Met Ableton rapt Eminem zo over Tiësto-beat

De muzieksoftware Ableton Live domineert concertpodia, studio's en zolderkamers. De bediening is gebruiksvriendelijk, de laptop wordt een instrument. 'Je hoeft niet meer als een nerd met de muis te schuiven.'..

De techno-meester Richie Hawtin treedt niet op zonder en de rockbandMogwai stoeit ermee in de studio. De Noorse jazzcomponist Bugge Wesseltoftmixt er zijn geluidscollages mee, terwijl de Britse radio-dj Pete Thong ershows mee opneemt. De software die niet meer is weg te denken uit studio's,zolderkamers, popzalen en concertpodia is Ableton Live. Eencomputerprogramma, maar volgens gebruikers een volwaardig muziekinstrument.

'Eindelijk heb ik aan één laptop genoeg om mijn ideeën over muziekte kunnen verwezenlijken', zegt de Rotterdamse producer Jochem Paap ofwelSpeedy J. 'Met Ableton kun je tijdens een optreden instrumenten als drumsof keyboard manipuleren alsof het samples zijn', verklaart Stefan Kruger,drummer en producer van de elektro-latinband Zuco 103.

DJ Michel de Hey gebruikt Ableton voor remixes, waarmee hij zijnoptredens kruidt. 'Ik zet een mp3-bestand in Ableton en gooi daar in eenpaar uur een nieuwe beat en wat effecten overheen. Klaar.'

Al bij de presentatie van de eerste versie van Ableton Live werd vijfjaar geleden gesproken van een revolutie in de elektronische muziek. 'Bijde bestaande software moest de muziek na elke verandering opnieuw wordengestart, net als in een ouderwetse opnamestudio', zegt de Duitse ChristianKleine, de ontwerper van de nieuwste versie Live 5 die deze maandverscheen. 'Met Ableton kun je de muziek veranderen en meteen horen hoe hetklinkt. Het heet niet voor niets Live.'

Ableton is volgens Kleine de eerste muzieksoftware die niet isontwikkeld door computerprogrammeurs maar door de 'echte muzikanten' RobertHenke and Gerhard Behles. Dit Berlijnse producersduo had als Monolake alzijn sporen verdiend in de elektronische muziek met minimale techno voldubinvloeden, uitgebracht door het legendarische platenlabel Basic Channel.

Voor het musiceren met Ableton Live volstaat één geavancerde laptop,zo demonstreert Kleine. Met een simpele muisklik combineert hijuiteenlopende ritmes, zangpartijen en andere samples. Dankzij timestretching nemen deze fragmenten hetzelfde tempo aan, zonder dat de klankomhoog (bij een versnelling) of omlaag (bij een vertraging) buigt. 'Zo kunje Eminem moeiteloos laten rappen over een housebeat van DJ Tiësto.'

Een andere belangrijke functie is live sampling, waarmee opnames met desampler kunnen worden gemanipuleerd, terwijl de muziek doorloopt. Met eenmicrofoontje neemt Kleine een stemfragment op, dat hij op hetcomputerscherm uit elkaar trekt tot een robotstemmetje en vervolgensverandert in een zoemtoon waar niets menselijks meer in is te horen. 'Zowordt Ableton zelf een instrument.'

Maar de ware aantrekkingskracht is de simpele bediening, meent Paap.Ableton oogt als een doorsnee computerprogramma met mappen en documenten.Wat je niet gebruikt, kun je wegklikken, waardoor het beeldscherm altijdoverzichtelijk oogt. 'Dankzij Ableton kan een hele generatiezolderkamerproducers de stap naar het podium zetten.'

Paap is al weer een stap verder en gebruikt Ableton om de unieke klankendie hij zelf ontwikkelt met muzieksoftware als Reaktor te combineren. 'Mijnlaptop is nu alles-in-één: instrument, sampler en opnamestudio, maar ookeen spin in het web waarmee ik alle functies kan combineren.'

Maar waarom zou je alleen met jezelf jammen?, vraagt Stefan Kruger zichaf. Bij Zuco 103 gebruikt hij zowel samples als de inbreng van musici opkeyboards, drums en gitaar. 'Ik manipuleer de muziek van mijn bandledentijdens optredens.'

Ableton kan ook worden aangestuurd met externe apparaten - vanmengpanelen tot keyboards. 'Je hoeft dus niet meer als een nerd met eenmuis te schuiven om muziek te maken op de computer.' Zo experimenteerdeKruger al eens met elektronische drumpads waarmee hij samples in Abletonaanstuurde. 'Wie weet bouwt iemand nog eens een instrument om Ableton meete bedienen.'

Toch moeten de zegeningen van de software ook niet worden overdreven.'Het is als met de schilderdozen van Ravensburger. Iedereen kan er eenschilderijtje mee maken. Maar een Van Gogh wordt je door zelf kleuren envormen te verzinnen.'

Jeroen Junte

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden