Review

Michael Fassbender is weergaloos als Steve Jobs

Weergaloos hoe acteur Michael Fassbender Steve Jobs gestalte geeft, als een menselijk blok ijs, waarin steeds meer scheurtjes komen. Regisseur Danny Boyle dient zijn terugkerende optocht van dienende personages vol vaart en eigenzinnigheid op.

Steve Jobs (Michael Fassbender) met dochter Lisa. Beeld .

'Dit is de belangrijkste gebeurtenis sinds de geallieerden WO II wonnen.' Het is 1984 en Apple-voorman Steve Jobs (Michael Fassbender) maakt zich klaar voor de presentatie van de Macintosh: de peperdure, op geen enkel ander systeem aansluitende thuiscomputer, die niettemin alles moet gaan veranderen.

Vreselijke klootzak

Jobs erkent een vreselijke klootzak te zijn - slavendrijver voor zijn medewerkers, waardeloze vader voor zijn (aanvankelijk niet door hem erkende) dochter Lisa. Maar wat maakt het uit, als je zulke fantastische apparaten creeert? Jobs: 'God stuurde Zijn zoon op zelfmoordmissie, maar we mogen hem toch omdat hij de bomen schiep.'

De verwachtingen waren hooggespannen, toen sterscenarist Aaron Sorkin aan de slag ging met Walter Isaacsons bestsellerbiografie Steve Jobs (2011). Wat zou Sorkin, die in het Oscar-winnende script voor The Social Network (2010) Facebookoprichter Mark Zuckerberg neerzette als contactgestoorde nerd, doen met Apple-grootheid Jobs (1955-2011)?

Nu de film er na veel productioneel geharrewar eindelijk is, met Danny Boyle als regisseur, is het antwoord duidelijk: Sorkins Steve Jobs, die zichzelf met God, Leonardo da Vinci én Julius Caesar vergelijkt, blijkt een briljante, bij vlagen maniakale narcist.

Artikel gaat verder onder de foto

'Ik voel mij prettig bij verhalen die zich ontvouwen in een claustrofobische ruimte, binnen afgebakende tijd'

De nieuwe film over Apple-baas Steve Jobs mocht geen traditioneel levensverhaal worden. Nee, scenario schrijver Aaron Sorkin wilde op zoek naar het geheim achter diens succes en charisma. En hij vond het. Op zoek naar het geheim achter Steve Jobs' succes met Aaron sorkin, scenarioschrijver van 'Steve Jobs'.

Michael Fassbender met regisseur Danny Boyle. Beeld .

Slecht getimede momenten

Dat ligt ook aan de structuur van de film. Sorkin verdeelde de plot in drie lange scènes, die zich voltrekken in het laatste halfuur voor een productpresentatie: eerst de Macintosh, dan de eerste computer van Jobs' nieuwe bedrijf NeXT (1988) en ten slotte de iMac (1998). Cruciale momenten in Jobs' loopbaan, dus het is best begrijpelijk dat die zich vooral op zichzelf en zijn creaties wil concentreren.

Slecht getimed alleen dat net op die momenten de belangrijke personen uit zijn leven Jobs de waarheid komen zeggen. Elke acte opnieuw draven ze weer op: publiciteitsagente Joanna Hoffman (een zalige Kate Winslet); Apple-medeoprichter Steve Wozniak (Seth Rogen), vergeefs publiekelijke dankbetuigingen eisend; president-directeur en vaderfiguur John Sculley (Jeff Daniels); en vooral dochter Lisa (als 19-jarige gespeeld door Perla Haney-Jardine), smekend om affectie die Jobs haar niet wil of niet kan geven.

Eigenzinnig

Een wonderlijk repeterende optocht van personages is het, door regisseur Boyle (Trainspotting, Slumdog Millionaire) vol vaart opgediend. Hier en daar permitteert hij zich iets eigenzinnigs: zo werd elke acte met ander, bij de periode passend beeldmateriaal gefilmd, van 16 mm en 35 mm naar HD. Verder dient Boyle vooral Sorkins stoutmoedig theatrale, niet per se aan feiten gebonden script.

Michael Fassbenders krachtige invulling van de titelrol zit nog het meest halverwege fictie en werkelijkheid. Van maatpak naar spijkerbroek en uiteindelijk coltrui, Fassbender is in sommige shots nauwelijks van de echte Jobs te onderscheiden, zo treffend kopieerde hij diens lichaamstaal. Tegelijkertijd volgt hij de dramatische lijn van de film: tegen de tijd dat Jobs geen voorbeelden meer nodig heeft en zelf icoon wordt, gloeit toch iets goeds in hem op. Als een menselijk blok ijs, waarin steeds meer scheurtjes komen.

Misschien klopt het met de echte Jobs, misschien ook niet. Maar het blijft weergaloos, hoe Fassbender sprankjes kwetsbaarheid strooit op een akelig koud oppervlak.

Steve Jobs. Regie. Danny Boyle. Met Michael Fassbender, Kate Winslet, Seth Rogen, Jeff Daniels, Perla Haney-Jardine, Michael Stuhlbarg. 122 min., in 49 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.