Miscommunicatie tussen geliefden

Een predikant gaat naar de planeet Oasis om de honger van de bewoners naar kennis over de Bijbel te stillen. Zijn vrouw stuurt hem berichten waaruit blijkt dat het niet goed gaat op aarde.

Weinig auteurs hebben zo knap en eigenzinnig over man-vrouwverhoudingen geschreven als de in Den Haag geboren, maar Engelstalige Michel Faber. In zijn romandebuut Under the Skin (Onderhuids) voerde hij een buitenaards wezen op dat in de gedaante van een aantrekkelijke, misschien wel nymfomane vrouw jacht maakt op mannen. De feministische ondertonen in het verhaal klonken in 2013 door in de indrukwekkende verfilming met Scarlett Johansson.

Ook The Crimson Petal and the White (Lelieblank, scharlakenrood) was meer dan een victoriaanse pastiche over een vakbekwaam hoertje en een van haar klanten. The 199 Steps beschreef via het beproefde verhaalmodel 'manuscript in een fles gevonden' hoe twee emotioneel beschadigde mensen weer vaste grond vinden. En ook het zojuist verschenen The Book of Strange New Things draait om een man-vrouwverhouding.

Science fiction

Faber lijkt een voorkeur te hebben zijn romans, althans ogenschijnlijk, op te tuigen volgens de wetten van bepaalde fictiegenres. The Crimson Petal was qua opzet en omvang een victoriaanse roman, maar doortrokken van een nadrukkelijk 21ste-eeuws bewustzijn. The 199 Steps knipoogde naar de whodunnit. Under the Skin en The Book of Strange New Things zijn schatplichtig aan de sciencefiction, maar laten zich uiteindelijk niet in dat genre vangen.

In The Book of Strange New Things reist de christelijke predikant Peter Leigh op verzoek van de plaatselijke bevolking naar de planeet Oasis, om daar het geloof te brengen. Oasis is gekoloniseerd door de mysterieuze aardse organisatie USIC.

Faber brengt de planeet, met zijn 72 uur lange etmalen, zijn groene water, hete en vochtige klimaat en spiraalvormige regenbuien, bekwaam tot leven. Soms haalt hij daarbij bijzondere taalkundige vondsten uit de kast. De gezichten van de zachtaardige Oasiërs doen denken aan 'een placenta met twee foetussen' en hun taal klinkt als 'een veld vol gekrookt riet en verregende kroppen sla dat met een zeis werd gemaaid'. Om deze taal weer te geven maakt Faber gebruik van tekens die geïnspireerd lijken op het Hebreeuwse schrift.

De Oasiërs hebben opmerkelijke gewoonten, zoals het zich zonder schaamte overal in het openbaar ontlasten. Maar hun voor Peter belangrijkste eigenschap is dat ze een geweldige honger hebben naar informatie over Jezus, het christendom en de Bijbel, die ze 'het boek van wonderlijke nieuwe dingen' noemen.

Apostolische reis

Peter heeft bij zijn apostolische reis zijn echtgenote Beatrice op aarde moeten achterlaten. Gelukkig kunnen de twee via intergalactische e-mail met elkaar communiceren. Aanvankelijk zijn Beatrices berichten vooral bedoeld om haar echtgenoot een hart onder de riem te steken op zijn verre missie. Daarnaast doet ze verslag van de alledaagse gebeurtenissen in haar leven: ook zij is predikant. Peter, op zijn beurt, maakt gewag van zijn vorderingen in de verspreiding van het geloof.

Maar gaandeweg verandert de aard van de correspondentie. Uit Beatrices berichten blijkt dat het niet goed gaat op aarde: natuurrampen, voedseltekorten, opstanden en oorlogen volgen elkaar in snel tempo op. Als Peter zich naar Beatrices zin onvoldoende inleeft in haar situatie, wordt de toon kribbig en verwijtend. Peter schrijft terug dat ze vooral moet blijven geloven.

Zo groeit stap voor stap hun wederzijdse onbegrip. De twee echtelieden leven letterlijk en figuurlijk op verschillende planeten. De toenemende afstand wordt door Faber pijnlijk invoelbaar gemaakt. De miscommunicatie tussen de twee snijdt je geregeld door de ziel.

Uit interviews weten we dat het stervensproces van Fabers echtgenote Eva, bij wie in 2008 kanker werd geconstateerd en die afgelopen zomer overleed, van grote invloed is geweest op dit werk. Wat een schrijver, die na zo'n ervaring met een roman komt die sentimenteel noch verbitterd is.

De Nederlandse vertaling door Harm Damsma en Niek Miedema, Het boek van wonderlijke nieuwe dingen, verschijnt 26 januari bij uitgeverij Podium.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden