Recensie Simeliberg

Michael Fehr schreef literatuur om naar te luisteren en put daarbij rijkelijk uit de Zwitserse volkstraditie (drie sterren)

Geen schrijver maar een verteller, zo noemt Michael Fehr (1982) zichzelf. De Zwitser is slechtziend, lezen en schrijven gaan lastig zonder hulpmiddelen. Zijn drie boeken bracht hij dicterend tot stand. Klank en ritme zijn voor hem allesbepalend; met zijn hoorspelen oogst hij veel succes.

Die werkwijze leidt niet tot volzinnen of traditioneel proza. Zijn tweede roman Simeliberg (2015), nu in het Nederlands vertaald, heeft op het eerste gezicht iets weg van een verhalend gedicht. De zinnen zijn als verzen over de pagina verdeeld, met elk brokje taal op een nieuwe regel. Soms staccato, zoals in de vele telefoongesprekken die het boek telt (‘ja/ zeker/ vanochtend/ nee’), soms met lange, poëtische zinsflarden. Fehr doet niet aan interpunctie, alleen aanhalingstekens helpen de lezer op weg. Een sprekerswisseling kondigt hij aan met alleen een naam.

In dit klankbouwwerk lijkt de plot ondergeschikt. In een Zwitsers bergdorp is de vrouw van een oude boer spoorloos verdwenen. Er zijn vermoedens dat de man haar heeft omgebracht. Hij houdt verhalen over een nieuwe mensheid, die zich op Mars zou moeten ontwikkelen. Om zich heen heeft hij een groepje jongemannen verzameld dat een ‘eenmalige zuiveringsgolf’ door het land wil laten waren. Gemeentesecretaris Anatol Griese, een halve Duitser, krijgt de taak de boer naar de stad te brengen voor nader onderzoek. Als een tragische gebeurtenis het dorp in rouw dompelt, richten de verdenkingen zich plotseling op buitenstaander Griese, die zich op het verkeerde moment op de verkeerde plaats bevond. De afloop laat zich raden.

Simeliberg put rijkelijk uit de Zwitserse volkstraditie. Het origineel bevat veel dialect (dat vertaler Ard Posthuma gelukkig niet heeft willen nabootsen) en de titel verwijst naar een oude Zwitserse smartlap. Dat sluit prachtig aan bij de mondelinge oorsprong van de tekst: uit de woordenstroom doemt een – niet al te flatteus – portret op van de nationale volksaard. Op papier gaat een deel van de zeggingskracht verloren. Daarvoor is het verhaal te vlak, de personages blijven schematisch. Dit is literatuur om naar te luisteren.

Michael Fehr: Simeliberg
Uit het Duits vertaald door Ard Posthuma.
Koppernik; 150 pagina’s; € 18,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden