Theater De Warme Winkel

Met hun vrije variant op De Drie Musketiers speelt De Warme Winkel met de grenzen van het zomerspektakel

Amsterdams collectief trekt theatermaker Pieter Kramer aan voor de regie van de klassieker van Alexandre Dumas.

Backstage repetitiefoto's van de Warme Winkel in het Amsterdamse Bos. Beeld Sofie Knijff

Op het eerste gezicht is het een opmerkelijke combinatie: theatermaker Pieter Kramer en het Amsterdamse theatercollectief De Warme Winkel. Hij, de man van Theo & Thea, Kreatief met Kurk, de serie 30 minuten en de laatste tien jaar vooral van de grote familievoorstellingen van Theater Rotterdam (voorheen Ro Theater), is nu even de eindregisseur van de eigenzinnigst denkbare theatergroep. ‘Ik had al langer de ambitie iets groots met paarden te doen. Toen vroeg De Warme Winkel of ik de regie wilde doen van hun zomerproductie, De Drie Musketiers, in het Amsterdamse Bos. Want ook zij wilden iets met paarden.’ Het is tijd, verzekert de groep, om met De Drie Musketiers ‘vol op het orgel te gaan’, zonder conceptuele kwinkslag.

Kramer: ‘Ik volg De Warme Winkel al heel lang. Achterkant, hun voorstelling die zich letterlijk afspeelde aan de achterkant van een voorstelling van Toneelgroep Amsterdam, vond ik zelfs tamelijk geniaal. Wat mij in hun werkwijze aantrekt, is dat niemand echt de baas is en iedereen verantwoordelijk is. Ik ben in dit geval dan ook niet de klassieke regisseur – ze waren al een maand bezig voordat ik erbij kwam. Ik ben vooral het oog en het oor, want zelf staan ze allemaal op het podium.’

Backstage repetitiefoto's van de Warme Winkel in het Amsterdamse Bos. Beeld Sofie Knijff

Toen Kramer aan deze klus begon, zeiden ze dat hij dat dikke boek over De Drie Musketiers echt niet hoefde te lezen, want dat is net alsof je GTST aan iemand probeert na te vertellen. Kramer: ‘Het gaat, net als in Cyrano, over eer, romantiek en wraak. Wij gaan daar nogal vrij mee om en zullen voornamelijk associëren op dat soort thema’s. We dwalen af, gaan een zijstraatje in, nemen dan weer een nieuw plotje, gaan weer een andere zijstraat en verdwalen ook in de plotjes.’

De Drie Musketiers van Alexandre Dumas verscheen in 1844 als boek. Het was geschreven als krantenfeuilleton, en als zodanig was het de eerste soap – bijzonder, omdat er in die tijd in de kranten alleen maar serieuze artikelen stonden. Volgens De Warme Winkel (DWW) was het dan ook het begin van wat we nu in de media aantreffen: een mix van serieus nieuws, lichtvoetig entertainment en reclame.

‘Wat zie je er zelf in?’, vraagt DWW-kernlid Mara van Vlijmen aan de verslaggever, als hij het enorme decor in het Amsterdamse Bostheater bekijkt. Het lijkt op een kasteel of een stadsmuur, maar het zou ook een verdedigingswal kunnen zijn. Volgens Van Vlijmen is het vooral een speeltuin waarin de acteurs op hun eigen wijze riddertje gaan spelen: ‘Wij zijn zonder script begonnen en hebben op deze locatie, die ons alle vrijheid geeft, gaandeweg ontdekt wat voor duveltjes er allemaal uit dit doosje kunnen komen. Deze plek heeft iets van zo’n romantisch Italiaans dorpsplein. Wij kunnen hier groots uitpakken er gaan helemaal mee in het genre van het zomerspektakel, maar zoeken toch de grenzen op.’

Backstage repetitiefoto's van de Warme Winkel in het Amsterdamse Bos. Beeld Sofie Knijff

Acteur Marius Mensink speelde eerder al in de familievoorstellingen van Pieter Kramer en is nu te gast bij DWW. In De Drie Musketiers speelt hij musketier Athos en allerlei bijrollen. Mensink: ‘Jazeker, dit is een jongensfantasie: oorlogje spelen, riddertje spelen met zo’n pakje aan en een zwaard; met die bravoure, het strijden om het strijden. Voor deze productie heb ik wel een speciale fysieke training gehad, want we gaan van zes meter hoog springen en er is ook een act in een kabelbaan. Maar dat komt goed van pas, want ooit wilde ik stuntman worden.’

Van Vlijmen: ‘We hebben ook een scène die we ‘het boreale blokje’ noemen. Met een kroeg en veel bier, en vrouwen op tafel en hooligans, gescheld en gore grappen – zo’n soort sfeertje heeft dat. Want die drie musketiers zijn in wezen natuurlijk lekker en verschrikkelijk tegelijk. Lekker, zoals in een Hollywoodfilm – vechten, mensen neersteken en zo – en verschrikkelijk: die mannenbroederschap, dat verheerlijken van het geweld, en alle vrouwen zijn jonkvrouwen die hulpeloos zijn en gered moeten worden.’

Backstage repetitiefoto's van de Warme Winkel in het Amsterdamse Bos. Beeld Sofie Knijff

Ondanks de wens van zowel Pieter Kramer als DWW zullen in De Drie Musketiers geen paarden te zien zijn. Geen echte althans. Kramer: ‘Dat bleek helaas een te wild plan. Ik dacht: ik ga naar die manege hiernaast in het bos en vraag of we een paar paarden mogen lenen. Maar dat mag dus helemaal niet, dat heeft met allerlei wetten te maken en met dierenwelzijn en zo. Je mag alleen werken met speciaal getrainde paarden, en dat is heel duur. Dus hup, daar ging mijn briljante idee.’

De Drie Musketiers door De Warme Winkel, in coproductie met het Amsterdamse Bostheater.
T/m 31/8, Amsterdamse Bos. Première 6/7.

Eerdere musketiers

De Drie Musketiers is vele malen verfilmd; de eerste film dateert uit 1916, de meest recente uit 2011. Heel populair waren de films The Return of the Musketeers (regie Richard Lester) uit 1989 en The Man in the Iron Mask (met Leonardo DiCaprio en Gérard Depardieu) uit 1998. In Nederland werd in 2003 door Joop van den Ende ook een musicalversie geproduceerd: 3 Musketiers, de musical, met tekst en muziek van Rob en Ferdi Bolland. In de hoofdrollen onder anderen Bastiaan Ragas, Tooske Breugem, Henk Poort en Pia Douwes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden