Recensie Capharnaüm

Met het knap geschreven Capharnaüm geeft regisseur Labaki de onderklasse in Beiroet een gezicht (vier sterren)

De casting is een klein wonder: alle rollen zijn sterk bezet, met de kinderen als grote uitblinkers.

Zain Al Rafeea in Capharnaüm

Hij moet minstens 12 jaar zijn, constateert de dokter die Zain onderzoekt. De jongen oogt een stuk kleiner, maar al zijn melktanden zijn gewisseld. Zijn geboortedatum is niet te achterhalen: Zains ouders hebben hem nooit aangegeven bij de burgerlijke stand. Officieel bestaat hij niet.

In Capharnaüm (de Franse titel betekent ‘chaos’ of ‘puinhoop’) laat de Libanese regisseur Nadine Labaki het jongetje zijn bestaansrecht opeisen. Of, om preciezer te zijn, zijn bestaan verwerpen: Zain klaagt zijn ouders aan omdat ze hem ter wereld hebben gebracht. Zijn leven is zo armzalig, dat hij er liever nooit aan was begonnen. Als je ouders niet voor je kunnen zorgen, wie doet het dan?

De rechtszaak die Zain in gang zet, is de minst realistische ingreep die Labaki zichzelf toestaat in haar scenario, dat verder een getrouw beeld probeert te geven van het leven van de absolute onderklasse in Beiroet. Ze zijn vaak onzichtbaar, de arbeidsimmigranten zonder papieren, de armen zonder scholing, de vluchtelingen zonder status. Labaki geeft hun een gezicht. Capharnaüm, haar derde speelfilm na Caramel (2007) en Et maintenant on va où? (2011), is een felle aanklacht – niet zozeer tegen ouders als die van Zain, die niet in staat zijn hun kinderen een goed leven te bezorgen, maar tegen een sociaal systeem dat niets doet om de meest machteloze burgers op te vangen.

Zain Al Rafeea in Capharnaüm

Veel van haar acteurs plukte Labaki van de straat, waar ze in vergelijkbare omstandigheden leefden als hun personages. De casting is een klein wonder, want alle rollen zijn sterk bezet, met de kinderen als grote uitblinkers. De Syrische Zain Al Rafeea, die Zain speelt, heeft een ongelooflijke uitstraling: je gelooft hem onmiddellijk in al zijn woede en vindingrijkheid. Fantastisch is ook Boluwatife Treasure Bankole, in de film de baby Yonas. Als er een Oscar bestond voor acteurs die nog niet kunnen praten, zou die voor haar zijn.

Met de jonge hoofdrolspelers pakt Labaki haar publiek al volledig in, maar Capharnaüm (genomineerd voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige speelfilm) is daarnaast ook een knap geschreven en bijzonder sterk uitgevoerd drama. Meer dan in haar eerdere films, die ook over de verdeelde Libanese samenleving gingen, vindt Labaki een evenwicht tussen pathos, humor en sentiment. Het kan manipulatief aanvoelen, hoe de film je meesleept in Zains ellende – maar die achterdocht mag meteen worden weggestreept tegen de oprechte gedrevenheid van Capharnaüm. Het is hoe dan ook onmogelijk om niet om Zain te geven.

Capharnaüm; drama
Regie Nadine Labaki
Met Zain Al Rafeea, Yordanos Shiferaw, Boluwatife Treasure Bankole, Kawthar Al Haddad
126 min., in 35 zalen

Interview met de regisseur van Capharnaüm

Regisseur Nadine Labaki: ‘Misschien zorgt Capharnaüm ervoor dat er in ieder geval eens over deze kinderen wordt gepraat’
Als kind aan je lot worden overgelaten, het land uit worden gezet: het overkwam zowel de personages als de jonge acteurs uit de Libanese film Capharnaüm – ‘de hel’. Volgens regisseur Nadine Labaki is het tijd voor actie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.