RecensieOpenbaringen

Met zichtbaar plezier zet Bulnes zijn ondergangsfantasieën op papier in Openbaringen ★★★★☆

Een hallucinerende arts, een rituele moord, angstaanjagende visioenen: met zichtbaar plezier zet Miquel Bulnes zijn ondergangsfantasieën op papier in een gedurfde thriller.

Beeld Tzenko

Het epitheton ‘literair(e)’ wordt nogal eens op een thriller geplakt, maar zelden is duidelijk waarom. Wat een onzin, ook. Alsof een misdaadroman daar beter van wordt: ‘literair’. Thrillers zijn een genre op zich, met eigen wetten en regels. Het is al moeilijk genoeg om een geraffineerde thriller af te leveren, waarom zou een boek zich moeten vermommen als zelfverklaard literair meesterwerk? Er spreekt zelfs een zeker dedain uit: literaire thriller. Als in: de rest is pulp. 

Kort gezegd: het deftige label is een ideetje van Nederlandse uitgevers en hun publiciteitsafdeling. In het Angelsaksische taalgebied – waar ze het genre zo ongeveer hebben bedacht – bestaat dit epitheton helemaal niet. Of, nou ja: een jaar of tien geleden is het daar ook weleens uitgeprobeerd, maar de discussie liep zo hoog op (‘Spreken we dan voortaan ook van thrilling thrillers?’, mopperde The Guardian) dat de overbodige toevoeging een voortijdige dood stierf. Politieke thriller: alla. Psychologische thriller: dat snappen we ook nog wel. Techno-thriller: idem. Maar in alle gevallen willen we toch vooral een goed geschreven boek dat ook nog ergens over gaat.

Bij het zojuist verschenen Openbaringen van Miquel Bulnes staat het er ook weer op: literaire thriller. Maar dat het hier gaat om een romancier die zich eens waagt aan een spannend verhaal, was ook zonder dat etiket wel duidelijk geweest. De schrijvende arts en microbioloog Miquel Ekkelenkamp Bulnes (1976) – voor zijn publicaties houdt hij de achternaam van zijn Spaanse moeder aan – schreef eerder lijvige historische romans (Het bloed in onze aderen, 2011; Reconquista, 2018), en begaf zich met zijn debuut Zorg (2003) en de daaropvolgende titels Lab (2006) en Attaque! (2007) in de wereld van ziekenhuizen, laboratoria en psychiatrische klinieken.

 Angstaanjagende surrealistische vergezichten

Die wereld blijkt ook het vertrekpunt voor Openbaringen. We maken kennis met anesthesist Xavier Miralles, Xavi voor vrienden, die verslaafd is geraakt aan het middel dat hij zijn patiënten toedient: propofol, dat gaat per infuus. In een lage dosering, beweert Xavi, brengt het een roes van blijdschap, verzacht dat spul het verder zo nutteloze bestaan. Een verslaving zou hij het niet willen noemen, welnee, dat heeft zo’n vervelende bijklank. Voor hem is propofol gewoon een hulpmiddel om te kunnen functioneren. Wel volgen er, als hij er iets te scheutig mee is, prompt hallucinaties. Denk aan: angstaanjagende surrealistische vergezichten à la Luis Buñuel (we hebben hier natuurlijk te maken met een half-Spaanse schrijver). Visioenen die heel goed werken op papier.

De stad waar Xavi woont, krijgt geen naam (half Barcelona, half Kiev, verklapte Bulnes onlangs in een interview), maar het verhaal speelt duidelijk in het heden. Dat blijkt uit de even geestige als terloopse observaties – in het oude havengebied zitten hippe koffiehuizen ‘van het type waar geen twee stoelen hetzelfde mogen zijn’ – maar meer nog uit de politieke chaos waarin de stad verkeert. Actievoerders (een soort gele hesjes) op de barricades, politiegeweld, een weifelende burgemeester, landelijke populisten die in het parlement van de situatie willen profiteren: het is een grimmig decor. Dat wordt nog grimmiger als het opengesneden lijk van een neonazi wordt gevonden, en inspecteurs Elvira Muller en Andrej Ruzedski de zaak gaan onderzoeken. Is deze rituele moord een afrekening van de Romanovs, de maffia? Speelt de apostolische kerkgemeenschap de Korintiërs hier een rol, met hun voorganger Willem Obrize, onheilsprofeet in Johannes de Doper-stijl? Of weet de hallucinerende dokter Xavier Miralles hier meer van, want hem heeft het rechercheduo eveneens op de korrel?

Met zichtbaar plezier zet Bulnes zijn ondergangsfantasieën op papier. Niet voor niets verwijst de titel naar het bijbelboek Openbaring van Johannes, waarin de apocalyps zo beeldend wordt bezongen (verbroken zegels, donderslagen, spookrijders aan de hemel). De Openbaring van Bulnes is tegen het einde minstens zo grotesk, zo over de top, dat het lijkt of wij als lezers ook te veel propofol hebben gesnoept. Zie het als een gedurfde genrestudie. En wat ook grappig is: op zijn eigen website noemt Bulnes het boek een roman/thriller. Geen literaire thriller, dus. Het is trouwens ook verkrijgbaar als graphic novel, met tekeningen van Job van der Molen.

Miquel Bulnes: Openbaringen

Prometheus; 288 pagina’s; € 19,99.

Miquel Bulnes: Openbaringen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden