Mime blijft ongrijpbaar met van alles een beetje

Moving Mime Festival. Manifestatie & Meditatie. Schouwburg Tilburg, 4 oktober...

MARIJN VAN DER JAGT

THEATER

Romantische liedjes met een vette knipoog bracht het zingende duo Bolletje IJzerdraad op het Moving Mime Festival in Tilburg. Stijfjes deden Luc van Loo en Marcelle van der Velden op het afgesproken moment een stap naar voren of opzij. Een stralende glimlach compenseerde hun gespeelde houterigheid.

En toen, tijdens een ode aan de moeder, was er ineens die soepele beweging. 'Mummy, I'm coming' zongen de troubadours. Ze bogen het hoofd naar voren en wrongen zich met hun bovenlijf door een denkbeeldige nauw geboortekanaal. 'Jahaa', riep Van Loo triomfantelijk. 'Dit is Moving Mime'.

Even leek het erop dat de Nederlandse mime een zachte dood aan het sterven was. Welke zichzelf respecterende kunstenaar noemt zich tegenwoordig nog mimer?

Theatermakers zijn het, de studenten die afstuderen aan de Amsterdamse mime-opleiding. Ze kunnen van alles (een beetje): voorstellingen bedenken en vormgeven, teksten schrijven, regisseren, acteren, zingen en op z'n tijd een dansje doen. Het theater dat dit oplevert is zo weinig herkenbaar als mime dat zelfs Het Veem, al tien jaar een mime-werkplaats, vorig jaar aankondigde haar werkterrein te gaan verbreden.

Om die geleidelijke verdwijning tegen te gaan, nam een aantal voortrekkers van de Nederlandse mime het initiatief voor het Moving Mime Festival. Een festival in Tilburg, dat iedere twee jaar de blik gaat scherpen voor de specifieke kwaliteiten van dit ongrijpbare vakgebied.

Een benauwend onderonsje zal dit niet worden, gezien het programma dat André Agterof voor de eerste editie samenstelde. Het absurde cabaret van Eric Koller staat naast de verhalende dans van Les Ballets C. de la B. en het streng vormgegeven teksttoneel van Jan Fabre. Maar het grootste deel van het programma valt nauwelijks te benoemen.

Manifestatie & Meditatie, onder die verzamelnaam was in het openingsweekend een aantal voorstellingen samengebracht. In de Schouwburg van Tilburg konden bezoekers een route lopen langs een wonderlijke uitstalling van waren. Presentaties waarbij je vrij in en uit kon lopen, alsof het om een tentoonstelling ging.

Stil en donker was het in de Grote Zaal, bij de twee levende sculpturen die de Vlaamse choreograaf Eric Raeves op het podium had neergezet. Man op doek toont een man wiens hoofd gevangen zit in een langgerekte trechter van wit doek, een uitsteeksel dat zijn lichaam terugbrengt tot een abstracte, bewegende sculptuur.

In Solo Man verandert een naakte, liggende man tergend langzaam van houding. Geholpen door een zinderend blauw licht creëert hij zo een doorlopende serie verstilde beelden. In elkaar gerold toont hij alleen zijn rug aan het publiek. Hoofd en benen verdwijnen uit het zicht, wat rest is alleen een torso met twee blind bewegende armen eraan. Een vleselijk organisme dat in een science fiction-film niet zou misstaan.

Raeves doet hier iets waar echte mimers zich in hebben gespecialiseerd: puur door beweging het vertrouwde menselijk lichaam veranderen in een bovenmenselijk wezen. Dat doet Michael Jackson als hij met z'n 'moonwalk' een supersonische snelheid suggereert. Dat doen de levende standbeelden die op straat voor een kwartje een verende buiging maken, en de zilver geschminkte robotmensen met hun mechanische scharnierbewegingen. Zij putten allemaal uit de mime-techniek waarvan Etienne Decroux de grondlegger is.

De performance die Gonnie Heggen tijdens Manifestatie & Meditatie uitvoerde is voor zo'n straatoptreden gemaakt. In Glow is Heggen verkleed als een alien uit Star Trek, haar lichaam verborgen onder een enkellange mantel en een langgerekt masker. Het is een elegant, vrouwelijk wezen. 'Galactical love of women' staat er op de spandoeken die Heggen heeft opgehangen, en: 'Earth and Space Women Unite'. In haar handen koestert de alien twee knipperlampjes uit de feestwinkel. Met liefdevolle gebaren zoekt het wezen contact, totdat ze een boodschap van boven krijgt om zich uit te kleden.

En gebeurde het dat een handjevol toeschouwers in de kale, witte gang van de Schouwburg in Tilburg getuige was van de geboorte van De Vrouw: Heggen in een miniscule zilveren bikini. In haar kennismakingsdans met de aardbewoners legde ze haar handen op haar borsten en 'miemde' daar twee kloppende harten. Intussen was in de Grote Zaal het liggende naakt van Eric Raeves in zin volle lengte herrezen, nog altijd met de rug naar het publiek. Terwijl het licht uitdoofde, zette hij zijn eerste, vertraagde stap. 'Mummy, I'm Coming'

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden