'Met deze serie wil ik kijkers het idee geven dat het léúk is om voor je kinderen te zorgen'

Tamara Bos schrijft succesvolle scenario's en maakt films voor kinderen, zoals Brammetje Baas en Minoes. Haar nieuwe tv-serie Papadag is voor vaders en moeders.

Tamara Bos.

Burny Bos: vader of collega?

'Hij blijft natuurlijk mijn vader, maar we vergeten het ook wel zo nu en dan. In de zomer zitten we met z'n allen in zijn huis in Frankrijk, en daar is hij opa Burny, maar de rest van het jaar zie ik hem bijna alleen op het werk, bij BosBros, het productiebedrijf dat hij heeft opgericht.

'Mijn vader geldt als een van de grootste vernieuwers van de Nederlandse kindertelevisie. Tijdens mijn studie Nederlands lagen mijn ouders jarenlang in scheiding. Mijn vader was er niet bij toen ik afstudeerde, maar de dag erna ben ik met hem gaan eten en toen zei hij: 'Wil je iets bij ons in het bedrijf komen doen?' In mijn studietijd had ik dat al gedaan: dingen opzoeken, teksten uittikken. Ik zei vooral ook ja omdat ik hem zo weinig gezien had die tijd ervoor, het leek me een goede manier om meer contact te krijgen. Achteraf was het een goede keuze, want ik ging steeds meer schrijven en zo begon mijn carrière als scenarioschrijver.

'Mijn doorbraak kwam met de tv-serie Dag juf, tot morgen: kleine verhaaltjes over kinderen in de stad. Dan ging er een cavia dood, die niet begraven kon worden op het balkon en dat deden ze dan stiekem in het park. De eerste aflevering die ik schreef, won meteen allerlei prijzen, zoals de Prix Jeunesse, een internationale prijs voor kindertv. Mijn carrière nam een vlucht. Mijn vader is nog steeds de baas van BosBros en ik ben dat niet, ik wil ook geen baas zijn. Maar inmiddels heb ik zoveel meer geschreven dan hij en dat weet hij ook. Ik vind het nog steeds fijn als mijn vader mijn werk leest. Als schrijver heb je een onzekere positie, dus is het fijn als je je gesteund voelt door iemand met dezelfde smaak die begrijpt wat je wil maken.'

Tamara Bos

Scenarioschrijver Tamara Bos is geboren op 13 augustus 1967 in Ede. Ze studeerde Nederlands en schreef vele scenario's voor jeugdfilms en -series. Ze maakte bewerkingen van bekende kinderboeken als Otje (1998), Minoes (2001), Dolfje Weerwolfje (2011), Wiplala (2014). Originele scripts van haar hand zijn: Het paard van Sinterklaas (2005) en Brammetje Baas (2012). Met de jeugdserie Dag juf, tot morgen (1994) won ze de Lira Scenarioprijs. Die kreeg ze ook voor het scenario voor de serie Annie M.G. (2009), dat ze met Mieke de Jong schreef. Met het scenario van Het paard van Sinterklaas won ze een Gouden Kalf.

Papadag: goed woord of vreselijke term?

'Als ik met mensen over de serie Papadag spreek, die ik met Lotte Tabbers en Anne Barnhoorn heb geschreven, over een groep vaders die elkaar elke week in de speeltuin in het park ontmoeten, krijg ik twee soorten reacties. Of: gadver, papadag! Of, en dat zijn dan mannen: Hé, die heb ik ook! Ik vind het een foute term. Die titel is dan ook met een knipoog. Het woord impliceert dat je als vader maar één dag voor je kinderen hoeft te zorgen. Is de rest dan 'mamaweek'? Sommige mannen zeggen ook dat ze op hun kinderen 'passen', dat zal je van een moeder niet gauw horen. In die zin is er nog een hoop te winnen.'

Humor of boodschap?

'Humor. Ik wil absoluut geen boodschap uitdragen. Papadag draait om het geworstel van de mens met het leven in het algemeen en, in dit geval, met het ouderschap in het bijzonder maar dan luchtig gebracht. Zo moet je ook naar de serie kijken. Het is niet zo dat je aan het einde van de afleveringen denkt: vaders moeten meer of minder voor hun kinderen zorgen. Ik hoop wel dat zo'n serie de kijkers het idee geeft: het is léúk om voor je kinderen te zorgen. Het is niet alleen gedoe, het kan je ook iets opleveren. Dat is dan misschien tóch een klein boodschapje. Maar verder wil ik vooral zeggen: het leven is zo nu en dan best ingewikkeld, vaderschap ook, help elkaar een beetje.'

Ko de Boswachtershow of Het zakmes?

'Dat vind ik moeilijk, maar ik kies de Ko de Boswachtershow, omdat die als een rode draad door mijn leven loopt. We woonden met ons gezin in Zeeland, mijn vader was jeugdhonkwerker bij de Beuk, een soort Paradiso in Middelburg. Toen ik 8 was, werd mijn vader gevraagd radio te gaan maken, dat werd Ko de Boswachter. We verhuisden daarom met het gezin naar Bussum. Ko de Boswachter, een natuurprogramma voor kinderen, werd heel populair. Op het hoogtepunt had het een miljoen luisteraars. Ik herinner me een open dag, waarbij je live bij de uitzending kon zijn. Alle toegangswegen naar Hilversum stonden vast. Ik was erbij en vond dat heel stoer. Dan ging ik naast mijn vader staan en zei heel hard: Páp, mag ik nog wat drinken? Dat iedereen wel even wist dat dat mijn vader was. Later is er nog een televisieprogramma gemaakt van Ko de Boswachter, daar heb ik scripts voor geschreven.

