filmrecensie peterloo

Mike Leighs reconstructie van het bloedbad in Manchester in 1819 is statisch, oubollig en karikaturaal gespeeld (twee sterren)

Een verrassing voor wie Leighs eerdere, veel sterkere werk kent.

Beeld Peterloo

De inmiddels 76-jarige Britse legende Mike Leigh filmde tot nu toe een oeuvre vol personages om van te houden. Medio jaren negentig stond hij vol in de internationale schijnwerpers als maker van loeizwaar drama, toen hij zijn schitterend droevige eenzaamheidsonderzoek Naked (1993) opvolgde met het subliem geacteerde adoptiedrama Secrets & Lies (1996) en plotseling voor vijf Oscars werd genomineerd. De laatste jaren werden zijn films lichter van toon, van het portret van een hyperopgewekte vrouw in Happy-Go-Lucky (2008) tot zelfs zijn biopic over schildericoon William Turner, in Mr. Turner (2004). De empathische blik waarmee hij zijn personages in beeld bracht bleef desondanks onmiskenbaar Leigh. Dat zijn nieuwste film Peterloo weinig verder komt dan een stroef vertelde tweeëneenhalf uur durende geschiedenisles, waarin personages slechts fungeren als pionnen in een keten van historische gebeurtenissen, geldt in dit licht als opmerkelijke verrassing.

Op papier is Peterloo zonder meer interessant. De film begint in 1815 met de overwinning op Napoleon bij Waterloo en schetst vervolgens via alle denkbare klassen in Engeland een beeld van een onderdrukte onderlaag die op de golven van de overwinning meer inspraak eist. Een zelfingenomen elite probeert het straatarme gepeupel ondertussen met steeds meer machtsvertoon onder de duim te houden, culminerend in een bloedbad tijdens een betoging op St Peter’s Field te Manchester, in 1819, waar het leger tienduizenden ongewapende burgers te lijf ging.

Beeld Peterloo

Zo kundig Leigh het uiteindelijke drama en de directe, spannende aanloop ernaartoe heeft verfilmd, zo karikaturaal gespeeld, bleek en uitleggerig zijn de twee uur die daaraan vooraf gaan. Het grote gebaar regeert, in Peterloo. Dat komt deels omdat Leigh veelvuldig scènes opbouwt rond bijeenkomsten, vergaderingen en speeches: rechters briesen wat over het volk dat zich gedraagt als kudde schapen, vakbondsleiders roepen op tot verzet. ‘De bittere beker van onderdrukking zit tot de rand gevuld’, zegt iemand op een gegeven moment - en het wordt precies zo statisch en oubollig gespeeld als het klinkt. Dit is praterige kort-door-de-bocht-cinema uit vervlogen tijden.

Leigh serveert een reconstructie die haast dwangmatig lijkt te weigeren om van het papier los te komen. Wie op zoek wil naar verbanden met het heden, in deze geschiedenis vol onderdrukking en ontluikend activisme, wordt zelfs impliciet uitgelegd dat dit de bedoeling is. ‘Sommige dingen veranderen’, zegt een arbeider, ‘sommige dingen veranderen nooit.’

Peterloo, drama, 2 sterren

Regie: Mike Leigh.

Met: Rory Kinnear, Pearce Quigley, David Moorst, Christopher Eccleston, David Bamber, Maxine Peake.

154 min., in 27 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden