REPORTAGE

Merken ambiëren oude chic en street credibility

Nuchtere, draagbare kleren voor de werkende vrouw kenmerken nog steeds de beste collecties. Maar: het mag weer uitbundiger.

Céline

Heeft de modeshow nog wel bestaanrecht? Dat was de grote vraag die speelde tijdens de afgelopen modeweken in achtereenvolgens New York, Londen, Milaan en Parijs. Nee, zeiden de vernieuwers: de shows zijn te log, te duur en ze blikken te ver vooruit. Ontwerper Tom Ford noemde de traditionele modekalender 'niet meer van deze tijd. Hij is gestopt met grote shows en geeft presentaties in andere vormen. Ook het Franse merk Vetements, de nieuwe lieveling van de modepers en op alle fronten beschouwd als trendsettend, gaat het anders doen. Vorige week donderdag gaf het zijn laatste traditionele vrouwenmodeshow in de Amerikaanse kathedraal in Parijs.

'Hottest ticket in town'

Hoewel, traditioneel? Dat is sowieso niet echt een woord dat past bij het label van voorman Demna Gvasalia, die eerder werkte bij Margiela en Louis Vuitton en dus een ingewijde is in de modewereld, maar er graag ook een beetje tegen aanschopt. Zo gaf hij een van zijn eerste Vetements-shows in een aftands Chinees restaurant, als om te spotten met het idee dat een showlocatie altijd groots moet zijn. Groots (en groot) was echter wel de kerk waar hij zijn nieuwe collectie liet zien, stampvol met gelukkigen die een uitnodiging hadden weten te bemachtigen.

Dat was niet makkelijk, want een kaart voor Vetements gold als een van de hottest tickets in town in Parijs, samen met die voor de show van Balenciaga. Daar staat namelijk sinds kort een nieuwe ontwerper aan het roer en iedereen keek reikhalzend uit naar wat hij ervan zou maken. Het is, jawel, óók Demna Gvasalia. Het oude Franse modehuis zat na het vertrek van Alexander Wang zonder ontwerper en lijfde de man in die kennelijk alles wat hij aanraakt in goud verandert. Een slimme zet, blijkt na Gvasalia's eerste show voor Balenciaga. De combinatie van oude chic en street credibility die hij bracht is wat alle klassieke merken nu zo hartstochtelijk ambiëren - het is kleding immers die én draagbaar is én duur mag zijn, omdat de merknaam klinkt als een klok.

En ziedaar: de goede, oude modeshow deed als presentatievorm uitstekend zijn werk. Binnen de kortste keren stonden er enthousiaste recensies op de websites van alle grote modebladen - Vogue sprak van 'a brilliant debut' - en, belangrijker nog, een stroom beelden ging meteen de hele wereld over.

Demna Gvasalia. Beeld LVMH Prize

Social media

Het gaat alleen nog maar om de plaatjes op Instagram, klagen mensen uit de modewereld die het traditionele systeem te vuur en te zwaard verdedigen. 'Social media maken dat mensen denken dat alles meteen bereikbaar is', zei Valentino-ontwerper Maria Grazia Chiuri bijvoorbeeld in een interview. 'Maar wat social media niet kunnen, is de collectieve emotie vastleggen die tijdens een goede modeshow voelbaar is. Het is niet alleen ons werk om dingen te maken om te consumeren, het gaat er ook om schoonheid te creëren die niet meteen te koop is.' Een sympathieke gedachte, de magie van een goede modeshow moet zeker niet worden onderschat, maar natuurlijk gaat het in de miljardenbusiness die mode is wel degelijk om verkoopresultaten.

Iemand die heel goed begrepen heeft dat een ouderwetse modeshow plus een heleboel zichtbaarheid op sociale media daartoe juist een uitstekende combinatie zijn, is Karl Lagerfeld. Hij hield zijn Chanel-show als vanouds in het Grand Palais in Parijs afgelopen dinsdag. Ook naar deze show was de modepers heel benieuwd, al was het alleen maar om te zien wat voor een decor er nu weer was bedacht. De vorige Chanel-shows immers waren respectievelijk vormgegeven als een supermarkt, een casino, een brasserie en een luchthaven - mochten we nu een kantoor verwachten? Een dierentuin misschien (bont en luipaardprint zijn alomtegenwoordig in de collecties voor komend najaar)?

Verrassing: het was een modeshow, van de klassiekste, ja, tuttigste soort. Roomwitte vloerbedekking, spiegelende wanden, pilaren met daarop vazen witte rozen en gouden stoeltjes; alsof we in de jaren vijftig naar mannequins met hoedjes en handschoen zouden gaan kijken.