'Maar Het zakmes is ook belangrijk, dat is een fantastisch mooie jeugdfilm, geproduceerd door mijn vader. Hij heeft er een Emmy mee gewonnen. De films die ik zelf maak, zoals Het paard van Sinterklaas, of Brammetje Baas, zijn allemaal in de traditie van Het zakmes gemaakt: kinderen worden als hoofdpersonages serieus genomen en hun problemen ook.'

Een boek of een filmscript schrijven?

'Ik kies dan toch voor een filmscript, omdat ik dat het meest heb gedaan en het best kan. Binnenkort wordt mijn elfde speelfilmscenario verfilmd, Kapsalon Romy, over een meisje met een oma met beginnende alzheimer. Maar ik zou ook wel graag meer boeken willen schrijven. Dat kun je doen zonder dat je al die loketten langs hoeft voor geld en dan heb je ook geen last van allemaal mensen die iets van je werk vinden.'

Minoes of Brammetje Baas?

'Minoes was mijn eerste echte speelfilmscenario, naar het fantastische boek van Annie M.G. Schmidt over de poes Minoes die in een juffrouw is veranderd. Minoes was een klassiek verteld verhaal, met pratende katten weliswaar, wat in die tijd heel ingewikkeld was om te verfilmen. De film was goed gelukt, maar toch kies ik voor Brammetje, omdat dat mijn eigen verhaal is. Brammetje komt uit mijn hart. Ik kwam op het idee door een Bram, een jongen die ik ken met adhd. Zijn moeder worstelde daar erg mee. In die tijd ontdekte mijn man Johan dat hij add heeft, ook een concentratiestoornis. Als je dan kijkt naar de beschrijving van zo'n aandoening, dan staat daar vooral wat je níét kunt. Maar Johan zei: 'Het is ook heel leuk om mij te zijn.' Dat vond ik een geweldig uitgangspunt voor de film. Brammetje worstelt wel met zichzelf, hij denkt soms dat hij beter in een raket naar de maan kan gaan, maar aan het eind snapt hij wel beter hoe hij in elkaar zit en dat hij in elk geval nooit sáái is. Dat wil ik kinderen en hun ouders graag meegeven, dat je een kind met adhd ook op een positieve manier kunt benaderen.'

Annie M.G. of Carry Slee?

'Annie M.G, natuurlijk! Ik weet dat Carry Slee verslonden wordt en dat kinderen dat geweldig vinden, maar ik heb er zelf niet zoveel mee. Hoewel, in mijn puberteit las ik een Lemniscaat-reeks van Scandinavische schrijvers over onderwerpen als een vader die alcoholist is en kindermishandeling, onderwerpen die Slee ook behandelt. Probleemboeken, zo noemden mijn ouders ze, die vrat ik.

'De boeken van Annie Schmidt zijn klassiekers, dus ik vind het eervol dat ik de scenario's heb mogen schrijven. Ook als schrijver heb ik veel van haar geleerd, haar taligheid, humor, rebelsheid, de vrijheid die zij zichzelf gunt. Ze is zo belangrijk geweest voor de kinderliteratuur in Nederland, maar uiteindelijk óók voor de jeugdfilm. En dat zeg ik niet omdat het mijn vader was die zich als eerste afvroeg waarom iedereen met Kerst naar een Disney-film ging. Hij vond: ze moeten naar een Nederlandse film en is in 1998 Abeltje gaan maken. Dat was het begin van de Nederlandse jeugdfilmcultuur, die nu geweldig is.'

Netflix of tv?

'Netflix. Ik kijk ook naar werk van collega's op tv, hoor, Hollands Hoop bijvoorbeeld, en Het geheime dagboek van Hendrik Groen. Met mijn dochter kijk ik Bed & Breakfast. Maar Netflix-series zijn met zulke andere budgetten gemaakt dan die waar wij mee werken. The Crown, bijvoorbeeld, over Engeland onder koningin Elizabeth II, dat is gewoon om gek van te worden, zo mooi. Echt jaloersmakend.'

50 jaar of 30 jaar?

'Ik kies voor 50. 30 is ook een fijne leeftijd, omdat ik het toen een beetje op de rit had. Maar nu op mijn 50ste is dat gevoel alleen maar sterker geworden. Ik heb dit jaar meerdere keren gedacht, in mijn werk bijvoorbeeld: ik ben verdomme 50, ik laat niet meer met me sollen.

'Het afgelopen jaar heb ik veel mensen verloren in allerlei leeftijdscategorieën, van 15 tot 86. Zo veel mensen halen de 50 niet eens. Dus ik ben godsgruwelijk blij dat ik het wel heb gehaald en dankbaar voor wat ik allemaal heb mogen doen. Ik hoop dat ik nog even door mag. Het nadeel van 50 zijn is dat je over de helft bent. Je moet gaan nadenken over wat je echt nog wilt. Ik zou nog wel een roman voor volwassenen willen schrijven. Misschien wel over een idee dat ik kreeg toen ik al die #MeToo-verhalen las over toneelschooldocenten. Ik ben ook ooit verliefd geweest op een docent, en hij op mij, maar we hebben er niks mee gedaan. Dat is ook een optie, hè. Daar wil ik nog een keer een boek over schrijven.'

Papadag, vanaf 29/11, woensdag, 20.25 uur, NPO 3

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden