Megaspelshow Wetten dass...? bleek niet opgewassen tegen de moderne tijd

Zaterdag zullen miljoenen Duitsers het afscheid beleven van Wetten dass...? De grootste spelshow van Europa, die vaak uren duurde, bleek niet opgewassen tegen de moderne tijd.

Rafael van der Vaart met Sylvie. Beeld epa

Morgen is het na 33 jaar Schluss. Dan wordt op de Duitse televisie voor de ­allerlaatste maal de zaterdagavondshow Wetten Dass..? uitgezonden. In de hoogtijdagen keken meer dan 20 miljoen Duitsers - en ook vele Nederlanders in de grensstreek - naar de grootste televisieshow van Europa, die een mix bevatte van al dan niet idiote ­weddenschappen en optredens van grote sterren.

Vooral in de jaren dat Thomas ­Gottschalk het programma presenteerde, was Wetten Dass..? immens ­populair. De al dan niet gelukte weddenschappen waren op de maandagochtenden op de werkvloer en in het schoollokaal goed voor vele uren ­­na-praten. Iedereen, van opa en oma tot de kinderen, zat op zaterdagavond aan de buis gekluisterd.

Het was dan ook een ijzersterke ­formule. Per uitzending kwamen mensen - meest mannen - langs die vertelden dat zij ongeloofwaardige daden konden verrichten. Vervolgens werd de weddenschap uitgebeeld. Een vrachtwagen op bierglazen zetten; met een bulldozer basketballen in het net gooien; met een boemerang de appel van het eigen hoofd gooien - je kon het zo gek niet bedenken, of het kwam voorbij.

Nicole Kidman in Wetten dass...? Beeld X

Twintig wc-ontstoppers

Neem de man die heel stellig zei dat hij met zijn sportwagen sneller de ­skipiste omhoog kon rijden dan de ­Oostenrijkse superskiër Hermann Maier op hetzelfde stuk omlaag kon skiën. Of de man die wedde dat hij ­binnen 90 seconden twintig rubberen wc-ontstoppers op de naakte ruggen van tien mannen kon gooien, zonder dat die dingen er weer vanaf vielen. Of de geblindeerde idioot die zei dat hij aan de smaak van stiften de kleur kon bepalen.

Om even bij deze laatste drie weddenschappen te blijven: Maier was sneller dan de sportwagen. De ontstoppers bleven op de ruggen vastzitten. De man met de stiften proefde de kleuren goed, maar bleek achteraf vals te hebben gespeeld. 'Thomas Rautenberg, Grafiker aus München' kon door zijn geblindeerde bril kijken. Hij bleek ­redacteur te zijn van het satirische tijdschrift Titanic, die Thomas Gottschalk in het ootje wilde nemen.

Uniek was dat in de zaal altijd een grote buitenlandse gast aanwezig was. Voor de urenlange en niet zelden uitlopende show schoof die aan op de sofa van de presentator, die lekker doorkletste - in het Duits. Dat leverde soms bizarre televisie op. Supersterren als David Bowie, Madonna, Michael ­Jackson, Justin Timberlake, Johnny Cash en Robbie Williams. Je zag soms in hun ogen het onbegrip: zo van, in wat voor waanzinnig Teutoons theaterstuk ben ik nu in godsnaam terecht­gekomen?

Niet zo lang geleden was Tom Hanks te gast. Hij mocht zelf ook iets doen met een poezenmuts op, terwijl de ­presentator om hem heen aan het zaklopen was. Eenmaal weer veilig thuis, bromde Hanks dat de verantwoordelijke voor zo'n urenlange show in de Verenigde Staten allang met pek en ­veren de laan was uitgestuurd.

Ongeluk

Dieptepunt in de Wetten Dass..?-­geschiedenis was het ongeluk van ­Samuel Koch in december 2010. Hij had gewed dat hij met springveren in zijn schoenen over een rijtje op hem af rijdende auto's kon springen. Eén van de auto's nam hem te grazen. Sindsdien zit Koch in een rolstoel.

Niet veel later hield Gottschalk op met Wetten Dass..? Met zijn opvolger, Markus Lanz, begon de val. Er waren ­zaterdagavonden bij dat slechts vijf miljoen Duitsers hun televisie afstemdem op het programma. De ooit zo ­ijzeren formule bleek uitgewerkt. De tijden zijn voorbij dat hele families ­gezamenlijk op zaterdagavonden naar de televisie kijken.

Dat is het gevolg, zo valt de laatste ­dagen veelvuldig in de Duitse media te lezen, van de komst van internet, ­tablets, smartphones en al die prachtseries die met een druk op de knop op afroep te zien zijn. Uit een recente ­peiling blijkt dat 87 procent van de Duitsers geen traan zal laten om het verscheiden van Wetten Dass..?

Zaterdagavond, bij de begrafenis, zullen opnieuw miljoenen Duitsers weer even naar ZDF zappen. Veel weddenschappers van weleer zullen in de studio in Neurenberg acte de présence geven. Welke nieuwe weddenschappen worden aangegaan, is nog onbekend. Maar die van de man die beweert dat hij na het drinken van vier glazen bier vervolgens diezelfde glazen vijfmaal vol kan pissen, zit er helaas niet bij. Het voorstel werd afgewezen.

Twee trompetten bespelen onder het gewicht van vier pullen bier. Beeld X

Als wedden dat...? maakte Jos Brink de show groot in Nederland

De formule van Wetten Dass..?, bedacht door de Duitse presentator Frank Elstner, werd ook aan andere landen verkocht. In Nederland werd Wedden dat..? tussen 1984 en 1999 gemaakt door de AVRO en later RTL4. Jos Brink was de eerste presentator, bijgestaan door ­Sandra Reemer en later door Myrna ­Goosen. Bij aanvang van iedere weddenschap draaide Brink zijn duimen en riep: 'Toi, toi, toi!' In de hoogtijdagen keken meer dan 4 miljoen Nederlanders naar het ­programma. Het programma won in 1986 de ­Gouden Televizier-Ring.

In 1990 werd de show overgenomen door de nieuwe commerciële omroep RTL 4. Brink bleef het presenteren, eerst ­bijgestaan door de Vlaamse Marlène de Wouters, later door Manuëla Kemp. Rolf Wouters was in 1993 zijn opvolger, tot het ­programma twee jaar later werd stopgezet. De hoge productiekosten van de show met publiek gaven ­daarbij de doorslag. Vier jaar later was de zaterdagavondshow nog een seizoen te zien, met Reinout Oerlemans als presentator.

In andere landen had de show wisselend succes. De Amerikanen noemden de show Wanna Bet en brachten geld in het spel. De kijkcijfers waren teleurstellend, ­zender ABC hield er al na een jaar mee op. De Britten, met hun smaak voor surrealisme, hielden het tien jaar vol met You Bet. Ook onder meer Polen (Za¿ó¿ si¿), Spanje (¿Qué Apostamos?), China (Xiang tiaozhan ma?) en Rusland ­(Bolschoi spor s Dmitrijem ­Nagijewym) ­keken naar de weddenschapshow.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden