Misleidend vriendelijk

Riad Sattouf werd geboren in Parijs, maar bracht zijn jeugd door in Libië en Syrië. In zijn autobiografische graphic novel laat hij Midden-Oosterse dictaturen door kinderogen zien.

Beeld Riad Sattouf

'Ik heet Riad. In 1980 was ik twee jaar oud en een ideale man.' Een tekening laat zien hoe deze 'ideale man' eruit ziet: een enorme bos platinablond haar, onschuldige oogopslag en kleine beentjes. Om dood te knuffelen zo schattig. Maar dat haar is vreemd, want Riad heeft als achternaam Sattouf en is de zoon van Abdel-Razak uit Syrië. De blonde genen zijn dan ook afkomstig van zijn Bretonse moeder Clémentine, die verder helaas weinig heeft in te brengen. In de grafische roman De Arabier van de toekomst vertelt Riad hoe hij en zijn moeder in de jaren tachtig door zijn dominante vader werden meegnomen naar Libië en Syrië om kennis te maken met de Arabische cultuur.

Kinderogen

Midden-Oosterse dictaturen, door kinderogen gezien: dat is een interessant perspectief. Vanuit de box bekijkt de kleuter toespraken van Kadhafi op televisie en concludeert dat ze op elkaar lijken: 'Net als bij mij staarde iedereen hem de hele tijd glimlachend aan.' Maar erg utopisch is het leven in de Staat van de Volksmassa's niet. Op dagen dat men bij de coöperatie brood, bananen en eieren kan ophalen, is het een gedrang en gevloek van jewelste. De vrouwen ruiken naar stof en zweet, de mannen naar zweet en urine. En als Riad uit het raam van hun flat kijkt, ziet hij een bouwplaats waar twee jaar lang helemaal niets gebeurt. De Libische economie is een farce.

De familie Sattouf keert terug naar Parijs, maar niet veel later hoort vader dat hij een betrekking als universitair docent in Syrië heeft gekregen en dus stappen ze weer in het vliegtuig. Op naar het land van Hafez al Assad, die net zo aanwezig is in het straatbeeld als collega Kadhafi. Maar er zijn verschillen tussen Libië en Syrië, in elk geval volgens de herinneringen van Riad.

Beeld Riad Sattouf

Agressie

Het begint al met schaamteloze corruptie op het vliegveld. Dan volgt een rit met een taxi waar een enorm gat in de vloer gaapt: de chauffeur mikt zijn peuken gewoon door dat gat naar buiten. In het dorp waar ze aankomen, poepen de mensen op straat. Maar erger dan de evidente armoede is de agressie onder de kinderen, die nog eens wordt aangemoedigd door lachende moeders in zwarte sluiers. Als een groep jongens een hondje te pakken krijgt, gebruiken ze hem als voetbal en spietsen ze hem op een hooivork. Riads moeder Clémentine is ontzet, maar zijn vader zegt: 'Alle kinderen doen dat. Pfff! Wat een gedoe om een hond!'

Beeld Riad Sattouf

Charlie Hebdo

De stijl waarin Sattouf tekent, is die van de Ecole Pigalle, sierlijk en vriendelijk. En dus misleidend, want er is niets vriendelijks aan de samenlevingen die hier worden geportretteerd.

Riad Sattouf werd geboren in Parijs (1978) en is een schoolvoorbeeld van de geïntegreerde multiculti. Hij publiceerde de reeks Het geheime leven van jongeren in het weekblad Charlie Hebdo en maakte zestien stripalbums over zijn culturele achtergrond. De Arabier van de toekomst werd bekroond met de Fauve d'Or, de prijs voor het beste album op het stripfestival van Angoulême. In 2010 kreeg hij deze prijs ook al voor Pascal Brutal: sterker dan de rest, een populaire strip over een macho op een scooter. Jammer dat het werk van deze belangrijke tekenaar niet eerder in Nederland is uitgebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden