BeschouwingStephen King - Als het bloedt

Matthijs van Nieuwkerk ziet dat Stephen King na veertig jaar nog steeds King is

Beeld Silvia Celiberti

Het is de zoveelste Stephen King, maar de eerste zonder hulp van zijn trouwe adviseur Russ Dorr, die uitzocht of het allemaal ‘wel kon’ wat de schrijver verzon. Matthijs van Nieuwkerk bekijkt of King nog steeds King is.

Na zo’n vijf uur was het uit met de pret en sloeg ik Als het bloedt dicht, de nieuwe verhalenbundel van Stephen King. Er hielp weer geen moedertje lief aan. Verslavend vakwerk. En met een historisch tintje, deze zoveelste. Namelijk opgedragen aan Russ Dorr. ‘Ik mis je, Chief’, staat er op de eerste bladzijde te lezen.

De Chief is dood.

Het was me ontgaan. Het nieuws had de Nederlandse kranten niet gehaald. Russ Dorr is veertig jaar lang de medisch adviseur van King geweest. Een hondstrouwe Watson. Dorr zat op de bok van Kings fantasie en hield de leidsels strak; horror tot uw dienst, maar bij voorkeur met twee voetjes op de grond. Dus Russ heeft een mensenleven lang onderzocht ‘hoe het zat’ en of ‘iets kon’. Hij vogelde bijvoorbeeld zeer zorgvuldig uit hoelang iemand nog in leven kon blijven terwijl hij zichzelf opat.

Dat werk.

Dat luistert nauw.

King is 45 jaar na zijn doorbraak met Carrie en nu zonder Russ Dorr nog steeds King. Er is, naast zijn nagelbijtende oeuvre, ook eerlijk gezegd verdomd weinig dat mij niet bevalt aan hem. Neem zijn eeuwige T-shirts, zijn corona-interview met Stephen Colbert, zijn sympatico-creepy voorkomen en – mijn laatste ontdekking dankzij King – het gedicht ‘Falling’ van James L. Dickey. (Google dat alsjeblieft even!)

Het gedicht wordt voorafgegaan door een berichtje uit The New York Times over een stewardess die door een plotseling openspringende nooduitgang het vliegtuig wordt uitgezogen, the body was found three hours after the accident. Wat volgt is een huiveringwekkend lange poëtische mijmering over deze val. Horreur van grote schoonheid.

Nee, het enige smetje bij King is eigenlijk zijn sfeerbedervende flirt met de mythe van de oude beeldhouwer. Die zei ooit dat het beeld altijd al in het blok marmer had gezeten en dat hij het er alleen nog uit moest hakken. King spreekt op zijn beurt over verhalen als gevonden aardse fossielen die hij met zijn pen slechts hoeft te delven. Zoals mijn tante Jo zaliger al zei: ja, je zuster op een houtvlot.

Veel geschreven over King wordt er trouwens niet meer. Er zijn niet veel schrijvers op de wereld die meer boeken hebben verkocht, dus op enige nieuwsgierigheid naar het geheim van de smid mag je blijven hopen, maar de inkt op de boekenpagina’s is schaars en de redactie kiest vaker voor een jonge held. De Wet van Groen voor Grijs. Alles went, ook de zoveelste King.

Jammer is het wel. Want hij kent zijn gelijke nog nauwelijks.

Kijk, ik ga hier niet verdedigen dat King in het rijtje Philip Roth, Charles Dickens en Gerard Reve hoort te staan. Maar wel vier plaatsen daarachter. Net na Tonke Dragt en net voor J. K. Rowling.

King kan schrijven. Zo.

Dat hoef je hem overigens zelf niet te vertellen, want hij schreef in 2000 het boekje Over leven en schrijven, waarin hij aspirant-bangmakers schrijfles geeft. Stijl, dialogen, plot, actieve en passieve werkwoorden, vocabulaire, de hele santenkraam aan gereedschap wordt besproken en geïllustreerd met voorbeelden uit eigen werk en wereldliteratuur. Te beginnen met het Eerste Grote Gebod: ‘Als je schrijver wilt worden, moet je twee dingen doen: veel lezen en veel schrijven. Daar kun je niet omheen. Er is geen snelle weg binnendoor.’ En dan volgen er tientallen even vermakelijke als strenge lessen met sweeping statements als ‘Het bijwoord is niet je vriend. De weg naar de hel is geplaveid met bijwoorden’.

Hatsee! Pak aan!

Maar terzake, ik ben al bijna aan mijn laatste alinea toe. (King is trouwens een grote fan van de alinea. ‘Niet de zin maar de alinea is de elementaire eenheid van schrijven.’)

Russ Dorr heeft zijn baas bij de vier verhalen in Als het bloedt niet meer kunnen helpen. Hij heeft dus niet kunnen uitzoeken of een mobieltje dat diep in een graf ligt het nog doet. King weet het in het verhaal ‘De telefoon van meneer Harrigan’ ook niet helemaal zeker, heb ik het gevoel. Meneer Harrigan is in elk geval dood, dat wel. Toch?

Beeld Boekerij

Stephen King: Als het bloedt. Uit het Engels vertaald door Annemarie Lodewijk. Boekerij; 416 pagina’s; € 24,99. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden