Minder schaamhaar, meer tatoeages 3X Any Body

Elisabeth van Dorp maakt al 18 jaar foto’s voor de Viva-rubriek Anybody, die duizendkeer is verschenen...

Er is nogal wat aan het naakte lichaam veranderd, in de achttien jaar dat de beroemde Viva-rubriek Anybody bestaat.

En als iemand dat kan weten, is het fotografe Elisabeth van Dorp (‘boven de 40’). Ze fotografeerde alle duizend afleveringen van de rubriek. ‘De meeste jonge vrouwen scheren tegenwoordig het lichaamshaar weg, ook het schaamhaar. Begin jaren negentig was daar nog geen sprake van. Ook piercings en tatoeages zijn tegenwoordig heel normaal.’

Naar aanleiding van die duizendste aflevering verschijnt deze week een boek. Het is geen boek met duizend naaktfoto’s. De fotografe maakte een thematische selectie: dik, dun, borsten, mannen, moeders.

Elk thema wordt ingeleid door een column van een bekende auteur. Zo schrijft de columnist Hugo Borst over schaamhaar en de schrijver Robert Vuijsje, uiteraard, over billen. De fotografe vond het nog lastig om die indeling te maken. ‘Ik heb mensen gefotografeerd, geen billen of schaamhaar.’

Het geheim van de succesrubriek, volgens Van Dorp: ‘In de meeste vrouwenbladen staan alleen filmsterren en fotomodellen. Leuk om inspiratie op te doen voor een nieuw kapsel of nieuwe pumps, maar je kunt je er niet aan spiegelen. Je krijgt alleen maar het gevoel dat je heel hard moet gaan trainen. Anybody is precies het tegenovergestelde. Je denkt: met mij valt het nog wel mee. Het is de enige tijdschriftrubriek waarvan je het gevoel krijgt dat je een gewoon mens mag zijn.’

Toenmalig Viva-hoofdredacteur Rob van Vuure (65) bedacht de rubriek niet zelf, maar nam het idee over van de Engelse Marie Claire. ‘Toen ik het zag, wist ik meteen dat het zou scoren. Maar dat het zó lang zou blijven bestaan, kon ik niet vermoeden. De hele wereld is veranderd, Viva is veranderd, maar Anybody is er nog. Het is de beroemdste rubriek van Nederland, denk ik. De enige concurrent is Buis & Haard in de VaraGids.’

Eigenlijk zouden er in 1991 maar zes afleveringen verschijnen. Vanwege het grote aantal enthousiaste reacties werd besloten tot een wekelijkse rubriek. Van Vuure: ‘Het was in de tijd van vóór internet. Een naakt lichaam was nog iets bijzonders. Iedereen had het erover.’ De fotografie is ‘seksloos’, zegt Van Vuure, en dat moet ook. ‘Het is heel steriel. Alsof je een vaas fotografeert.’

Die eerste jaren werd de rubriek een beetje verstopt, zegt de fotografe. ‘De foto was zo klein als een luciferdoosje. Het had iets voyeuristisch, maar dat was juist leuk. Anybody is ook een tijdje in kleur afgedrukt. Daar was ik niet blij mee. Blanke mensen hebben niet één kleur: ze zijn roze, maar ook groen en blauw. Niet mooi, als je geen make-up gebruikt. Zwart-wit is flatteuzer. Met licht kun je veel doen: je kunt er iemand heel mooi, maar ook heel lelijk mee maken. Ik vind dat je niet élke oneffenheid hoeft te zien.’

Van Dorp werkt freelance en is gespecialiseerd in kunst-, portret- en architectuurfotografie. ‘In Anybody zie je geen gezichten, maar het zijn wél portretten. Ik probeer, voor zover het format van de rubriek het toelaat, iets karakteristieks van de persoon te laten zien.’

De redactie van Viva selecteert de kandidaten en houdt een voorgesprek ‘Dat is nodig, want er zitten grappenmakers bij’, zegt Van Dorp. ‘Vriendinnen die elkaar stiekem opgeven, dat soort dingen. Maar we willen kandidaten met een serieuze motivatie.’ Om de paar weken wordt een ‘Anybody-dag’ georganiseerd, waarop Van Dorp een aantal kandidaten fotografeert.

‘De eerste keer dat ik zo’n foto moest maken, vond ik het doodeng. Vreselijk ongemakkelijk. Ik durfde bijna niet te kijken. Het zijn nog altijd bijzondere, intense ontmoetingen. Veel mensen zijn nerveus, en dat is heel logisch. Zonder kleren ben je weerloos. Het verveelt nog steeds niet. Ik zie geen enkele reden om te stoppen.’

Van Dorp zou wel graag meer mannen fotograferen, maar die geven zich minder vaak op. ‘Het is beleid van Viva dat de gefotografeerde vrouwen min of meer binnen de doelgroep moeten vallen. Toch zou ik graag meer vrouwen van boven de 40 in de rubriek zien. Een jonge vrouw met haar oma in Anybody, dat zou toch geweldig zijn?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden