Matthijs van Nieuwkerk kiest

Matthijs van Nieuwkerk weet nu al: Mira Feticu schreef een van de beste boeken van 2021

null Beeld Olivier Heiligers
Beeld Olivier Heiligers

Matthijs van Nieuwkerk kiest om de week een boek uit de stapel nieuw verschenen werk. Deze week is dat Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal van Mira Feticu. ‘Ik werd direct betoverd.’

Ik verdwaal ’s nachts weleens in dreams of hope waarin mij dan, als tweewekelijks buitenspeler in deze bijlage, door de eindredacteur wordt gevraagd naar mijn vijf beste boeken van het jaar. Mijn lijstje! Maar dat finale wikken & wegen is het exclusieve ereklusje van de echte boys en girls, I know. Sweet dreams. Het voordeel van de nuchtere werkelijkheid is dat ik niet hoef te wachten tot december. Ik kan nu al schrijven: Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal van Mira Feticu is een van de verrassendste, vooruit, beste boeken van 2021.

Toegegeven: de morsdode titel is allesbehalve een wervende uppercut; godallemachtig zeg, anybody home? Maar laat u niet wegjagen. Ook niet door de blaartrekkend brave Reader’s Digest-cover.

Ik had er trouwens ook niet veel zin in.

Ik herinner me de Roemeens-Nederlandse schrijver Mira Feticu nog goed van een bezoek aan DWDD. Een paar jaar geleden. Mira zat aan tafel omdat ze, samen met Frank Westerman, in een groteske grap van Vlaamse theatermakers en meestervervalser Geert Jan Jansen was getrapt. Een geweldige stunt. Althans, dat vond ik. De Belgen hadden haar de anonieme tip gegeven dat een zes jaar eerder uit de Kunsthal gestolen Picasso, Tête d’Arlequin, in haar oude vaderland Roemenië begraven zou liggen. In een bos bij Carcaliu. Toevallig de plaats waar de hoofdverdachte van de roof vandaan kwam. Mira nam de tip serieus en na een odyssee per vliegtuig, boot en taxi schepte ze in de snijdende koude onder de aangewezen boom een gat. En daar lag de opgerolde Picasso! Het was wereldnieuws. Maar een dag later zeiden de Vlaamse grapjassen kiekeboe! The New York Times kopte: ‘A Stolen Picasso in the Woods? Not so Fast.’ De Belgen maakten er de voorstelling True Copy van. Laaiende recensies.

Mira stond voor joker, vond ze. Ze was met open ogen in de artistieke, niet ongeestige val getrapt, maar kon er de lol niet van inzien. Heeft de hand van de grapjassen ook nooit willen schudden en schreef de ellende in 2019 van zich af in Picasso’s keerzijde – De zoektocht naar een verloren kunstwerk.

Waarom vis ik deze koe op?

Omdat ik Mira Feticu een tikkie kinderachtig vond. En als er elke dag een boekenberg voor je deur wordt gekieperd, kies je niet snel voor die herinnering. Maar ik was deze week toevallig weer eens gevoelig voor de Wet van Martin Bril: ‘Lees altijd de eerste duizend woorden. Baat het niet, dan gaat het niet.’

En gelukkig maar. Ik werd direct betoverd. Dus laat ik Mira Feticu even netter voorstellen: ze is in 1973 in Roemenië geboren. Publiceerde daar haar eerste dichtbundel, waarna vijftien jaar geleden de liefde haar naar ons land bracht en ze in 2012 in het Nederlands debuteerde met Lief kind van mij. Het gaat me even om ‘in het Nederlands’. Mira heeft zich als schrijver een nieuwe taal ingeschreven. Zoals Nabokov, Beckett en Conrad dat eerder deden. Of haar landgenoot Ionesco. En over die strijd, want veel minder is het niet, schrijft ze in 43 korte, sprankelende hoofdstukken. In klinkklare zinnen en frappante metaforen. Over hoe deze Grote Taalverhuizing haar voortdurend heen en weer zwiept tussen verraad, liefde en pijn. En allesbehalve kinderachtig; dit is de erudiete, zeer zwierige pen van een vrouw die bereid is om, zoals zij zelf zegt, gênant eerlijk te zijn.

Mira Feticu citeert de van oorsprong Roemeense schrijver Emil Cioran, die zijn moedertaal verruilde voor het Frans: ‘Wie zijn eigen taal ontkent door die van anderen aan te nemen, verandert zijn identiteit en zelfs zijn teleurstellingen.’

Daar begint haar avontuur. Lees zelf maar.

Mira Feticu : Liefdesverklaring aan de Nederlandse taal. De Geus; 224 pagina’s; € 20.

null Beeld De Geus
Beeld De Geus
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden