INTERVIEW

'Met lieve meisjes dempen we de gracht'

Wat betekent het om nu vrouw te zijn? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Journalist bij tijdschriften als Libelle en Kinderen, Els Rozenbroek (59): 'Zorgtalent zit niet in mijn genen.'

Els Rozenbroek: `Dankzij Joost ben ik opgestaan uit de dood. Beeld Imke Panhuijzen

Els Rozenbroek kent de damesbladen als haar broekzak. Sinds de jaren zestig droeg ze als (hoofd)redacteur en columnist van Libelle, Kinderen en Linda bij aan hun opmars. Met collega Wies Verbeek (52) runt ze sinds kort een onlineblad, Saar Magazine, voor vrouwen van vijftigplus die 'nog niet dood zijn'.

Daar onthult ze hoe lelijk ze haar lichaam vindt, waarom ze antidepressiva slikt en hoe ze op haar 53ste ontwaakte uit een seksuele winterslaap. De rauwe ironie waarmee ze persoonlijke ervaringen beschrijft, lijkt aan te slaan. Saar Magazine trekt na een maand rond de 80 duizend lezers.

Terwijl haar partner, Joost (70), toastjes met hummus en sambal serveert, verzucht ze: 'Ik verlang al mijn hele leven naar een rijke man.' Op haar bekentenissen volgt steeds een aanstekelijke rokerslach.

Vrouwen willen de waarheid horen, zegt ze trekkend aan een e-sigaret op het balkon van haar appartement op IJburg.

In damesbladenland was de vrouw vroeger heilig, vertelt ze. 'Wij schreven: 'Wat heeft Vineke een fantastische plantjes in haar tuin gezet', terwijl wij over Vineke en haar kutplantjes intussen zo onze eigen gedachten hadden. Inmiddels zijn we erachter dat vrouwen best zelfspot hebben.'

Met het blad Linda kwam de ommezwaai. 'Toen werd het: 'Anneke drinkt groene thee en zet een botoxje, maar intussen heeft ze één angst. Dat is dat de man die haar leventje betaalt, de benen neemt.'

Els Rozenbroek

Geboren 1957 21 juli, Istanbul
Opleiding Havo
Loopbaan Begon in 1977 als leerling-journalist bij Libelle. Werd in 1987 hoofdredacteur van het maandblad Kinderen, in 1994 hoofdredacteur van Top Santé en in 1998 hoofdredacteur Vrouw Vandaag. Was vanaf het eerste nummer (2002) freelance eindredacteur van Linda, waarvoor ze 147 nummers lang de toon bepaalde. Ze heeft wekelijks een dagboek in Libelle onder het pseudoniem Juul. Nu werkzaam bij onlineblad Saar Magazine.

Wat leerde je van jouw moeder?

'Dat brutalen de halve wereld hebben. Ze was een onverschrokken vrouw. Dat zij als avonturierster met haar zes kinderen vast kwam te zitten in een huisvrouwenbestaan, was een drama.'

Heb je haar les ter harte genomen?

'Zeker, met lieve meisjes dempen we de gracht. Lief zijn is mooi, maar ook saai.'

Jouw moeder was niet gelukkig.

'Na de eerste jaren in het armoedige naoorlogse Nederland belandde ze met mijn vader in een luxeleven als expat in Istanbul. Ze deed alles wat God verboden heeft, haalde haar jeugd in. Mijn vader liet haar haar gang gaan, tot de vrouw van een Shell-man met wie ze een affaire had, bij de leiding ging klagen. 'Miep', zei hij, 'Dit vinden ze hierboven niet prettig.' Kort daarna werd ik geboren. (Lacht) Maar ik lijk op mijn vader hoor!'

En daarna werd het Hengelo.

'Mijn vader ging voor Berenschot in Overijssel de textielindustrie saneren. Daar golden andere regels dan op de compound. Voor mijn moeder was Hengelo de hel.'

Kon ze niet gaan werken?

'Ze wilde niet werken, ze wilde léven. De pil bestond nog niet, die zes kinderen kreeg ze gewoon. Van zichzelf moest ze de ideale echtgenote zijn. Stofzuigen, wassen, koken. Om zes uur schort af, lippenstift op. Het deed haar humeur geen goed. En wij kregen de instructie: stil zijn want papa is moe. Ik kende het woord feminisme nog niet, maar dacht: hoezo papa? Jij bent toch degene die hier al die gruwelijke dingen moet doen?'

Wilde jij het anders doen?

'Ik wilde trouwen en kinderen krijgen, lief en geduldig zijn. Alles wat mijn moeder niet was.'

En lukte dat?

'Ik was net zo slecht als zij. Op mijn 18de begon ik als stagiaire bij Libelle. Alles kon, alles mocht, de redactie zat vooral in de kroeg. Ik kreeg een relatie met mijn hoofdredacteur. Hij wilde een kind, ik zei: prima. Maar toen onze zoon geboren werd, liet hij me in de steek. Hij heeft nooit meer naar het kind omgekeken. Schandelijke man.

'Opvoeding is zwaar in je eentje. Ik had een kort lontje, was onberekenbaar. En voor een kind moet je koken. Vréselijk. Als ik thuiskwam, wilde ik maar één ding: op de bank liggen. Zorgtalent zit niet in mijn genen. Mijn grootmoeder had het ook al niet, te druk met liefdadigheid. Er hoefde maar een trein met vluchtelingen uit Duitsland aan te komen, of ze stond klaar om alles te regelen met haar mooie hoed op. Maar intussen lag mijn oom, die tbc had, in zijn eentje op zolder.' (Lacht)

Wat moeten vrouwen nog leren?
Om minder keurig te doen. Als ik bij Sanoma hoorde dat een man na mij meer verdiende, eiste ik met terugwerkende kracht het verschil op.

