nieuwskunst

Mauritshuis kiest directeur met gevoel voor slavernijgeschiedenis

Het Mauritshuis in Den Haag, met in de collectie wereldberoemd werk van Vermeer en Rembrandt, heeft Martine Gosselink aangesteld als nieuwe directeur. 

Martine Gosselink, de nieuwe directeur van het Mauritshuis in Den Haag.Beeld Mauritshuis

De 50-jarige kunsthistoricus Gosselink is momenteel nog hoofd Geschiedenis van het Rijksmuseum, waar ze onder meer verantwoordelijk was voor de spraakmakende tentoonstelling ‘Goede Hoop’, waar ook de schaduwzijden van de Nederlandse geschiedenis met Zuid-Afrika aan de orde kwamen.

Het Mauritshuis wil verder gaan op de weg die het vorig jaar is ingeslagen met een tentoonstelling vol zelfonderzoek naar de naamgever en stichter van het gebouw, Johan Maurits. In de 17de eeuw was hij bij de slavenhandel betrokken als bestuurder van de kolonie Nieuw Holland, die de West-Indische Compagnie in Brazilië had gesticht. Het onderzoek van het Mauritshuis sluit aan bij de maatschappelijke discussie over het Nederlandse slavernijverleden, die is begonnen met het debat over Zwarte Piet.

‘Het is terecht dat het publiek wil weten waar alle kunst vandaan is gekomen, en wat de geschiedenis is van het gebouw waarin het museum is gevestigd’, zegt Gosselink. ‘We gaan zoeken naar een manier om hier permanent aandacht aan te geven in het museum.’ Bij het Rijksmuseum was Gosselink ook verantwoordelijk voor de samenstelling van ‘Slavernij’, de tentoonstelling die in september open gaat.

Stoelendans

De benoeming van Gosselink, die op 1 april ingaat, maakt deel uit van een stoelendans in de top van de museumwereld. Haar voorganger, Emilie Gordenker, is deze week begonnen als directeur van het Van Gogh Museum in Amsterdam, een plek die vrijkwam toen Axel Rüger in 2019 naar de Royal Academy of Arts in Londen vertrok. 

Het Mauritshuis moet jonge generaties aan zich gaan binden, zegt Lokke Moerel, voorzitter van de Raad van Toezicht. ‘Hoe houden we oude kunst relevant voor jongeren die digitaal leven, terwijl schilderijen zeg maar om slow kijken vragen. Dat is een uitdaging. Onze missie is om het heden aan het verleden te verbinden en relevant te zijn in het maatschappelijk debat. Je kunt daar defensief in staan, maar wij willen juist inspireren.’

Het beter vertellen van de geschiedenis van het Mauritshuis is niet de enige reden dat Gosselink het Museumplein in Amsterdam verruilt voor de veel kleinere schatkamer naast het Binnenhof in Den Haag. ‘Na elf jaar bij het Rijks is het goed om even elders te gaan kijken.’ De collectie – met Vermeers Meisje met de parel, De anatomische les van dr. Nicolaes Tulp van Rembrandt, Het puttertje van Fabritius en De stier van Potter – is de ‘krachtigste 17de eeuwse collectie van het land’ en sluit naadloos aan op het tijdvak waarop ze in 1995 bij Rembrandt-kenner Ernst van de Wetering afstudeerde.

Na de grootse en succesvolle verbouwing in 2014 zijn de bezoekcijfers van het Mauritshuis gestegen tot ruim een half miljoen in 2019. De vraag is of Gosselink naast het aanbrengen van historische context ook een groot project wacht. ‘In 2022 bestaat het museum 200 jaar’, zegt ze. ‘Dan gaan we uitpakken.’

Tot in 2017 stond in de ontvangsthal van het naar hem genoemde Mauritshuis een borstbeeld van Johan Maurits. Het werd verbannen naar het depot, en dat nieuws veroorzaakte in 2018 veel verontwaardigde reacties. Premier Rutte bijvoorbeeld waarschuwde even voor een nieuwe ‘beeldenstorm’. Wat zat er achter het verplaatsen van de buste van Johan Maurits? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden