Kunstwerk van de WeekMessages to the Public

Messages to the Public stelt kinderlijke waaromvragen die nasidderen

Een kunstzuil aan de nassaukade van Anne Turyn.Beeld Natascha Libbert

Wie? Anne Turyn

Wat? Messages to the Public

Waar? Op negen reclamezuilen in Amsterdam, zie kunstverein.nl voor locaties.

Waarom? Als de mensen niet naar de kunst kunnen komen komt de kunst wel naar de mensen.

Wat als? Het zijn de vermaledijde woorden waarmee menig verkooppraatje begint. Wat als ik je zou zeggen dat er een manier is om gelukkiger, productiever of slanker te worden? Wat als er een wereld zou bestaan zonder X, Y of Z? Alsof ze allemaal dezelfde cursus overtuigend spreken hebben gevolgd en braaf les 1 toepassen.

Wat als ik je zou zeggen dat je je levensgeluk met 10 procent kunt verhogen door naar het kunstwerk Messages to the Public te gaan kijken? Nee hoor, grapje.

Messages to the Public van de Amerikaanse kunstenaar Anne Turyn is vanaf deze week te zien op negen reclamezuilen in de binnenstad van Amsterdam. Eigenlijk zou Turyn exposeren bij het kleine, ambitieuze Kunstverein in Amsterdam, maar dat ging niet door – zoals alle dingen waarop we ons hadden verheugd. Dan maar de publieke ruimte opzoeken. Slim idee, want die peperbussen zagen er toch al zo kaal uit. Een sponsordeal met buitenreclamebureau Centercom was snel gesloten. Een maand lang zijn de kunstzuilen te zien. Een fijne wandelroute voor wie een wandeling door Amsterdam wil maken en een mooie overbrugging van deze laatste museumvrije weken.

De kunstzuilen zijn een herinterpretatie van een werk dat Turyn in 1988 heeft gemaakt voor een reusachtig lichtreclamebord op Times Square in New York. Het was onderdeel van een serie door een kunstfonds geïnitieerde ‘kunstpropaganda’: tussen de flitsende reclameboodschappen op het plein door kregen kunstenaars dagelijks een paar minuten zendtijd. Turyn was in die tijd veel bezig met de toekomst, logisch misschien, het waren de jaren tachtig, de nadagen van punk en de tijd van Reagan. Ze koos ervoor een reeks utopische en dystopische vragen op te werpen op het reclamebord.

Beeld Anne Turyn

De peperbussen in Amsterdam laten uitvergrote foto’s zien van het bord op Times Square, met een vraag in de rood-wit-groene rasterletters van het lichtbord. Zonder context doet het beeld wat retro en disco aan, als van die woorden in strassteentjes die meisjes begin 2000 op hun shirts droegen. Het schuurt lekker met de tekst.

Turyns vragen zijn even kinderlijk naïef als bloedserieus: wat als iedereen kon lezen, wat als er gratis gezondheidszorg was, wat als er geen rijen waren bij de bank, wat als er geen ozonlaag was? Irritant, vooral omdat je er geen goed antwoord op hebt, als de waaromvragen van een zeurende peuter. Wat als? Ja, maar het is niet zo. Waarom niet? Daarom niet. Het zou toch ook anders kunnen? Ja-ha, maar het ís niet zo.

Wat als ik je zou zeggen dat er een betere wereld mogelijk is? Koop mijn product.

De peperbussen van Turyn verkopen niets, ze vragen. Een uitzondering daargelaten – over rijen bij de bank maakt niemand zich meer druk – is het opvallend hoe actueel de vragen nog zijn. Ook hier, twintig jaar later, in Amsterdam.

Wat als iedereen een thuis had, staat er in strassteentjes op de Nassaukade. Aan de overkant van het water verrijst het skelet van een luxe wooncomplex. Op het dak komen straks ‘duintjes, een strandhuis en een zwembad’, staat op een billboard. Iets verderop zitten twee ongewassen mannen op een bankje, blikjes goedkoop bier in de hand.

Ja, wat als?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden