Minnesota Orchestra terug van weggeweest

Het honderd jaar oude orkest overleefde straffe kortingen en is voor het eerst weer hier op tournee.

Het Minnesota Orchestra onder leiding van dirigent Osmo Vänskä Beeld epa

In oktober 2012 werd het meer dan honderd jaar oude Minnesota Orchestra zo straf gekort dat de stekker eruit ging: zestien maanden lang werden de salarissen van de musici niet uitbetaald. Maar het orkest overleefde en is nu bezig aan zijn eerste Europese tournee sindsdien, waarbij het vanavond het Concertgebouw aandoet. Chefdirigent Osmo Vänskä (63) legt uit hoe het orkest zo wist op te veren.

'De lock-out van zestien maanden was het gevolg van een slechte relatie tussen de musici en de leiding van het orkest. Een van de managers had geen vertrouwen meer in klassieke muziek. De sponsors verloren hun enthousiasme en toen kregen de musici het verzoek 35 tot 45 procent van hun inkomen in te leveren. Dat weigerden ze, uiteraard.

'Ik schreef het bestuur van het orkest dat ik onder die condities zou terugtreden. Ik wilde overbrengen: maak alsjeblieft een contract waarmee we verder kunnen. Maar die boodschap kwam niet over en ik nam ontslag.'

Hoe gingen de musici ermee om?

'Ze bleven spelen, organiseerden hun eigen concerten. Na een tijdje ging ik die optredens dirigeren. Het werd een sport voor ons. Het publiek joelde, nam vlaggen mee en liet duidelijk weten dat het het orkest terugwilde. Het accepteerde niet hoe hun orkest werd behandeld. Hartverwarmend.'

Robeco Summer Nights

Stucky, Prokofjev, Beethoven.
Minnesota Orchestra o.l.v. Osmo Vänskä.
Met Pekka Kuusisto, viool.
Amsterdam, Concertgebouw, 24/8.

Was er steun van sponsors?

'Ja, maar als iemand in de leiding laat blijken geen vertrouwen te hebben in klassieke muziek, raak je die steun snel kwijt. Uiteindelijk heeft de lock-out gewerkt als wake-upcall.'

Hoe zijn jullie er uitgekomen?

'Het bestuur vroeg mij terug te komen. Ik wilde dat alleen overwegen als bepaalde mensen zouden opstappen. Dat is gebeurd. We hebben een nieuwe CEO en een nieuwe algemeen directeur. De mensen die er nu zitten, begrijpen hoe belangrijk het orkest is voor de samenleving. Al snel werden we het eens over een nieuw contract. De musici gingen akkoord met een korting van 15 procent en het orkest kromp iets in, vooral doordat mensen met pensioen gingen.

'Ik wilde dat in mijn contract zou worden opgenomen dat de musici en ik samen het beleid zouden uitzetten. De spelers worden betrokken bij bijna vrijwel alle facetten van de organisatie. Hun stem is belangrijker dan ooit. Dat is op schrift vastgelegd en het heeft al heel goed uitgepakt.'

Wat merkt het publiek ervan?

'We hebben een nieuwe visie ontwikkeld op onze toekomst. We willen het orkest meer verbinden met de gemeenschap. De musici zijn zich meer dan ooit bewust van hun publiek en dat stralen ze uit. Klein voorbeeld: voor aanvang van de concerten zijn ze aanwezig om bezoekers te ontmoeten. Hun positieve houding is voor iedereen voelbaar. En, niet minder belangrijk, ze spelen beter dan ooit tevoren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden