Mensencircus in jaren twintig stijl doet oude technieken herleven

Het circus komt naar Rotterdam: vijf dagen lang vol acrobatiek, slapstick, comedy en koorddansen. Gaat dat zien! De openingsshow is een komische whodunnit, met moordplannen, misverstanden en een crime passionnel.

Scène uit The Elephant in the Room door Cirque Le Roux Beeld Annette Embrechts

Het decor is tot in de puntjes verzorgd in de stijl van stomme films, uit de jaren twintig. Een antieke kamer, met dressoir, bureau, schouw, schilderijen, sigarendoosjes, karaffen, enzovoort. Zo'n verhalende omlijsting tref je niet vaak bij het moderne circustheater, waarin het meestal gaat om extreem getrainde technieken in een rauwe, robuuste omgeving. Bij The Elephant in the Room van Cirque Le Roux spelen plot en theatrale inleving bijna net zo'n grote rol als de hand-to-hand-acrobatiek en slapstickcomedy. Al weten ze aan het slot toch een immense Chinese paal het aristocratische decor in te smokkelen, waarlangs de acrobaten omhoog klimmen. En afvallen.

Morgen opent deze voorstelling het jaarlijkse Circusstad Festival in Rotterdam, dat de Franse groep ook donderdag heeft geprogrammeerd, naast vijf dagen vol voorbeelden van modern mensencircus.

Tussen de drankflessen, sierglazen en cocktails ontdek je al snel een giftig goedje. The Elephant in the Room is een komische whodunnit, met moordplannen, misverstanden en een crime passionnel. Miss Betty, een ijzersterke rol van de expressieve Lolita Costet, is nog maar net getrouwd. Toch verlangt ze alweer naar een leven als weduwe. Haar bruidsjurk drapeert ze bevallig om haar schouders als haar grote, gespierde echtgenoot haar op de sofa uitnodigt. Onderwijl seint ze vuile boodschapjes naar de redderende ober en de Amerikaanse vreemdeling die als vriend wordt geïntroduceerd.

Gregory Arsenal lijkt als de hilarische butler van elastiek en vangt de meeste klappen op van de wapperende toneeldeur. Ondertussen weet hij tijdens zijn clowneske capriolen ook nog in tête-à-têtes te knipogen richting publiek. Yannick Thomas bezit naast een indrukwekkend fysiek ook een stijlvol gepunte snor - hij ademt iets crimineels uit, waardoor de moordplannen van de kleine Betty invoelbaar worden. Philip Rosenberg ontpopt zich van vriendelijke buitenstaander tot de spreekwoordelijke indringer die de situatie met onderhuids genoegen ontwricht. Hij is ook meestal de aangever in acrobatische scènes.

The Elephant in the Room
Festival
Cirque Le Roux, 27/12, Theatre Bobino, Parijs. 3 en 4/5, Oude Luxor, Rotterdam, tijdens Circusstad Festival, van 3 t/m 7/5 op diverse locaties.

Imposant is de mensentoren die het viertal bouwt, alsook de razendsnelle salto's over de rug en het jongleren met meubilair. Alleen de stofwolken van magnesiumpoeder verraden dat de personages zich tijdens hun intriges wel degelijk voorbereiden op de acrobatische stunts. Wie goed kijkt, ziet dat met monochroom licht trucjes worden uitgehaald met de schilderijen aan de wand.

De combinatie van slapstickcome-dy, acrobatiek en stomme film is klassiek. De eerste sterren van het witte doek, zoals Charlie Chaplin en Buster Keaton, waren voor hun optredens in komische films al excellente acrobaten. Juist omdat ze zo geoefend waren in het gecontroleerd en clownesk tuimelen, werden ze geliefde en veelgevraagde filmacteurs: ze konden zonder een woord te zeggen in een korte tijdspanne een verhaal verbeelden. En dat in één take, zonder verspilling van kostbare filmtapes.

Drie hoogtepunten van het Circusstad Festival

Het was een zo goed als vergeten kunst. En je hebt er een flinke bos haar voor nodig - één haar kan 100 gram dragen. Maar met een eindeloze training en studie van je nekspieren kun je de edele techniek van het haarhangen beoefenen. Het haar wordt secuur rond een ijzeren ring gevlochten en de artiest haalt bungelend acrobatische capriolen uit, zonder zijn hoofdhuid of haar te beschadigen. Steeds meer circusartiesten bekwamen zich er weer in. Zoals de Zweed Mikkel Hobitz Filtenborg (1,92 m/85 kg), in het bezit van een blonde vlecht. Met zijn Franse compagnon Julien Auger (1,70 m/60 kg) blaast hij nóg een oude circustechniek nieuw leven in: 'perche', het ongezekerd balanceren op een 6 meter lange roede, die de partner op zijn schouder draagt. Dit duo, Mikkel & Julien, in hippe Schotse rokken, leggen de lat dus letterlijk hoog tijdens hun voorstelling 100% Circus (4/5).

Alexander Weibel rekt de techniek van het koorddansen extreem op, door in materiaal te variëren. Hij balanceert op bijna alles wat hij tijdens zijn voorstelling Breaking Point met hulp van het publiek in elkaar zet. Zoals visdraad en een touw van papier. Dat laatste steekt hij vervolgens achter zich in de fik. Tijdens zijn master in Zweden ontwikkelde hij een raamwerk van vier dunne koorden, waarin hij als een spin 360 graden ronddraait. Daarmee trad hij ook in Nederland op in Knitting Piece van Circus Cirkör. Breaking Point (5 en 6/5).

Vier mannen in pak verslepen 11 kuub hout op een soundtrack van kletterende balken. Het klinkt radicaal, en dat is het ook - de splinters vliegen het publiek om de oren. In La cosa (het ding) van Claudio Stellato ontaardt een strikt, formeel ritueel in een krachtenspel tussen natuur en cultuur. La cosa (5 en 6/5).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden