'Minder optredens buiten Amsterdam'

De ensembles voor nieuwe muziek geven in het komende seizoen naar schatting 30 procent minder concerten buiten Amsterdam. Het Schönberg Ensemble, het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) en andere groepen verwachten dat deze neergang zich zal voortzetten....

Van onze verslaggever

Roland de Beer

AMSTERDAM

In Arnhem, Enschede, Eindhoven en Gouda treden de ensembles minder of niet meer op. In Rotterdam, Utrecht, Groningen en Maastricht blijft de frequentie komend seizoen ongeveer op peil.

In Amsterdam wordt het aantal ensemble-optredens in Paradiso uitgebreid. Op de programma's staan veel premières van Nederlandse componisten. Het Asko Ensemble, het Nieuw Ensemble en het Schönberg Ensemble ontkennen dat dit het gevolg zou zijn van de 'Nederlandse-muziekverplichting' die OCW-staatssecretaris Nuis heeft ingesteld. Ze noemen die maatregel 'verwerpelijk' en steunen het protest dat de orkesten bij OCW hebben aangetekend.

De terugval buiten Amsterdam wordt onder meer geweten aan de opheffing van de stichting Proms. Deze bood per stad concerten in serievorm aan, in samenhang met lezingen en publiekswerving. Volgens zakelijk leider J. Dorrestein van het NBE zijn de gezelschappen na dit gezamenlijke experiment weer 'ieder voor zichzelf bezig'.

Een subsidieaanvraag voor de coördinerende stichting kreeg vorig jaar nul op het request bij OCW. Het Fonds voor de Podiumkunsten en het Prins Bernhard Fonds staakten de ondersteuning omdat zij initiatieven niet 'blijvend' financieren.

Een soortgelijk dilemma ontmoeten de ensembles bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Het fonds betaalt mee aan de 'Proms'-concerten van de ensembles in het Amsterdamse Paradiso, maar weigert garanties te geven bij de ondersteuning van deze serie, die de gezelschappen 'de pijler onder de ensemblecultuur' noemen.

Het fonds is wel bereid tot projectsubsidies. Hoeveel daarvoor beschikbaar is, komen de ensembles pas aan de weet als ze hun seizoenen al hebben georganiseerd. Het NBE en het Nieuw Ensemble zeggen dit 'grote risico' te nemen omdat opheffing van de Paradiso-serie zou neerkomen op 'zelfmoord'.

De ensembles zeggen voor hun negentien concerten in Paradiso te hebben afgezien van 'elke vorm van coördinatie'. Nieuwkomers in de serie zijn de Ebony Band, De Volharding, het Ives Ensemble, de jazzrockgroep Future Shock en Bang on a Can uit New York. Alleen werkdoublures zouden zijn vermeden. Tot hun 'verrassing' heeft die werkwijze een seizoen van 'grote verscheidenheid' opgeleverd.

De Volharding speelt nieuw werk van Andriessen, Schat, Van Beurden, Loevendie en Van Manen. Het Schönberg Ensemble zet Martijn Padding aan het werk als componist en gastprogrammeur. Het Asko speelt Jos Kunst en 'buitenlandse' Nederlanders als Ron Ford en David Dramm, en laat jonge componisten samenwerken met cineasten. De Ebony Band brengt Duitse en Nederlandse Dada. Het Nieuw Ensemble brengt, naast concerten met Japanners en Azerbeidzjani en Boulez en Carter, ook Loevendie en Waisvisz. De enigen die niet één Nederlander op het programma hebben zijn het Ives Ensemble en de Slagwerkgroep Den Haag.

Volgens de ensembles verzoeken zaalhouders buiten Amsterdam hen steeds meer om 'negentiende-eeuwse en vroeg-twintigste-eeuwse' muziek. Ook de 'exotiek' van het Nieuw Ensemble zou in trek zijn. De terugval buiten Amsterdam wordt 'strijdig met het spreidingsideaal van OCW' genoemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden