Recensie Kwartet

Met groteske kostuums spelen Topper en Bakker in Kwartet op de grens van geveinsde wellust en dodelijke ernst (drie sterren)

Waar in de brieven van Laclos nog een sprankje romantiek te ontwaren valt, is het hier verlatenheid troef.

Kuno Bakker en Manja Topper in Kwartet. Beeld Sanne Peper

‘De dagelijkse dolkstoot van de begeerte’, zo wordt in Heiner Müllers toneelstuk Kwartet die eeuwige hang naar lustbevrediging genoemd. Markiezin De Merteuil en graaf Valmont zijn dan al een eind op streek in hun levensgevaarlijke rollenspel. Ex-minnaars zijn ze, en nadien op zoek gegaan naar andere slachtoffers in wie ze hun tanden en grijpgrage handen kunnen zetten. Müller leende zijn protagonisten uit de brievenroman Les Liaisons Dangereuses (1782) van Choderlos de Laclos, in 1988 vooral beroemd geworden door de verfilming van Stephen Frears met Glenn Close en John Malkovic.

Bij Dood Paard spelen Manja Topper en Kuno Bakker nu die rollen. In Müllers Kwartet wordt met beide acteurs een listig spel gespeeld. Zij moeten in en uit hun personages stappen en ook elkaar en de andere rollen spelen. Dat leidt tot een rijgsnoer van gefnuikte verlangens en vernederingen. Bovendien is Müllers kale taal harder en meedogenlozer. Waar in de brieven nog een sprankje romantiek te ontwaren valt, is het hier verlatenheid troef. Het maakt de markiezin en de graaf ook weinig meer uit – ze slepen elkaar met open vizier de beerput van hun hun lusten in.

Met groteske pruiken en kostuums spelen Topper en Bakker hun rollen op de grens van geveinsde wellust en dodelijke ernst. Ze kijken schalks naar het publiek en dagen elkaar tot het uiterste uit. Tussen hen in speelt Michiel Weidner cellomuziek, onder meer van Kurtág – iets te hard af en toe, waardoor sommige teksten moeilijk zijn te verstaan.

In Kwartet toont Müller de eentonigheid van de aftakeling: ‘Ik wil de verloskundige zijn van de dood.’

Kwartet
Van Heiner Müller, door Dood Paard. 
23/2, Theater Frascati, Amsterdam. Daar t/m 2/3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.