Mislukte foto’s in adelstand verheven

Zet een heleboel mislukte foto’s bij elkaar en je krijgt op zijn minst een interessant tijdsdocument, is de gedachte die veel kunstenaars en boekenmakers naar de graaibakken op de rommelmarkt of e-bay doet grijpen....

Ten eerste de diaserie Pull Back the Shade 2002-2006 van Muzi Quawson in galerie Annet Gelink – goed opgelet van de galerie, want nog maar onlangs voor het eerst te zien op de Tate Triennial in Londen. In Gelinks keldertje The Bakery klinkt het ouderwetse geratel van een diacarroussel. De archaïsche presentatievorm blijkt uitstekend te passen bij de foto’s die Quawson van haar vriendin Amanda Jo Williams maakte, een bohemien uit de legendarische plaats Woodstock, New York. De fotograaf ontmoette Williams in 2002 en fotografeert haar tot op heden.

Naar verluid is Quawson beïnvloed door de New American Cinema uit de jaren zeventig en dat is ook zonder die informatie wel te zien; veel gebruik van de telelens, bleke kleuren, de figuur is close-up maar heel erg aan de zijkant van de foto in beeld gebracht of juist in de verte, aangesneden onder de knieën. Amanda Jo Williams zelf kent zoveel gezichten en gedaantes, dat je pas na een tijdje in haar de constante herkent.

Dat ieder beeld maar kort blijft staan is helemaal niet erg. Wat een schitterende film ontspint zich door middel van die dia’s die maar doordraaien en oplichten, letterlijk als een film. De jonge vrouw blijkt een ideale hoofdpersoon in een alternatief Amerikaans verhaal; het Amerika van de marge, de outcasts, restjes van hippiecultuur en ruimte en vrijheid die er zo heel anders eruit zien dan presidenten het bedoelen.

Doemt uit Quawsons serie Amerika op, bij de Roemeense fotograaf Tudor Bratu (1977) is dat Europa. Op zijn nachtelijke foto’s van Chisinau in Moldavië valt maar weinig te zien. De flitser duwt een cirkel van licht de nacht in en daar licht een verkeersbord op, natte bladeren in een plas of een afgeragd glijbaantje op een speelplaats. Uit de bijna abstracte foto’s destilleer je dat dit de versleten zoom van Europa is, en vervolgens zie je dat in ieder detail.

Bratu heeft een scherp oog voor non-descripte plaatsen die toch veel vertellen, blijkt ook uit het fotoboek Record. Honderden foto’s van op elkaar lijkende straten en pleinen in regenachtige, grimmige steden die wel in postcommunistisch Europa moeten liggen. Een fascinerende voorkeur voor betonnen stoepen, lyrische straatnamen voor grauwe boulevards en overal grijzig pleisterwerk. Geen mensen in beeld, geen zon, slechts lege, roestige auto’s. Ze blijken niet alleen in Europa maar ook in Azië gemaakt te zijn. Bratu’s suggestie overstijgt niet alleen foto’s maar ook grenzen.

Sacha Bronwasser

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden