'Men vergeet de kippen die de eieren leggen'

Mai Spijkers vertrekt als directeur Algemene Boeken van PCM. Maar als baas van het nieuwe Meulenhoff Prometheus heeft hij heel wat uit te leggen aan medewerkers en schrijvers....

Zijn optimisme is opmerkelijk, want nog maar een maand geleden zegden de medewerkers van Meulenhoff en Vassallucci, die beide naar het nieuwe cluster overgaan, per brandbrief aan het PCM-bestuur collectief het vertrouwen in hem op. Behalve baas van PCM-boeken was Spijkers sinds een jaar ook directeur-uitgever van Prometheus, het fonds dat hij oprichtte en groot maakte voordat PCM het overnam.

Een bedenkelijke 'dubbelfunctie', aldus de briefschrijvers, die hij zou hebben misbruikt om de rekening voor de tegenvallende resultaten van de boekendivisie eenzijdig bij hun fondsen neer te leggen. Daar, en alleen daar, sneuvelen vijftien van de 31 banen. Spijkers' komst als directeur van Meulenhoff Prometheus noemen zij 'gezien de verstoorde verhoudingen bijzonder onwenselijk'. Volgens Spijkers zijn die verhoudingen inmiddels weer goed .

De meeste betrokkenen willen alleen anoniem praten. Zij bepalen hun positie na het advies van de ondernemingsraden over de reorganisatie, dat woensdag komt. Medewerkers, maar ook auteurs. 'Het lijkt wel alsof men de kippen vergeet die de eieren leggen', zegt de Vlaamse Meulenhoff-auteur Monika van Paemel. 'Ik heb er tabak van', zegt Charlotte Mutsaers, ook bij Meulenhoff. 'Dit kost veel te veel energie.'

Mutsaers en Van Paemel besloten te blijven nadat Meulenhoff in 2001 Tilly Hermans zag vertrekken met in haar kielzog twintig schrijvers, onder wie grote namen als Adriaan van Dis en Marcel Möring. 'Voor mij is Meulenhoff altijd een huis van vertrouwen geweest', zegt Van Paemel.

Net als Mutsaers heeft zij 'niets dan lof voor hoe men daar met mij en mijn boeken omgaat'. Hun zorgen gelden de omgang met Meulenhoff van Spijkers en zijn directe baas, PCM-bestuurder Ben Knapen. Van Paemel: 'Ik snap niet waarom er zo moet worden opgetreden bij een uitgeverij die het in de huidige neergaande markt niet eens zo slecht doet.'

Hoe er is opgetreden, blijkt uit gesprekken en uit de brandbrief. Annette Portegies trad begin dit jaar af als directeur van Meulenhoff om, net als Spijkers, weer lekker te gaan uitgeven. Volgens velen is het vooral aan haar inzet te danken dat het fonds de klap van het vertrek van Tilly Hermans vorig jaar alweer te boven was.

Maar begin dit jaar ging het weer slechter. Onder Portegies' opvolgster Anne Rube, inmiddels ook alweer weg maar nog niet vervangen, zou Meulenhoff ernstig zijn verwaarloosd. Volgens de brandbrief was zelfs verzuimd om de traditionele aanbiedingsafspraken te maken met de inkopers van grote boekhandelsketens. Portegies en Vassallucci-uitgever Oscar van Gelderen maakten dat gemis goed door hun zomervakantie op te offeren aan verkoopacties. Volgens Spijkers klopt het verhaal in de brandbrief niet.

Vervolgens werd de reorganisatie aangekondigd vlak voor de Frankfurter Buchmesse, waardoor de medewerkers van Meulenhoff en Vassallucci veel van hun tijd op de grootste boekenbeurs ter wereld moesten verdoen met het geruststellen van hun buitenlandse auteurs. De verplichte adviesaanvraag aan de ondernemingsraden volgde pas later.

Met Meulenhoff gaat het inmiddels weer beter, vooral dankzij de Nobelprijs-bibliotheek en de nieuwste Philip Roth. Maar auteurs en medewerkers beraden zich op een onzekere toekomst. 'Hoe moet dat met Meulenhoff en Vassallucci onder één dak?', vraagt Van Paemel zich af. 'Zij zijn concurrenten.' Mutsaers: 'Ik wacht tandenknarsend af.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden