Filmrecensie Midsommar

Midsommar is een onvoorstelbare trip te midden van angstaanjagend opgewekte Zweden ★★★★★

Voordat het 33-jarige Amerikaanse filmtalent Ari ­Aster zijn bedwelmende tweede film Midsommar verplaatst naar een Zweedse midzomernachtcommune, deelt hij zijn eerste uppercut uit met een inktzwarte en met ijzeren hand ­geregisseerde proloog. In die commune worden een Amerikaans liefdeskoppel aan het eind van hun relatie, een aantal vrienden én de kijker in waanzin ondergedompeld, We volgen de jonge Dani (Florence Pugh) en Christian (Jack Reynor) in ­afzonderlijke gesprekjes met hun vrienden, waaruit blijkt dat hun relatie op z’n einde loopt. Zij weet zich geen raad met haar ­bipolaire zus, hij en zijn niet al te sympathieke vrienden vinden dat ze te veel op hem leunt.

En dan begint Midsommar pas echt, zoals ook Asters veelbesproken debuutfilm van vorige zomer, rouwdrama annex occulte spookfilm Hereditary, meerdere films leek te herbergen. Dani, getraumatiseerd door de gebeurtenissen in de proloog maar nog altijd samen met Christian, laat zich meevoeren met een vakantieplan van Christians vriend Pelle. Een negendaags midzomernachtfestival in een Zweedse commune, een speciale jubileumeditie zelfs, daar zal iedereen van opknappen, toch?

Aster toont zich een meester in het verbeelden van sociaal ongemak – niemand zit eigenlijk op Dani te wachten – en strooit op originele wijze met omineuze voortekens. Zie alleen al hoe hij turbulentie filmt vanuit het schuddende vliegtuigraam onderweg naar Zweden, hoe de camera tijdens de daaropvolgende autorit op zijn kop kantelt.

Van zijn grote inspirator Ingmar Bergman, specialist in het ontleden van de menselijke psyche, schuift Aster vervolgens voor het merendeel van zijn film richting het terrein van de folkhorror à la The Wicker Man. Voorname ingrediënten: een gezelschap angstaanjagend opgewekte, in het wit geklede Zweden, een gekooide beer, diverse psychedelica, bloementooien, dans en erger, bij elkaar gebracht in rituelen die je als toeschouwer het gevoel geven zelf deel te nemen.

In folkhorrorfilms schuilt het gevaar in het landschap. En altijd overheerst het isolement, waaraan sektarisch geweld kan ontspruiten. We zetten de meest spraakmakende vijf van het genre op een rij.

Asters ambities reiken ver – in feite is de hele film vanaf Zweden te bekijken als de abstracte verbeelding van een groot break-updrama – en dat betaalt zich uit, voor wie zich mee laat voeren in de concessieloze en onvoorspelbare trip die de film bewerkstelligt tenminste. Midsommar breekt met Amerikaans puritanisme wat betreft (mannelijk) naakt, schuift onder meer met een onvergetelijke huilscène (weer Pugh!) op sublieme wijze tussen persoonlijke intimiteit en het collectief, vliegt gecontroleerd uit de bocht en stuurt je met wellicht het meest macabere happy end in de filmgeschiedenis in staat van verbijstering weer naar buiten.

Regie Ari Aster.
Met Florence Pugh, Jack Reynor, William Jackson Harper, Vilhelm Blomgren, Will Poulter.
147 min., in 73 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden