Recensie Film

Met beelden die transformeren tot abstracte kunstwerkjes, ontpopt Rey zich tot een audiovisuele trip (vier sterren)

De film past in het genre van doordraaiende Europese avonturiers in Zuid-Amerika.

Rey. Drama. Regie Niles Atallah. Met Rodrigo Lisboa, Claudio Riveros. 91 min., in 4 zalen.

Een handzaam tekstje aan het begin van Rey legt uit wie Orélie-Antoine de Tounens (1825-1878) was: een Franse avonturier die dacht de Chileense regio Araucanië en het Chileens-Argentijnse Patagonië te verenigen, het een koninkrijk noemde en zichzelf tot koning kroonde. De eerstvolgende scène van het hallucinante drama hint op een mislukte exercitie: de koning zit ’s nachts eenzaam op een steen, water stroomt uit zijn mouwen of mogelijk zelfs zijn handen, hij waant zich meer God dan koning, het middelpunt van een zelfgecreëerde mythe.

Rey, de op het filmfestival van Rotterdam bekroonde tweede film van de eigenzinnige Chileens-Amerikaanse filmer Niles Atallah, vertelt een verhaal dat zich moeiteloos voegt tot het min of meer op zichzelf staande genre omtrent zichzelf overschattende en gaandeweg doordraaiende Europese avonturiers in de Zuid-Amerikaanse natuur. Het zijn magisch-realistische en dikwijls lastig te doorgronden avonturenfilms, zoals Lisandro Alonso’s Jauja (2014) en het voor een Oscar genomineerde El abrazo de la serpiente (2015) van Ciro Guerra of enkele decennia eerder Werner Herzogs mijlpaal Aguirre, der Zorn Gottes (1972). Over het gevecht tussen mens en natuur gaan ze. Of specifieker: over westerse veroveringsdrang van een authentieke, onaangetaste manier van leven.

De vorm waarin Atallah zijn film giet, barst van ontegenzeggelijke eigenheid. Het verhaal wordt grotendeels verteld in flashbacks, met als vertrekpunt de rechtszaak van de Chileense staat tegen De Tounens, die hem beschouwt als Franse spion en hem aanklaagt wegens hoogverraad. In deze rechtszaak laat Atallah zijn acteurs opmerkelijk genoeg spelen met maskers van papier-maché, alsof hij wilde benadrukken dat de geschiedenis nooit volledig kenbaar zal zijn (in interviews weigert hij zijn keuze toe te lichten). 

Nog grilliger en subjectiever zijn de flashbacks zelf, die beginnen met het typische geruis op de geluidsband en kabels in beeld van ouderwets celluloid, maar transformeren tot haast abstracte kunstwerkjes: het beeld raakt steeds meer bekrast en bevlekt, hapert, komt tot stilstand en lost bijna op, alsof de toenemende gekte van De Tounens niet alleen hemzelf, maar ook de film verteert.

Rey ontpopt zich zo tot een audiovisuele trip in de traditie van beeldexperimenten uit de jaren zestig en zeventig. Een tikje ouderwets, wellicht, maar opgetuigd met zichtbare liefde voor de filmgeschiedenis in het algemeen en film als medium in het bijzonder. Atallah begroef zelfs een deel van zijn filmmateriaal om de veroudering natuurlijker te laten ogen. Dat zorgt onder meer voor schitterend groen uitgeslagen beelden van bomen in de ochtendmist. En een wonderlijke wisselwerking tussen het beeld en wat er op het beeld is te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.