Taalgebruik Moeilijk, maar mooi

Moeilijk, maar mooi: ‘Bucolisch’

Het stond in een stevig commentaar van Ewald Engelen in weekblad De Groene Amsterdammer over de boeren en hun acties: ‘Half Nederland trapt in het bucolische narratief van de veehouders.’

Over het woord ‘narratief’ een andere keer. Nu even over ‘bucolisch’. Dat komt in de beste kringen voor. In deze krant bijvoorbeeld. Onze Amerika-correspondent Michael Persson gebruikte het in april in een reportage over een Joodse enclave die kampte met de mazelen: ‘Ze bouwen nieuwe huizenblokken in het bucolische landschap.’

Op Twitter rezen existentiële vragen: ‘Waar ben je de hele tijd mee bezig geweest als je op volwassen leeftijd de woorden ‘boreaal’ en ‘bucolisch’ in een woordenboek moet opzoeken?’, schreef de een. Een ander: ‘De @Volkskrant denkt dat ik weet wat ‘bucolisch’ betekent. Niet dus.’

Gelukkig bestaan er woordenboeken. ‘Bucolisch’ betekent ‘idyllisch’ of ‘landelijk’. Oftewel: ‘Betrekking hebbend op het landleven of het platteland, meestal op een idyllische, verheerlijkende voorstelling daarvan; arcadisch; landelijk; rustiek.’

Het heeft zijn wortels in het oud-Grieks, waar ‘boukolos’ staat voor ‘koeherder’. Koeherder? De enige die aan die beroepsgroep nog een idylle hecht is de romantische ziel Yvon Jaspers, maar eeuwenlang hemelden kunst en literatuur het herdersleven op als de verbeelding van het landelijk bestaan, ver van het stadse leven. De oudste dichtkunst kent zelfs de stroming ‘bucolische poëzie’.

Dat was vóór onze jaartelling. De landschappelijke idylle is inmiddels aan een verse vernislaag toe, nu ligt er een craquelé overheen als gevolg van stikstof, CO2 en andere uitstoot van het moderne leven. Maar actueel is het oude woord nog steeds. Er loopt een lijn van Henry David Thoreaus boek Walden (waarin de auteur in 1854 beschreef hoe te leven in het bos) tot de tuindagboeken van Gerrit Jan van D., evangelist van zijn zelfgekweekte geloof te Ruinerwold, over de kunst van het composteren: zij leidden in elk geval een bucolisch bestaan. Vooral in het laatste geval is nog even de vraag waar de idylle was, maar op de resten van de ontmantelde boerderij staat een prachtig moeilijk, maar mooi woord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden