Metropolis #1 kent geen diepgang, waardoor geen van de acteurs de clichés ontstijgt

Theater - Metropolis #1 van Sadettin Kirmiziyüz

Het kritische verhaal tegen de prestatiedruk op school mist originaliteit en zit vol oninteressante zijpaden. De personages, en niet alleen de directeur (Antoinette Jelgersma) zijn karikaturen.

Metropolis #1 van theatermaker Sadettin Kirmiziyüz. Foto Sanne Peper

'Geïnspireerd door de tv-serie The Wire' staat op de website van Het Nationale Theater te lezen. 'De Luizenmoeder, maar dan anders', tekende deze krant vorige week op uit de mond van de Haagse onderwijswethouder die naar de voorstelling was gaan kijken. Dat zal allemaal wel, maar Metropolis #1 van theatermaker Sadettin Kirmiziyüz mist ten ene male de originaliteit van het eerste en de humor van het tweede voorbeeld.

Na onder meer een succesvol vierluik over familie, migratie en identiteit en de fantastische solo De radicalisering van Sadettin K. is Kirmiziyüz dit jaar begonnen aan een nieuw, ambitieus vierluik bij Het Nationale Theater. Elke aflevering toont, op realistische wijze, de problematiek uit een bepaald deel van de grootstedelijke samenleving. Deze eerste aflevering gaat over onderwijs.

En dus zien we een decor met gymzaallijnen en een flinke trap, rennen er luidruchtige leerlingen rond met petjes en glimmende jassen en krijgen we een goeiige conciërge (Stefan de Walle) met een pot dropjes en een op resultaten beluste directeur (Antoinette Jelgersma) voorgeschoteld. Welkom op het fictieve Haagse Oranjecollege, een gemengde school met de nodige problemen: verzuim, radicalisering, de invloed van sociale media. Het aantal leerlingen dat een diploma haalt, ligt laag. De directeur wil haar school redden met een nietsontziend beleid. Het devies: 'Normaal. Doen.' Het doel: het predicaat Excellente School binnenhalen. Wie niet mee kan, blijft alleen achter.

Metropolis #1

Theater

Van Sadettin Kirmiziyüz door Het Nationale Theater en Trouble Man. 10/3, Theater aan het Spui, Den Haag.

In de eerste plaats is Metropolis #1 een felle kritiek op de prestatiedruk waarmee scholen te maken hebben, met als ultieme uitwas de ratrace om het predicaat Excellente School. De directeur, uitbundig, haast clownesk gespeeld door Jelgersma, gaat over lijken voor de hoogste cijfers. Docenten worden geïnstrueerd privéproblemen van leerlingen te negeren. Zelf praat ze een meisje een abortus aan, omdat ze bang is dat ze anders haar slaagpercentage niet haalt.

De kritiek is duidelijk. Waar het hier aan schort, is het theatrale deel. Het verhaal bevat te veel oninteressante zijpaden en de personages, en niet alleen de directeur, zijn grotendeels karikaturen. Zeven acteurs spelen er een groot aantal: de docent die geen orde kan houden, de Turkse drugsdealer, de probleemjongere die in aanraking komt met de georganiseerde misdaad, de idealistische docent die tegen het beleid aan loopt. Omdat het verhaal geen diepgang kent, ontstijgt niemand de clichés. De acteurs versterken dat beeld door hun rollen vet in te kleuren. Daardoor ontstaat iets dat tussen absurdisme en realisme in dobbert, tussen komedie en (melo)drama. Dan kijkt u beter The Wire, seizoen vier (over het Amerikaanse schoolsysteem) nog eens terug.


Metropolis #1 gaat over onderwijs: 'Het is De Luizenmoeder, maar dan anders'

De eerzuchtige directeur, de goeiige conciërge en de naïeve docent: allemaal willen ze het beste voor het Oranje College. Theatermaker Sadettin Kirmiziyüz: 'theater is gebaat bij conflict. Wij tonen het dilemma'. De Volkskrant keek met Haagse onderwijswethouder naar Metropolis #1.