Met deze app kan Stijn (13) niet meer Whatsappen op zijn fiets

Bij één op de vijf fietsongelukken onder jongeren speelt de smartphone een rol. Daarom is er nu een app die bellen en whatsappen op de fiets onmogelijk maakt. De weg op met Stijn (13), een van de proefkonijnen.

Als fietsapp-tester Stijn Buitink wordt gebeld, moet hij afstappen om op te kunnen nemen. Opnemen op de fiets kan alleen met een koptelefoon op. Beeld Marcel van den Bergh

'Let op, dit is de gevaarlijkste bocht van de hele route', waarschuwt Stijn Buitink (13) vanaf zijn fiets op weg naar school. Slechts een paar meter is het naar de andere kant van de weg, waar het veilige fietspad in het dorpje Hall richting zijn school in Dieren begint. Toch is het oppassen. Bomen blokkeren het zicht in de bocht op rechts, waardoor fietsers en automobilisten in beide richtingen niet zien wat zich pakweg 10 meter verderop afspeelt.

Hier afgeleid zijn, bijvoorbeeld door te whatsappen, kan zomaar de dood betekenen, beseft Stijn. Maar door een nieuw technisch snufje kan hij zijn smartphone niet meer gebruiken op de fiets. Zodra hij harder dan 7 kilometer per uur rijdt, maakt een chip in zijn fietsframe via Bluetooth contact met de iPhone 6 in zijn broekzak. Als Stijn zijn telefoon onderweg ontgrendelt, gaat het beeld automatisch op zwart.

'Een systeem waarmee we doden en ernstig gewonden voorkomen', stelt bedenker Erik Damen. Naar schatting speelt in een op de vijf fietsongelukken onder jongeren afleiding door de smartphone een rol. Maar hoeveel doden en zwaargewonden dat zijn, is door een gebrekkige ongevalregistratie onbekend, meldt de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). In 2016 vielen in totaal 189 fietsdoden.

Onlangs lanceerde ook KPN, in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland, een gadget waarmee telefoneren op de fiets niet meer kan. Eind dit jaar verschijnt dit 'slimme fietsslot' op de markt, voor zo'n 100 euro. Bij de app van KPN wordt internet en bellen geblokkeerd zodra de fiets van het slot wordt gehaald.

Damen borduurde met zijn vinding voort op zijn eerder uitgebrachte app voor de auto, SafeDrivePod, die nu enkele duizenden gebruikers heeft. Hij test de fietsversie samen met Gazelle, dat zo'n veertig gratis fietsen uitdeelde aan kinderen in de omgeving van het Gelderse Dieren, de plaats waar de fabriek van de Koninklijke fietsproducent staat. Een effectief lokmiddel om mee te doen, zegt Stijn. 'Maar ik was ook gewoon benieuwd hoe het is om een zonder telefoon te fietsen.'

Geen berichtjes meer sturen of Pokémon vangen, dat was even wennen. Stijn fietst elke dag zo'n 16 kilometer, een route die grotendeels bestaat uit de lange, saaie rechte stukken aan het Apeldoornsch Kanaal.

Met klasgenootjes erbij zijn de tochten vooral ouwehoerpartijtjes. 'Dan roepen we naar tegenliggers, tikken we elkaars achterwiel aan of luisteren we hardop muziek met de telefoon in de hand', zegt hij vanaf zijn blauwe fiets met roze velgen. Dat laatste kan nu niet meer. 'Toch vind ik het zelf wel prettig zonder telefoon: ik slinger minder en kijk meer om me heen. Van mij mogen ze het verplicht in alle fietsen stoppen.'

Zo'n verplichting ziet Veilig Verkeer Nederland niet zitten. 'Wij willen vooral de norm veranderen, zoals we dat ook met de BOB-campagne hebben gedaan', zegt een woordvoerder. 'Je bent nu de domme sukkel als je met alcohol achter het stuur zit. Dat moeten we ook voor elkaar krijgen als iemand zijn telefoon opneemt tijdens het fietsen.'

Een ogenschijnlijk onmogelijke opgave, want de onderschatting van het gevaar van smartphonegebruik op de fiets is groot, zegt verkeerspsycholoog Divera Twisk van de SWOV. 'Veel mensen zullen een verplichte chip in de fiets betuttelende onzin vinden, er zijn immers wel grotere problemen, toch?'

Die houding komt volgens Twisk door onze risicoperceptie: we denken dat ons toch niets zal overkomen, ondanks dat afleiding door de telefoon een belangrijke oorzaak is voor aanrijdingen. Die afleiding begint al wanneer je muziek luistert. 'Het is vooral de kunst om het gewenste gedrag makkelijk te maken, zoals het irritante piepje dat je hoort als je de autogordel niet om doet', zegt Twisk.

Het gemak van de automatische telefoonblokkade bevalt Stijn in elk geval goed. Hij blijft met de chip rijden, ook als de test erop zit. En als hij onderweg nou toch even stiekem een appje wil sturen? Dan schakelt hij gewoon de Bluetooth uit. Daar krijgt zijn moeder via een sms wel automatisch een melding van, maar daarop heeft Stijn een list verzonnen. 'Ik zeg gewoon dat het per ongeluk ging.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden