Meesterwerk

In april 1886 brengt een van de broers Goncourt een bezoek aan de beeldhouwer Auguste Rodin in diens atelier in Parijs....

Meesterwerk

Rodin, dan 45 jaar, laat hem zien wat zijn chef d'oeuvre moet worden: twee grote deurpanelen, bestemd voor het Palais des Arts Décoratifs. Het beeldhouwwerk heeft als thema 'De poort van de hel' naar de Divina Commedia van Dante en is geïnspireerd op de deurpanelen van Lorenzo Ghiberti in de doopkapel bij de Dom in Florence, die 'De poort van het paradijs' tot thema hebben. De Goncourt is vol bewondering, maar heeft ook zijn bedenkingen.

'Het lijkt me dat de man een geniale hand heeft, maar niet beschikt over een persoonlijke visie', noteert hij. 'Het lijkt me dat het in zijn hoofd een mengelmoes is van Dante, Michelangelo, Hugo en Delacroix. Hij lijkt mij ook een man van plannen en schetsen, die zich met ontelbare invallen, ontelbare scheppingen en ontelbare dromen bezighoudt, maar die niets tot zijn uiteindelijke voltooiing brengt.' Dit laatste is overdreven gesteld, maar ook een beetje waar: Rodin zou 'De poort van de hel' tot zijn dood in 1917 nooit geheel voltooien.

Sommige beelden die oorspronkelijk als onderdelen van de 'Poort' waren ontworpen, werkte hij echter uit tot zelfstandige beelden. Daartoe behoren De kus, Fugit amor, en - een van zijn beroemdste scheppingen - De denker, een beeld dat een centrale plaats in het ontwerp had. Later verklaarde Rodin dat hij hierbij eerst had gedacht aan een uitbeelding van Dante als dichter (het beeld heette aanvankelijk ook: De dichter), maar hij kwam er niet uit en schakelde over op een ander plan: 'Een naakte man, die op een rots zit te dromen met zijn voeten onder zich getrokken en zijn vuist tegen zijn tanden. De vruchtbare gedachte krijgt langzaam gestalte in zijn geest. Hij is niet langer een dromer, maar een schepper.'

Auguste Rodin - De denker is het eerste deel in een nieuwe reeks van uitgeverij Waanders in Zwolle. De reeks draagt de titel 'Het meesterwerk' en behandelt in kort bestek topstukken uit de collecties van Nederlandse musea. Een door Rodin zelf vervaardigde kopie van De denker siert de beeldentuin van het Singer Museum in Laren en is speciaal voor de gelegenheid op een nieuwe sokkel geplaatst. Behalve De denker bezit het museum nog zes bronzen beelden van Rodin. Ze werden alle aangekocht door het Amerikaanse echtpaar Singer, de grondleggers van het museum.

Het ruim geïllustreerde boekje (¿ 19,50) kwam tot stand onder redactie van Jan Goedkoop, Emke Raasse-Kruimel en Karin Verboeket. Het idee voor de reeks is afkomstig uit de uitgeverij zelf, vertelt adjunct-directeur Henk van de Wal. 'We geven veel uit voor de Nederlandse musea. We hebben al jaren een goede onderlinge verstandhouding. Op een gegeven moment kwam bij ons het idee op: het zou aardig zijn als we vanuit de uitgeverij iets op museumgebied konden doen.'

In principe komen alle Nederlandse musea van enige omvang voor behandeling in de reeks in aanmerking. Van de Wal: 'Het gaat erom dat ze iets in huis moeten hebben dat binnen de formule van de reeks past. Daarbij moet je denken aan een kunstwerk dat bij museumbezoekers in de herinnering blijft hangen, dat erg veel indruk maakt.'

De reeks mikt op lezers die wel eens een museum binnenstappen zonder direct te beschikken over veel kunsthistorische kennis. Dat streven komt tot uiting in het magazin-formaat van de boekjes, de omvang (32 pagina's) en de opvallende vormgeving. Van de Wal: 'We streven naar een maximale toegankelijkheid. '

Auguste Rodin - De denker bevat behalve informatie over de ontstaansgeschiedenis van De denker ook een biografische schets van Rodin en een korte beschrijving van de zes andere beelden van Rodin in het Singer Museum. De eerstvolgende delen in de reeks 'Het meesterwerk' gaan over het beeld St. Anna-te-Drieën van Jan van Steffeswert uit het bezit van het Bonnefantenmuseum in Maastricht, en de Tuin van email van Jean Dubuffet uit het Kröller-Müller Museum.

Han van Gessel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden