Met zijn Nobelprijs heeft Watson makkelijk praten

Hij heeft er achteraf zijn verbijstering uitgesproken over wat hij gezegd had. Zelfs ontslag genomen bij het vermaarde Cold Spring Harbor Laboratory in New York....

Vorige jaar oktober zei hij in een Britse krant met dat het met Afrika eigenlijk nooit wat kon worden, omdat Afrikanen minder intelligent zijn. Het was de druppel die de emmer deed overlopen.

Want Watson neemt zelden een hand voor de mond, zo blijkt uit zijn nieuwe autobiografie Avoid Boring People. In die zin was het bijna geen toeval dat hij onderuit ging tijdens de Engelse promotietournee voor het boek.

Door de consternatie bleef het boek wel wat onderbelicht. Ten onrechte, want het laat bij uitstek zien wie Watson is: een genie dat zich echt voelt uittorenen boven de wetenschappelijke wereld.

James ‘Jim’ Watson werd in 1928 geboren in Chicago in, zoals hijzelf noteert, een gezin dat gelooft in boeken, vogels en de Democratische partij. Hij blinkt van meet af aan uit op school, verruilt de kerk voor vogelspotten op zondagochtend, gaat biologie studeren, ontdekt daar de net opbloeiende genetica en raakt geobserdeerd door de vraag hoe de genen in de cel zijn vastgelegd. Uiteindelijk is hij met de excentrieke Francis Crick in Cambridge de eerste die de dubbele dna-helix doorgrondt.

Het brengt het tweetal wereldroem, en het life in science waarvan Watson sindsdien overduidelijk met volle teugen geniet. In de Amerikaanse genetica is hij decennialang spin in het web.

Avoid Boring People is het verslag van een vol maar onbezorgd wetenschapsleven, dat zich voor Watson vooral rond mensen blijkt af te spelen. Veel van zijn lakonieke levenslessen in het boek hebben betrekking op zijn omgang met collega's, ondergeschikten, bazen.

Of die allemaal navolging verdienen, is de vraag. Berucht is Watsons oude boekje The Double Helix uit 1968, waarin hij de dna-ontdekking als een intrigerend avontuur beschreef, maar volgens betrokkenen de cruciale rol van kristallografe Rosalind Franklin welbewust bagatelliseerde.

In zijn (gek genoeg indexloze) autobiografie staat Franklin op de foto terwijl ze koffie serveert in petrischaaltjes. In een overigens voortreffelijk hoofdstuk over de vondst van 1953. Maar Watson blijft er bij dat Franklin op het cruciale moment niet snel genoeg begreep wat ze op haar eigen opnames zag. Hijzelf en Crick dus wel.

Behalve Watsons advies om nooit haarverf te gebruiken, komt het merendeel van de levenslessen in Avoid Boring People neer op het naar je hand zetten van je omgeving. Dat alleen Nobelprijswinnaars zich dat een leven lang kunnen permitteren, lijkt hij even te vergeten. Tot voor kort dan.

Martijn van Calmthout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden