Moderne varianten op Rietveld-Schröderhuis

Vraag een ‘doorsnee’ V.I.P naar zijn of haar droomhuis en een voor de hand liggend scala van eisen rolt over tafel....

Maar de organisatoren van Beyond, het meerjarige kunstproject van nieuwbouwwijk Leidsche Rijn bij Utrecht, wilden nu juist een onvoorstelbaar V.I.P.-huis, een nog niet bestaand woningtype met een verhaal, ook wel een eigentijds Rietveld-Schröderhuis genoemd. Dus vroeg men kunstenaars van diverse snit om zo’n woning te ontwerpen.

De ideeën, tekeningen en maquettes van fotograaf Hans Aarsman en reclamemaker Erik Kessels, van ontwerpbureau Droog Design in samenwerking met Next Architects, van NL Architects en van beeldend kunstenaars Joep van Lieshout, Marko Lulic, Sean Snyder, Monica Sosnowska en Barbara Visser zijn sinds afgelopen weekeinde te zien in tentoonstellingspaviljoen Het Gebouw in Leidsche Rijn.

En inderdaad, de deelnemende kunstenaars talen niet naar de luxe van zwembad of oprijlaan, maar tekenen een betonnen doos met daarop een reusachtige baarmoeder bij wijze van gastenverblijf (Van Lieshout). Ze bedenken een vesting voor het vrije woord (duo Aarsman/Kessels) of het tegendeel: een super Big Brotherhuis, waarin het leven nauwelijks onzichtbaar geleid kan worden (Snyder).

Drie van de acht ontwerpen zijn door een jury uitgekozen en vervolgens onder deskundige begeleiding vertaald naar een uitvoerbaar ontwerp. De publieksfavoriet – stemmen is in – zal als het aan de organisatoren ligt echt worden gebouwd.

Met de drie heeft de jury niet bepaald de weg van de minste weerstand gekozen. Zo is de blikvangende en relatief eenvoudig te realiseren Villa Sculptura van Van Lieshout niet gekozen, en heeft ook het huis van Droog Design, opgetrokken rondom de (design)spullen van de bewoners, de eindstreep niet gehaald – te weinig verhaal.

Wel gekozen zijn het Transformatiehuis van Visser, dat als een uitschuifbare toverdoos meegroeit met de verschillende levensfasen van de bewoner, het Safe House van Aarsman/Kessels en het Schilderijhuis van Sosnowska. Vooral de laatste twee lijken in staat de monocultuur van de nieuwbouwwijk op te schudden.

Daarbij moet het Safe House het niet zozeer hebben van zijn clichématige verschijningsvorm – een kasteel met slotgracht – alswel van zijn sociale functie: een eigentijds klooster waarin wereldburgers samenkomen om te denken en te debatteren.

Maar de enige die vorm en functie combineert en daarmee daadwerkelijk in de voetsporen van Rietveld treedt, is Sosnowska. Haar letterlijk tot de derde dimensie verheven perspectieftekening van een huis oogt even bekend als verwarrend. Ook binnen werpt zij middels vervormde wandschilderingen en meubels nieuw licht op traditionele woonvertrekken. Dit zinsbegoochelende en tot voor kort onvoorstelbare huisje heeft alles in zich om een klein, maar fijn bedevaartsoord te worden.

Marina de Vries

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden