Meer dan een gewelddadige roadmovie

Undertow..

Het zou het avontuur van een jeugdfilm kunnen zijn: twee broers zwervenmet een fortuin aan antieke gouden Mexicaanse munten over het Amerikaanseplatteland, op de hielen gezeten door een hebzuchtige vijand.

Maar behalve die verhaallijn is er weinig jeugdigs en onschuldigs aanUndertow van regisseur David Gordon Green. De film is rauw, bloederig envaak wreed, en speelt tegen een troosteloos decor.

Alleen even, in de opening, is het landschap nog idyllisch, wanneer depuber Chris probeert zijn vriendinnetje wakker te maken door een steentegen haar ruit te gooien. Het glas breekt, haar vader komt naar buiten meteen jachtgeweer in de hand, het ritme van de film slaat om.

In een ademloze achtervolging probeert de jongen zich te redden en staptdaarbij in een spijker, die dwars door zijn voet heen gaat.

De toon is gezet, en het gezinsleven waarnaar hij hinkend terugkeertbiedt ook niet veel reden voor vrolijkheid.

Moeder is overleden, vader is liefdeloos. Chris gaat niet meer naarschool, maar wordt gedwongen op de boerderij te werken en te klusen,terwijl Tim, zijn ziekelijke jongere broertje, de dag volmaakt met hetinslikken en uitkotsen van modder en verf.

De komst van Deel, hun zojuist uit de gevangenis ontslagen oom, voegtaan de toch al onaangename sfeer een gevoel van gevaar toe. Hij heeft nogwat rekeningen openstaan met zijn broer, de vader van de jongens, enprobeert hem al snel op gewelddadige wijze het familiefortuin, hetMexicaanse goud, afhandig te maken.

Hij wint het gevecht, maar krijgt de jongens niet te pakken. Met deschat trekken Chris en Tim verder, langs verlaten industrieterreinen,overnachtend in woonwagenkampen, door een omgeving waar rot en vervaloveral voelbaar zijn.

Maar de sterke vormgeving van dat landschap is niet de grootste troef;Undertow is een film die vooral door de acteurs wordt gedragen en het isopvallend hoe verschillend die te werk gaan. Jamie Bell, bekend door zijnhoofdrol in Billy Elliot, speelt Chris en blijft in zichzelf gekeerd. Hijmompelt en is ook op de meest dramatische momenten ingetogen.

Daartegenover is Josh Lucas als Deel een mooie, expressieve, zelfsnarcistische schurk. Hij herinnert met pathos aan het onrecht dat zijnfamilie hem in het verleden heeft aangedaan, maar staat geheelonverschillig tegenover de pijn van anderen.

Het is vooral dat knappe spel dat van Undertow veel meer dan eengewelddadige road movie maakt; de vlucht van de twee jongens is eenduistere, en in de vreemde details soms ook surrealistische reis.

David Sneek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden