Mengelmoes uit Verweggistan

Neem een beetje Latijns-Amerikaans, een handvol Afrikaans en wat Aziatisch en je hebt de 'Putumayo-look'. Wat eerst een piepklein winkeltje met exotische kleding was, groeide uit tot een keten - én een wereldmuzieklabel....

DAN STORPER beschrijft zichzelf als een onverbeterlijke idealist. De Amerikaan voelt zich verwant met filmregisseur Frank Capra en met Walt Disney: ook hij wil het leven van de mensen verrijken. En net als Disney is Storper ook een handige zakenman. In 1975 begint hij een piepklein winkeltje met kleding en handvaardigheid uit Zuid-Amerika, dat hij Putumayo noemt (naar een vallei in Colombia). Binnen de kortste keren ontstaat er een rage, beroemdheden van Garbo tot Calvin Klein lopen de deur plat, en Storper breidt uit, ook wat zijn assortiment betreft. De 'Putumayo-look' wordt een ondefinieerbare mix van Latijns-Amerikaans, Aziatisch en Afrikaans.

Wanneer hem opvalt dat de muziek in een van zijn inmiddels vele winkels vloekt met de koopwaar, gaat hij bandjes samenstellen met exotische klanken, door hem zelf verzameld in de landen waar hij zijn jurken en sjaals inkoopt. Die slaan zo aan dat hij in 1992 een label opricht, met dezelfde filosofie als zijn modezaken: 'To join the traditional and contemporary to create products that people love.' En net als het kleding imperium staat de platenmaatschappij een deel van de opbrengst af aan ontwikkelingsprojecten in de landen die al dat moois hebben geleverd.

Wie van wereldmuziek houdt, kan alles gaan verzamelen, ook het ob scuurste, uit één bepaalde cultuur, of zich laten leiden door trends, zoals die van de Cubaanse bejaarden. Wie daar qua interesse tussenin zit, is aangewezen op verzamel-cd's die in één keer een regio of genre ontsluiten. Voor die mensen maakt Putumayo zijn compilaties. Vaak zijn die opgehangen aan een bepaald thema, zoals 'landen rond de Middellandse Zee' (A Mediterranean Odyssey), reggae, maar dan niet uit Jamaica (Reggae Around the World) of latinmuziek gemaakt door Afrikanen (Afro-Latino). Het is duidelijk dat vooral het panculturele mengsel de samenstellers aanspreekt en dat niet wordt gestreefd naar authenticiteit of etnomusicologische correctheid. Alles kan naast elkaar worden geplaatst, als het maar goed klinkt.

En dat doet het praktisch altijd, want Storper en zijn medewerkers hebben, net als David Byrne met zijn Luaka Bop-label, een prima oor voor kwaliteit, ook als die niet door grote namen wordt geleverd. Op Latinas: Women of Latin America horen we naast een ster als Mercedes Sosa ook prachtige opnamen van onbekende dames uit Chili en Peru. Mo'Vida belicht salsa- en latinmuzikanten die folkloristische ritmen actualiseren met rap, funk en hiphop, en het resultaat bruist van de creatieve feestelijkheid. Van de recente thema-cd's valt alleen Music from the Tea Lands een beetje tegen: het overzicht van stijlen uit - meestal Aziatische - theeproducerende naties neigt iets te veel naar New Age.

Ook de aan één land gewijde bloemlezingen zijn bijzonder de moeite waard. Festa Brazil introduceert moderne forró en door reggae beïnvloede experimenten uit Brazilië, waardoor je meteen redelijk bij bent en een aantal nieuwe sterren ontdekt. Puerto Rico en Republica Dominicana schenken niet alleen aandacht aan de bekende genres uit die contreien, zoals salsa en merengue, maar ook aan de meer landelijke, nog niet aan de westerse smaak aangepaste wortels. Vooral de Dominicaanse verzameling is een juweeltje; net als overigens bij Cape Verde blijkt deze muziekcultuur veel rijker en gevarieerder dan je altijd had gedacht.

De tientallen verzamel-cd's van Putumayo kunnen eigenlijk allemaal blind worden aangeschaft (en zijn altijd te herkennen aan de quasi-naïeve, fleurige illustraties van Nicola Heindl). De begeleidende tekst is informatief, en de zendingsdrang blijkt ook uit het fonetisch weergeven van namen en titels; Xiomara Fortuna wordt bijvoorbeeld 'Zee-oh-MAH-ra For-TOON-ah'.

Na lange tijd met licenties te hebben gewerkt, heeft het label sinds kort ook zelf artiesten onder contract. Zo heeft het Homeland, de nieuwste cd van Miriam Makeba uitgebracht, en zijn er releases van Ricardo Lemvo, een Congolees die afro-latin speelt, en Oliver Mtkudzi, een ontspannen swingende 'groaner' uit Zimbabwe.

Maar de grootste ontdekking die Putumayo heeft gedaan, is de Braziliaanse zangeres Rita Ribeiro (Hee-tah Hee-bear-oh) die op haar Pérolas Aos Povos melodieuze, met veel reggae en Afrikaanse ritmen doorschoten liedjes zingt, heel vernuftig en origineel gearrangeerd, met een glasheldere en buigzame stem, en even opvallend als haar kapsel. Ook zij maakt de slogan waar die op de compilaties prijkt: 'Guaranteed to make you feel good.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden