Mia Madre is kwalitatief uitstekend

Mia Madre, over een filmmaakster wier moeder ernstig ziek is, dobbert te veel aan het oppervlak om echt te beroeren. Kwalitatief is de nieuwste creatie van de Italiaanse regisseur Nanni Moretti uitstekend, maar de film is ook te bedacht.

Beeld uit Mia Madre.Beeld Alberto Novelli

Na films over Silvio Berlusconi (Il Caimano, 2006) en het conclaaf dat in het geheim de nieuwe paus selecteert (Habemus Papam, 2011), vertelt regisseur Nanni Moretti, dikwijls bestempeld als ijdeltuit én het linkse geweten van de Italiaanse cinema, een kleiner en persoonlijker verhaal. Zonder dat hij daarbij zijn imago geweld aandoet. Mia madre ('mijn moeder'), afgelopen mei in Cannes goed voor de prijs van de oecumenische jury, is een familiedrama over filmmaakster Margherita, die tijdens de opnamen van haar nieuwe, bloedserieuze sociaal-realistische film ontdekt dat haar bedlegerige moeder (mooie rol van televisieveteraan Giulia Lazzarini) niet lang meer te leven heeft. 'Uitgespoeld', voelt die zich.

Overdag tracht ze een cameraman te overtuigen om tijdens een complexe scène met veel figuranten het geweld van ME'ers tegen protesterende fabrieksarbeiders minder gratuit in beeld te brengen (ze wil niet dat haar publiek straks wegkijkt van het doek) terwijl ze 's avonds met broer Giovanni (gespeeld door Moretti zelf, zeer gesoigneerd) machteloos toekijkt hoe moeder wegzakt in haar ziekte. Een tikje opzichtig duwt regisseur Moretti zijn hoofdpersonage zodoende voor de spiegel: heeft het wel zin om zo veel facetten van het leven te willen controleren, als het leven zo nadrukkelijk zijn eigen gang gaat?

Met de komst van de blaaskakerige acteur Barry (John Turturro met plaksnor), die de fabriekseigenaar vertolkt, sijpelt bovendien het laatste beetje controle als zand door haar vingers. Barry brengt sjeu op de set, maar hij kent zijn tekst niet, beheerst het Italiaans niet vloeiend en blijkt eigenlijk überhaupt niet te regisseren. Zelfs tijdens een autoscène stuurt hij als in een oude Hollywoodfilm: op een rechte weg wild draaiend aan het stuur. Een gotspe in het realisme dat Margherita voor ogen staat, uiteraard.

Hoewel met name de ziekenhuisscènes mooi naturel worden gespeeld, zonder gewichtig drama, dobbert Mia madre vanwege die mix van filmbespiegeling en stervensfilm uiteindelijk wat te veel aan het oppervlak om echt te beroeren. Ook als Moretti het klein wil houden kent hij weinig maat: een reeks droomscènes voegt weinig toe, momenten rond Margherita's puberende dochter maken de film zelfs overvol. Daarbij resulteert gebruik van Arvo Pärts Für Alina, bedoeld om grote emoties een air van breekbaarheid en integriteit te geven, in een enkeltje filmclichéhel, hoe betoverend dat stuk op zichzelf ook is. Kwalitatief is Mia madre uitstekend, maar de film is ook te bedacht, en daarin wat zouteloos, ver verwijderd van de waarachtigheid die Moretti voortdurend bezingt.

Mia madre. Drama. Regie: Nanni Moretti. Met: Margherita Buy, Nanni Moretti, John Turturro, Giulia Lazzarini, Beatrice Mancini. 102 min., in 31 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden