MEER DAN DE NOTENBALK

In Museum Scryption in Tilburg begint deze week de expositie 'Muziek Op Schrift, de wereld van de muzieknotatie'. De samensteller en Scryptiondirecteur Rob Berkel leest zelf geen noten....

De wereld van de muzieknotatie, is dat een wereld waar de dagjesmens volovergave induikt?

'Dat denk ik wel. Het is namelijk een heel fascinerende wereld. Ikverwacht dat veel muzikanten op de tentoonstelling af komen, amateurs enprofessionals, die weleens willen zien hoe je muziek nu eigenlijk kuntneerzetten. Er is meer dan de notenbalk. Er zijn honderd manieren om muziekte noteren.'

Zondag opent de expositie met de 'dag van de muzieknotatie'. Wat is datnu toch voor een dag?

'Een dag met optredens en workshops. Bezoekers kunnenrenaissanceliederen zingen van de componist Obrecht, onder leiding van eentopensemble. Zo krijgen ze inzicht in de muzieknotatie van de zestiendeeeuw.'

Die vast heel anders is dan die van pakweg de twintigste eeuw?

'We hebben een notatie van de Griekse componist Yannis Christou, die hetmidden houdt tussen een partituur en een choreografie. In het bovenste deelis de score voor het orkest leesbaar, daaronder zijn de noten gevat intekeningetjes van menselijke lichamen. Curieus en bijzonder.'

Muzieknotatie is pure grafische kunst?

'Zeker, in de twintigste eeuw zijn veel experimentele componistenbeeldend kunstenaar geworden, omdat ze hun muziek op kunstzinnige wijze noteerden. En andersom hebben veel beeldend kunstenaars muziek verbeeld,denk aan Kandinsky, Klee, en Mondriaan niet te vergeten met zijn VictoryBoogie Woogie. Van dat schilderij lees je de muziek af.'

Maar de hoofdmoot van de tentoonstelling bestaat toch uit minitieuskantlijngekrabbel van warrige genieën?

'Componisten zijn niet altijd warrige krabbelaars, dat is eenvooroordeel. Neem nu Frans Liszt. Die wordt altijd afgebeeld met zeer wildhaar. Maar hij noteerde zijn muziek uiterst precies, heel fijntjes.

In de tentoonstelling is ook een schetsblad van Beethoven opgenomen.Beethoven wandelde veel en maakte notities in het café of op een bankjein het park. Later kraste hij de notities door die hij daadwerkelijk hadgebruikt. Uit dat soort geschetste hanenpoten is wel fraai het karakter vande kunstenaar af te lezen.'

Woedende doorhalingen van vreselijk mislukte melodieuze wendingen?

'En daartegenover de keurige potloodstreepjes van Harry BanninksKlokhuis-herkenningsmelodie. En Ligeti: die noteerde zo secuur en netjes,zijn partituren konden zo op het kopieerapparaat.'

Waarom is er eigenlijk zo weinig genoteerde popmuziek?

'Omdat popmusici geen muziek kunnen lezen? Popmuziek in muziekschriftis een beetje paarlen voor de zwijnen. Ringo Starr van de Beatles kon naastslecht drummen helemaal geen noot lezen. En Frank Sinatra, die zei ook:speel maar even voor, dan zing ik het wel na.'

Binnenkort wordt een manuscript van Beethoven geveild. Er dreigenmiljoenen voor te worden geboden. Daar kunt u zich wel iets bijvoorstellen?

'Ligt aan het doel dat ermee wordt gediend. Als zo'n manuscript gebruiktkan worden voor nader wetenschappelijk onderzoek naar de werkwijze van decomponist, waarom niet? Ik voel zelf geen begeerte. Een duur ding in jemuseum, dat baart maar zorgen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.