Wat betekent het feminisme voor jou?
Alles. Honderd jaar geleden mochten we niks, alleen baren.

Hoofddoek ja of nee?
Meisjes mogen van mij een hoofddoek dragen, maar dan moeten hun broertjes en hun vaders er ook een. In sommige buurten mogen meisjes niet eens op straat spelen. Ik ben daar woedend over. De achterlijke gewoonte om vrouwen apart te zetten, wordt er van jongs af aan in geramd en grachtengordelvrouwen praten dat verdomme nog goed ook.

Jij was hoofdredacteur van Kinderen.

'Erover nádenken ja, dat kon ik. Ik ben lang in therapie geweest om te leren hoe je een goede moeder moet zijn. Maar als mijn zoon tegenwoordig komt eten, checkt hij altijd even: Joost kookt toch hè?' (Lacht)

Had jij een feministische agenda?

'Ik wilde vrouwen niet laten zien hoe het moest, want ik wist het zelf ook niet. Tegen iemand zonder opleiding kun je wel zeggen: vrouw, ga iets interessants doen, maar zij is toch liever huisvrouw dan dat ze een klotebaan heeft. Wij hebben alles aan het feminisme te danken. Maar ik wil schrijven voor gewone vrouwen met gewone problemen.

'Ik heb niets met de buitenaardse grachtengordel. Als je een tennisbaanleven hebt, prima, maar zeur niet als je man wegloopt, want dan moet je gewoon aan de bak, net als de rest van de wereld. Vrouwen die na hun scheiding alimentatie eisen, alleen omdat ze ooit hun benen wijd gedaan hebben. Kinderen als levensverzekering, ja sorry. En dan de moeders die tegenwoordig de schoolpleinen terroriseren, zich storten op belachelijke traktaties en cadeautjes voor de juf. En zeggen: (imiteert zeurstemmetje) 'Pieter, ik heb echt ruimte voor mezelf nodig.' Hoeveel doctorandussen zijn nu financieel zelfstandig? Veel Nederlandse vrouwen zijn lui.'

Je verlangt zelf ook naar een rijke man, zei je net nog.

'Je kunt iets verlangen en ook het belachelijke ervan inzien. Je helpt vrouwen niet met zogenaamde oplossingen. De waarheid (slaat met haar hand op tafel) willen ze lezen. Echte, persoonlijke verhalen, zodat ze weten: ik ben niet de enige.'

De damesbladen en de waarheid verdragen elkaar toch niet altijd. Op de cover van Linda heeft Linda nog steeds geen rimpels.

'Van mij mogen vrouwen in een blad zichtbaar ouder worden, graag zelfs. Ik heb daar ook voor gepleit. Maar anderen dachten daar anders over.'

Anderen?

'Ik wil het niet over Linda hebben.'

Wat is je ervaring met mannen?

'De meesten zijn alleen met zichzelf bezig. De volgende carrièrestap, de volgende bonus. Hun omgeving zien ze als middel daartoe. Als bij Sanoma de bazen over de vloer kwamen, riepen wij: is de erectie al weg? O nee, die slingert daar nog ergens!' (Lacht).

'Vrouwen zijn geen betere mensen, maar ze zijn tenminste bereid om buiten zichzelf om te denken. Ik heb mijn ex, Gerard (Van Westerloo, red.), wel eens gequizt. 'Jij werkt nu tienduizend jaar met Joop van Tijn. Hoe heten zijn kinderen?' Dan bleef het stil. 'Oké', zei ik, 'we maken het makkelijk. Zijn het jongens of meisjes?' Wist-ie niet! En dan was hij nog heel empathisch hè, voor een man.' (Lacht)

Voor iemand die mannen niet zo interessant vindt, heb je er toch best wat gehad.

'Na Gerard kwam Jean-Luc. Liefde op het eerste gezicht. Alleen ging hij, zodra we getrouwd waren, op de bank zitten wachten. Zo van: je had toch gezegd dat je om vijf uur thuis zou zijn? Franse mannen zijn leuk, maar je moet er niet mee trouwen.'

Op je 53ste ging je samenwonen met Joost. Heb je een man nodig?

'Niet nodig. Ik kan prima alleen zijn. Maar bij Joost voelde ik meteen: dit is hem. Hij is heel geëmancipeerd, maar hij heeft ook zijn eigen leven.'

Je werd overmand door 'ouderwetse geiligheid', schreef je.

'Met Jean-Luc had ik al een tijdje het gevoel dat de seks wel voorbij mocht zijn. Dat kwam niet door gebrekkig libido, het lag aan dat huwelijk. Dankzij Joost ben ik opgestaan uit de dood.'

'Els begrijpt niet dat haar man haar lekker vindt', las ik in Saar Magazine.

'Ik vind mezelf niet aantrekkelijk, dat heb ik nooit gevonden. Maar het zou wel heel droevig zijn als ik daardoor niet van de liefde zou kunnen genieten.'

'Gewoon bovenop hem gaan zitten', adviseerde je.

'Precies. Mannen willen een vrouw die geniet, die eten in haar mond steekt en nog een borrel neemt. Geen botoxpop met maatje nul die zegt dat ze verbinding zoekt.' (Lacht).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden