Musicalrecensie The Addams Family

Met perfect komediespel en verbluffende theatrale effecten stijgt The Addams Family naar grote hoogten (vijf sterren)

Dé grote verrassing is de werkelijk geniale Nederlandse bewerking van Jon van Eerd. Onze recensent geeft vijf sterren.

Morticia Addams (Pia Douwes) in The Addams Family. Beeld Margot de Heide

Morticia Addams epileert haar wenkbrauwen met een nijptang en flost haar tanden met spinrag. Haar zoon Pugsley ligt het liefst op een pijnbank. Het meubilair in dit typische huishouden bestaat uit een spijkerbed, een elektrische stoel en een guillotine. Welkom bij The Addams Family, de nieuwe Nederlandse musical, losjes gebaseerd op de gelijknamige Broadway-versie uit 2010, die op zijn beurt weer is geïnspireerd op de film en tv-serie naar de beroemde stripverhalen van Charles Addams in The New Yorker.

Het beroemdst is uiteraard de film uit 1991, met in de hoofdrollen Anjelica Huston en Raúl Juliá als Morticia en Gomez Addams. In de Nederlandse musical worden die rollen gespeeld door Pia Douwes en Johnny Kraaijkamp, en zij doen dat allebei voortreffelijk. Dat Douwes een ster van wereldformaat is, wisten we al, maar hier etaleert ze ook weer eens haar komische kant. Kraaijkamp is heerlijk flamboyant en gretig als de pater familias; door het tempo waarmee hij zijn grappen en oneliners perfect plaatst, stuwt hij de voorstelling op naar grote hoogte. In deze productie zijn trouwens alle rollen perfect bezet, tot het hele ensemble aan toe.

The Addams Family is een tikkeltje morbide fantasy, maar op de menselijke maat gesneden. Alle handelingen en emoties zijn weliswaar behoorlijk eigenaardig, maar ook herkenbaar. In wezen gaat het over de onbedwingbare wens anders te zijn. In de soms radicale Nederlandse bewerking van Jon van Eerd wordt het vreemde en afwijkende geplaatst tegenover het herkenbare en veilige. De rare familie Addams ontmoet het burgerlijke gezinnetje Beineke, omdat dochter Addams verliefd is geworden op zoon Beineke. In huize Addams wordt een etentje georganiseerd, dat uiteraard ontaardt in veel geruzie en gedoe, met het familiespel ‘Billen Bloot’ als briljante apotheose. Daarna duurt het nog even voordat de scherven weer aan elkaar zijn gelijmd tot het ‘Eind goed, al goed’ is bereikt.

Daarmee heb je zo’n beetje de strekking van het verhaal gehad. Dus het komt aan op perfect komediespel en verbluffende theatrale effecten, zodat de boel niet kan inzakken. In deze productie is in al die elementen voorzien. Dé grote verrassing is de bewerking van Jon van Eerd, die werkelijk geniaal is. Hij heeft het geheel naar Nederland verplaatst, zonder dat het gewild aandoet. Daarbij heeft hij er ontelbare grappen en gevatte oneliners in verwerkt, met sneren naar Peter R. de Vries, DWDD, de spaaracties van Albert Heijn en de dividendbelasting. ‘Eén drupje daarvan en Marijke Helwegen krijgt weer wenkbrauwen!’, zegt oma Addams, als ze haar kleinzoon haar verzameling gif laat zien. Als vader Addams liefkozend terugkijkt op de jeugd van zijn dochter, noemt hij het in de fik steken van een Jehovagetuige als hoogtepunt.

In regie van Paul Eenens kent de show een aangename afwisseling van komisch toneelspel, swingende ensemblenummers (choreografie Stanley Burleson), fraaie effecten (gelukkig geen hightech maar ouderwets, romantisch theatervertier) en een paar schitterende nummers met La Douwes in een glansrol – als vamp en femme fatale, met een ‘decolleté van hier tot Torremolinos’. Er zijn knipogen naar eerdere musicals als Chicago, Sunset Boulevard en A Chorus Line. Mylène d’Anjou verrast als moeder Beineke, Marjolein Teepen is een kordate dochter Addams en Tony Neef prachtig als oom Fester, met zijn liefde voor de maan. Ook productioneel is The Addams Family tot in de puntjes verzorgd, met dat ingenieuze decor en fraaie lichtplan. De muziek is vrolijk, Amerikaans showy, met uitstapjes naar tango en suspense. En eindelijk is alles letterlijk te verstaan, wat vrij uniek is in een Nederlandse musical.

‘Als je veertig bent en je gaat met je gezin naar een musical, dan ben je pas sneu!’, wordt er op een gegeven moment gezegd. Niets van aantrekken dus. Gaan.

The Addams Family 

Musical, vijf sterren

Door Tec Entertainment, naar het script van Marshall Brickman en Rick Elice. Muziek Andrew Lippa. Nederlandse bewerking Jon van Eerd, regie Paul Eenens. 

2/12 in Luxor Theater Rotterdam. Tournee.

The Addams Family is de eerste eigen productie van Tec Entertainment

The Addams Family is een productie van Tec Entertainment, een betrekkelijk nieuwe speler in de Nederlandse musicalwereld. Tot nu toe importeerde Tec vooral buitenlandse musicals als Jesus Christ Superstar, Hair en West Side Story. Met The Addams Family brengt Tec zijn eerste eigen productie uit. Met verder Stage Entertainment (dit seizoen Was getekend, Annie M.G. Schmidt, The Lion King en Mamma Mia!), De Graaf & Cornelissen Entertainment (Evita, Op hoop van zegen) en More Theaterproducties (All Stars) kent Nederland nu vier belangrijke musicalproducenten.

De man achter Tec is Marc Muller, die zijn bedrijf Emesa – bekend van de VakantieVeilingen – destijds verkocht en met de theatertak daarvan zelf doorging. Ook Soldaat van Oranje is destijds gestart met kapitaal van een vermogend zakenman: Alex Mulder van het bedrijf Amerborgh. Tec Entertainment brengt volgend jaar een nieuwe bewerking van de Queen-musical We Will Rock You uit.

‘Broadway voelt als een Eftelingattractie’

In dit interview uit 2015 vertelt Jon van Eerd over zijn liefde voor musical, zijn constante gevecht met eten en de moeizame band met zijn moeder. ‘Toen ze eenmaal overleden was, vond ik twee lades vol met krantenknipsels van mij. Er was dus wel een vorm van trots.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.