Review

Met impressionistisch oog behoudt Beauvois' film een kalme schoonheid

Film (drama) - Les Gardiennes

Sobere, maar krachtige beelden zijn het in Les gardiennes, passend bij de hoop, gelatenheid en angst die het dorp beheerst. Regisseur Beauvois stuurt de film wat geforceerd in de richting van melodrama, maar dankzij de standvastige heldin Francine behoudt de film een kalme schoonheid.

Je zou haast geloven dat er niets is veranderd, in het Franse boerendorp waar het kostuumdrama Les gardiennes zich afspeelt. De koeien worden gemolken zoals altijd; de groente wordt verbouwd, het graan gezaaid en geoogst.

Maar vrijwel alle mannen zijn weg uit het dorp. De Eerste Wereldoorlog woedt in volle hevigheid; nu hun geliefden, vaders, broers en zonen vechten aan het front, moeten de vrouwen het dagelijks bestaan zonder hen voortzetten. Terwijl ze constant het ergst mogelijke nieuws te verduren krijgen, hebben ze nauwelijks tijd om bij de pakken neer te zitten.

Lees verder onder de foto.

Les gardiennes

Drama
Regie: Xavier Beauvois
Met: Iris Bry, Nathalie Baye, Cyril Descours, Laura Smet, Olivier Rabourdin, Nicolas Giraud
138 min., in 20 zalen

Iris Bry als Francine en Nathalie Baye als Hortense in Les Gardiennes.

Dat geldt ook voor Hortense (aangrijpend optreden van acteericoon Nathalie Baye), die haar zoons Georges (Cyril Descours) en Constant (Nicolas Giraud) en schoonzoon Clovis (Olivier Rabourdin) naar de loopgraven zag vertrekken. Terwijl zij en dochter Solange (Laura Smet) voortdurend voor het leven van de mannen vrezen, vraagt het boerenbedrijf permanent om aandacht.

Met een impressionistisch oog voor het landschap en de mensen die er leven en werken, toont schrijver-regisseur Xavier Beauvois hoe de vrouwen uit noodzaak een nieuwe dagelijkse routine opbouwen. Daarbij richt Beauvois (Des hommes et des dieux, La rançon de la gloire) zich vooral op de jonge Francine, die door Hortense wordt ingehuurd als tijdelijke hulp; een mooie, bedeesd stralende rol van debutant Iris Bry, die Francine een innemende ernst verleent. Al snel heeft het meisje haar eigen plek veroverd op de hoeve, terwijl de jaren elkaar opvolgen, de oorlog geen einde kent en het trekpaard plaatsmaakt voor de tractor.

Zonder grootse gebaren

Les gardiennes, met passend intieme orkestmuziek van veteraan Michel Legrand, weet die evenzeer stilstaande als onherroepelijk veranderende wereld treffend te schetsen. Zonder grootse gebaren: het volstaat om te laten zien hoe de vrouwen op de akker zwoegen en in de pauze zwijgend hun brood eten, ongetwijfeld met hun gedachten bij de jongens en mannen aan het front. Beauvois en cinematograaf Caroline Champetier laten de camera dan kalm langs die gezichten glijden, zoals later ook in de kerk, tijdens een dienst voor de gevallenen van het dorp. Sobere maar krachtige beelden zijn het, precies passend bij de cadans van werk, hoop, gelatenheid en angst die het dorp beheerst.

Spijtig dat het niet bij zo'n sterke sfeerschets kon blijven, en dat Beauvois de film, naar Ernest Pérochons gelijknamige roman uit 1924, nogal geforceerd richting melodrama stuurt. Gelukkig blijft Francine een standvastige, geloofwaardige heldin en behoudt de film een kalme schoonheid die zich door geen enkel verhaalcliché laat verstoren. Prachtig, zoals Champetier Francine's rode haar laat opgloeien, of goud zeeft uit wuivend graan.

In Les gardiennes zie je de Eerste Wereldoorlog door de ogen van een vrouw

We weten dat vrouwen tijdens de Eerste Wereldoorlog mannen vervingen in fabrieken en op het land. Maar in films is weinig van 'hun' oorlog te zien. Les gardiennes brengt daar verandering in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.