Hoe moeilijk kan het zijn Iconen

Met iconen erbij gaan automaten – en iedereen – er al snel op vooruit

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: Iconisch.

Beeld de Volkskrant

We gingen naar een Elandenboerderij en ook op het Zweedse platteland hebben ze tegenwoordig het liefst dat je pint. Het meisje achter de kassa voert de betaling in. En ik kijk op het apparaat, dat instructies blijkt te geven in het Zweeds, en wacht tot ik mijn pincode in kan voeren. Op een gegeven moment kijkt het meisje mij aan van: gaan we nog wat doen? Waarop ik haar aankijk van: hij vraagt niet om een pincode, heb je het bedrag al wel ingevoerd? Wat nog best wel complex is om non-verbaal over te brengen.

Uiteindelijk doorbreekt het meisje onze betaalimpasse door enigszins pinnig (ja, pin-pun intended) te zeggen: ‘You have to approve the amount.’ Dus ik kijk nog eens naar het scherm en zie dat dit pin-apparaat – in tegenstelling tot die in Nederland – voor je de pincode invoert éérst om goedkeuring van het bedrag vraagt. Er staat netjes een tekstje op het scherm: ‘BELOPP: 25.00. GODKÄNNA ELLER AVBRYTA.’ Nu is mijn moeder Zweeds en lees ik de taal redelijk, maar niet super. Bovendien, gebruiksinterfaces lees je niet. Die scan je. Als gebruiker snap je wat er moet gebeuren door het geheel van tekst, iconen, plaats op het scherm, animaties, kleurgebruik en geluiden. En ik las dus niet, maar stond te wachten op vier liggende streepjes of vakjes die aangeven dat je een code in moet toetsen.

Een interactieontwerper vertelde me onlangs over een kaartautomaat waarbij ze aan de eerdere puur tekstuele interface iconen hadden gevoegd. Toen bij een storing alle teksten uit de automaat wegvielen bleek dat reizigers de nieuwe automaat nog steeds konden bedienen. En dat was geen toeval. Tijdens de ontwikkeling van de automaat hadden ze, om te kijken of de elementen die ze naast tekst hadden toegevoegd effect hadden, het ontwerp laten gebruiken door mensen die geen Nederlands spraken.

Hierdoor geïnspireerd heb ik de interface van het Zweedse PIN-apparaat herontworpen, zodat je kunt kijken of jij als Nederlandstalige gebruiker daar je weg in zou kunnen vinden. Ik heb me daarbij beperkt tot iconen toevoegen, teksten aanpassen, en een helderdere schermindeling. In de nieuwe interface kun je bijvoorbeeld zien dat je je pincode moet intoetsen aan de karakteristieke vier liggende streepjes. En daaronder dan de opties goedkeuren, corrigeren of stoppen.

Een gebruiksinterface die meer bevat dan alleen tekst is essentieel voor gebruikers met een minder goede taalbeheersing. En dat kunnen toeristen zijn, maar bijvoorbeeld ook laaggeletterden. En daarvan zijn er zo’n 2,5 miljoen in Nederland. Maar ook ‘gewone’ gebruikers kunnen een interface dus makkelijker en sneller gebruiken als deze meer bevat dan alleen tekst. Eigenlijk gaat iedereen erop vooruit als onze apparaten, websites en apps wat iconischer worden.

Twitter: @jaspervankuijk 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.