de perfecte.. dialoog

Met woorden, zinnen en stilte geeft Marnie Blok karakters vorm

Scenarist Marnie Blok weet hoe je personages in een film zo kunt laten praten dat het klinkt alsof ze de tekst zelf verzinnen.

Beeld Frank Ruiter

‘Een goeie dialoog is onmisbaar. Aan de ene kant voor het verhaal, en aan de andere kant voor het karakter. Belangrijk is om niet alle personages hetzelfde te laten praten. Om ze te laten verschillen in woordgebruik en zinsbouw.

‘Voor de tv-serie Ramses ben ik gevraagd door regisseur Michiel van Erp en producent Monique Busman. Voor mij was werken aan dat script bijzonder omdat Ramses Shaffy een bestaand persoon was en ik hem bovendien gekend heb: toen ik van de toneelschool kwam, heb ik een cursus met hem gedaan. Hij is een goed voorbeeld van hoe ik bepaal hoe een personage moet praten. De echte Ramses Shaffy vloekte nooit. Hij deed gewoon niet aan krachttermen. Dus dat doet het personage ook niet. Ramses praatte heel geëxalteerd, in superlatieven, zowel positief als negatief. Hoe fantástisch heerlijk, en bijzónder alles was. Maar hij zocht ook naar woorden… al die aspecten gebruik ik om een personage vorm te geven.

‘Wat ik lekker vind: mensen hardop laten denken. Zoekende naar een formulering. Het is interessant om mensen te zien worstelen met taal, want dat kennen we natuurlijk uit ons dagelijks leven. En soms is het ook mooi om alleen te laten zien wat er speelt. Het personage zegt: ‘Nou, ik ben niet zo bang’, terwijl je de angst in zijn ogen ziet.

‘Het is zoeken of iemand in volzinnen moet praten, of in losse woorden. Volgend jaar komt Shit Happens uit, een film die heb ik gemaakt met regisseur Anna van der Heide, met onder anderen Jeroen Krabbé. Theo Maassen speelt zijn zoon, een neurochirurg: die man kan zijn gevoelens niet verwoorden, dus die moet zo min mogelijk zeggen.

Beeld Frank Ruiter

‘Ik schrijf álles uit, tot vervelens toe, misschien wel. Zelfs de stilte schrijf ik uit, hoe lang die moet duren, en wat de acteur in die tijd moet doen. Ik schrijf de zin op, maar ook het stotteren, het zoeken, het pauzeren, het jezelf onderbreken: dat zijn de dingen die de dialoog en het karakter maken.

‘Heerlijk aan dialogen schrijven is het eindeloos pielen en puzzelen. Waar moet een pauze, een stilte. En hij mag niet wegkijken – of jawel, hij moet juist wel wegkijken. Ik schrijf alles uit, omdat ik de hele film voor me zie. Ik zou niet weten hoe je het anders kunt opschrijven.

‘Blikken kunnen hele zinnen vervangen. Vaak schrijf ik een dialoog in eerste instantie veel te expliciet uit, om vervolgens van alles te schrappen, te vervangen door één woord, of door een deel van een zin, door stiltes of blikken.

‘Ik heb geen antwoord op de vraag hoe de perfecte dialoog eruit ziet, want dat is telkens verschillend. In de film Girl zit een scène waarin kind en vader in het ziekenhuis zijn. Zij is eerst niet bij kennis. Komt dan bij. Je denkt: wat gaan ze nu tegen elkaar zeggen? Vervolgens bestaat de perfecte dialoog daar uit alleen maar in knikken; en elkaar aanraken. Er wordt geen woord gezegd. Toen ik die film zag, vond ik dat de mooiste dialoog ever. Die dialoog van blikken is op dat moment en daar in die film perfect.’

Beeld Frank Ruiter

Marnie Blok (1962) is scenarist en actrice. Onder andere Ramses en Niemand in de stad zijn van haar hand. Samen met Karen van Holst Pellekaan schreef ze De gelukkige huisvrouw, Jacky en Kenau. Zij werken nu samen aan een film over straatkinderen in Boekarest, en Blok schrijft aan een tv-serie over een katholieke familie uit de jaren zestig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.