Saint Laurent

Decoratie en kleur

Verdomd, er kwamen hoedjes voorbij aan het begin van de show - al te damesachtig op de hoofden van de uiterst coole modellen. Maar verder waren er stoere laarzen, korte truien met metalen nestels, jeansrokken, nonchalant-grote colberts en natuurlijk klassieke Chanel-items als roze boucléjasjes en lange parelsnoeren. Lekkere kleren en vooral een oergeestige setting, zo'n tuttige, helverlichte salon waar een heleboel shows duister en rauw zijn, met harde, stampende muziek. Vooral omdat iedereen - tweeduizend man - front row zat en dus in staat was de beste plaatjes te schieten - hoe democratisch wil je het hebben? Het leek ironisch commentaar van Lagerfeld; ja, de shows zijn overgenomen door de bloggers en de vloggers en de massa-(sociale)media en nee, allang niet meer exclusief voor een clubje geselecteerde modejournalisten - des te beter.

Maar behalve om hoe het getoond werd ging het er in Parijs natuurlijk om wat er getoond werd: hoe ziet de vrouwenmode er volgend najaar uit? De afgelopen jaren was het wel eens onmogelijk die vraag te beantwoorden. Ga maar na: er zijn een kleine honderd shows in tien dagen die allemaal een ander beeld laten zien omdat ze vooral het eigen merk positioneren en dat moet onderscheidend zijn. Toch is er een flink aantal gemene delers. Belangrijkste trend is dat bijna alle modehuizen wel klaar zijn met het minimalisme, de sobere, effen kleding die het straatbeeld de afgelopen seizoen heeft bepaald.

Het gaat nu om decoratie. Om kleur. Om rijk bewerkte stoffen en uitbundige prints: bloemenranken, pauwenveren, om pailletten en fluweel. Om een ander silhouet ook: minder recht, meer nadruk op de taille, boven wijde rokken tot halverwege de kuit. Ook historische connotaties als hoge tailles en pofmouwen waren in bijna alle collecties aan de orde, van Kenzo tot Miu Miu. Bij Veronique Branquino droegen de modellen zelfs molensteenkragen - eerder een stylingdingetje dan een serieuze optie, maar het geeft wel aan hoezeer de geschiedenis leeft.

Chanel

Teleurgesteld

Er was niet alleen maar lof voor Balenciaga's nieuwe ontwerper Demna Gvasalia. Wat hij deed was uiterst teleurstellend, stelde website Style.mic. Meer dan veertig outfits op de catwalk en niet één gekleurd model, juist nu de discussie over diversiteit zo speelt in de mode. Een ontwerper op wie alle ogen gericht zijn, zou beter moeten weten. James Scully, casting director voor de shows van Tom Ford en Stella McCartney, twitterde: 'De prijs voor de hoogste verwachtingen en de grootste teleurstelling gaat naar... Demna Gvasalia.'

Grote golf van het minimalisme

Er waren ook ingetogener collecties, die van Hermès bijvoorbeeld, en Céline, waar voorvrouw Phoebe Philo een paar jaar terug de trend zette voor de grote golf van het minimalisme. Dat het toen zo aansloeg was zo gek niet: dit waren nuchtere, draagbare kleren voor vrouwen die werk en een gezin combineren, net als de vrouw die ze ontwierp. Dat het nu een andere kant opgaat, is ook logisch. Na de ene golf komt een andere, dat is nu eenmaal het wezen van de mode. En dus was het bijna te voorspellen dat de witte sneakers weer plaatsmaken voor hoge hakken - bij Miu Miu waren ze naalddun - en dat grijze kasjmier verruild wordt voor goudkleurig plissé - zelfs bij Céline.

De beste collecties waren overigens, ondanks alle kleur en decoratie, nog steeds behoorlijk praktisch en draagbaar. Vrouwen hebben meer aan hun hoofd dan in feestjurken rond te strompelen, daarvan zijn de meeste ontwerpers wel doordrongen. En de enkeling die dat niet is, Hedi Slimane van Saint Laurent bijvoorbeeld, komt dat op hoon te staan. Hij liet vooral uitgaanskleding zien: mini-jurken van glanzende zijde, strapless of met een gigantische strik op een schouder. Het soort kleren waardoor je van de modellen denkt: ocherm, meiske, wat zul je het koud hebben met dat magere lijfje in dat blote jurkje - niet bepaald een outfit waar vrouwen met een eigen inkomen warm voor lopen. 'Why does anyone think women want to dress like the ghost of parties past?' kritiseerde modejournaliste Vanessa Friedman in The New York Times.

Dat flamboyant en praktisch heel goed samen kunnen gaan, bewijst Iris Apfel, aan wie nog tot half april een kleine expositie in het Parijse warenhuis Bon Marché is gewijd. Geen kleurrijker paradijsvogel dan de 94-jarige Apfel, met de Dolce & Gabbana- en Diorgewaden, jarenzeventigschapenbontjassen en de ladingen sieraden die ze altijd draagt. Ondertussen heeft ze altijd gewerkt - als interieurarchitect adviseerde ze over de restauratie van het Witte Huis - en reisde ze de hele wereld over. More is more and less is a bore, zegt ze in een video over haar uitbundige smaak. Ook het motto voor de komende najaarsmode.

Hermes
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.