taalgebruikmoeilijk maar mooi

Moeilijk, maar mooi: astrant

Waarom iets makkelijk zeggen als het ook met een prachtig moeilijk woord kan? Als ik zo astrant mag zijn.

Aandoenlijk: in het Gelderse Ede hadden ze een jongerencentrum, nu is het een poppodium, met de naam Astrant. Zou ook maar één hangjongere in het dorp nog weten wat dat betekent? Astrant is een prachtig woord, jammerlijk verdronken in een zee van synoniemen, zoals brutaal, onbeschaamd, vrijpostig, beledigend, driest, bekkig, impertinent, onbeschoft, onbesuisd, oneerbiedig, overmoedig, roekeloos, stoutmoedig, vermetel, vlegelachtig, vrijpostig. Voor de bonuspunten: insolent.

Podium Astrant moet vernieuwd en is in onderhandeling met de Edese gemeenteraad. Een van de scenario’s voorziet in, zo meldde een krant, ‘een optimale programmering, geluidswering en kwaliteitsinrichting’. Kortom: in Astrant is werkelijk elke brutaliteit doodgeslagen.

Gelukkig hebben we het woord nog, in de 16de eeuw komen aanwaaien met het Franse assurer, (‘een stevige houding aannemen’), de term leeft nog in het Sranantongo en Surinaams-Javaans. Hier is het een heerlijk Ollie B. Bommel-woord. Letterlijk, want wat lazen we in Heer Bommel en de liefdadiger (1964), waarin een afgemeten bediende Joost heer Bommel toevoegt: ‘Het spijt me, heer Olivier. Vandaag is mijn vrije dag, en uw ontbijt was heden mijn laatste daad, als ik zo astrant mag zijn’.

En o zoete jaren negentig, toen deze krant nog hele zaterdagpagina’s (op breed formaat) vulde met contactadvertenties. 13 oktober 1990: ‘Meisje/vr., 35, slank, temperamentv., eigenz., astrant, opgewekt en melancholiek, zelfst,, soms alleen. Verlangt naar maatje om verbondenheid mee te voelen, anders dan met zoon (10) en vriend(inn)en. Jij schuwt de confrontatie niet, bent zelfst., open, direkt. Z.O. v.h.l. Br. o. nr. 172-31180, bur. v.d. blad.’

Het bur v. d. blad blijkt helaas opgeheven. Maar mocht de nood nog hoog zijn: wij vielen blind voor deze astrante meisjesvrouw. Of ze zich met spoed wil melden bij het taalbur v. d. blad voor een vrijpostige, impertinente zoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden