zoals de woordenboeken zeggen. Letterlijk: ‘In steen gehouwen’, wat valt te herleiden uit de Latijnse afkomst. Lapidarius betekent ‘betreffende steen’, wat weer een afgeleide is van lapis, oftewel ‘steen’. Teksten in steen gehouwen zijn doorgaans kort en kernachtig, vandaar.

‘Kernachtig’ kom je tientallen malen per maand tegen, ‘lapidair’ kwam afgelopen twintig jaar welgeteld driemaal voor in de kolommen van deze krant. De patiënt raakte in comateuze toestand nadat hij nog eenmaal was opgedoken in een boekbespreking van ruim elf jaar geleden. Zowel de bespreker als de besproken auteur was van Vlaamse afkomst, dat scheelt wellicht, want in Vlaanderen is lapidair nog volop in gebruik.

In Nederland is het een achternaam. Van John Lapidaire bijvoorbeeld. Die kent u niet, maar hij noemde zijn adviesbureau naar zijn achternaam (Lapidair Advies), juist vanwege de betekenis. ‘In steen gehouden (sic!, red.); kort en kernachtig. Precies de werkwijze, die ik nastreef bij mijn aanpak voor alles dat mij door u wordt toevertrouwd.’ 

In Zoetermeer zetelde het huiskamerrestaurant met de naam Lapidair, maar dat was een kort en kernachtig bestaan: het is gesloten, meldt de pagina van Tripadvisor

Lapidair.nl is de website van een bedrijfsjournaliste die zichzelf aanbeveelt met de tekst: ‘Ik schrijf… en help bedrijven effectief communiceren met heldere teksten. Om te verbinden. Eerst luisteren… Dan zenden’.

Die drie puntjes maken de communicatie net wat minder kernachtig, maar de bedoeling is goed.

Kerstactie: red een leven, en blaas het oude woord nieuwe adem in. Eenmaal per dag een moeilijk maar mooi woord en de taal leeft helemaal op. Het zou een groot succes kunnen worden. Maar dat is vast te lapidair door de bocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden