Recensie Boeken

Misschien is Wieringa nog niet toe aan het grote boek over zijn moeder (drie sterren)

Nog altijd een florerende winkel aan de Vismarkt te Groningen: Liatelier, met wierook, geneeskrachtige edelstenen, beelden, kleden en andere spirituele parafernalia, opgericht door Lia Wiersema (1942-2015), de roodharige moeder van schrijver Tommy Wieringa (1967).

Zij woonde boven de zaak. Een flamboyante vrouw die hield van spulletjes, die zich hulde in kleurrijke gewaden, en die een aanhanger was van allerhande alternatieve zienswijzen. Drie keer getrouwd, zeer eigenwijs, en toen ze kanker kreeg de regisseur van haar eigen langgerekte levenseinde.

Een grillige persoonlijkheid. Het met fotootjes verluchte Dit is mijn moeder, een nogal besliste titel voor een verzameling korte stukken die vaak niet verder reiken dan een anekdote of schets, kenmerkt zich door een zekere schroomvalligheid, opvallend voor een auteur die niet bekend staat als aarzelaar. Misschien is Wieringa, in deze eerste jaren na het overlijden van zijn moeder, nog niet toe aan het grote boek over haar, dat ook de confrontatie met haar en zichzelf zou zijn – iets anders dan de weergave van enkele niet bijster snijdende twistgesprekjes, die veeleer liefdevolle kibbelarijen zijn.

Op zijn 12de verdween zij uit zijn nabijheid door te scheiden van haar man, waarna zoon Tommy liever bij zijn vader bleef. Als hij na haar dood in een kerk een (elektrisch) kaarsje voor haar brandt en aan haar denkt, komt het hem ineens vreemd voor dat er geen hiernamaals zou bestaan waar zij kalm naar zijn woorden luisterde. ‘Religiositeit lijkt me soms een natuurtoestand, slordig verborgen onder het agnostische oppervlak, dat aangeleerd en broos is.’ Zoiets vraagt om een toelichting – er nog van afgezien dat een ‘aangeleerd oppervlak’ niet zorgvuldig geformuleerd is.

Daar is Wieringa vaker op te betrappen. Twee stoplappen in één alinea (‘er kwam geen einde aan’, en ‘niets was aan het toeval overgelaten’), dat zijn we niet van hem gewend. Je voelt dat er veel warmte is geweest tussen moeder en zoon, met name in de vroege gezamenlijke jaren op Aruba, je begrijpt zijn latere huiver voor haar ‘metafysische verslaving’. Haar aftakeling en de ontmanteling van haar uitbundige nalatenschap zijn secuur en beeldend beschreven. Maar het is net of Wieringa, die zijn moeder ‘moeder’ placht te noemen, om haar heen draait. Er blijft afstand.

 In haar winkeltje verkocht zij naast haar ‘malle handel’ ook zijn boeken. Hij kwam er niet vaak.

Tommy Wieringa: Dit is mijn moederUitgeverij Tommy Wieringa; 160 pagina’s; € 17,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.