Postuum

Martin van Dijk was vernieuwer muzikale kleinkunst

De eigenzinnige pianist en componist maakte al op zijn 16de zijn debuut in de show van Willem Duys en bleef zijn leven lang muziek en theater maken.

Martin van Dijk aan de piano bij het programma Met het mes op tafel.Beeld anp

Twee maanden geleden zagen we Martin van Dijk nog in het televisieprogramma Met het mes op tafel, waar hij sinds 1997 de vaste pianist was achter quizmasters Joost Prinsen en Herman van der Zandt. Het mutsje dat hij toen droeg, beloofde weinig goeds. Zondag is hij in zijn woonplaats Amsterdam overleden.

Martin van Dijk (Emmen, 1946) krijgt de muzieksmaak te pakken in het familiehotel Van Dijk in Klazinaveen, waar in de jaren vijftig de hele dag Duitse schlagers worden gedraaid in de gelagkamer. Als in de zomer Amerikaanse piloten langskomen die in Duitsland zijn gelegerd, pikt hij ook jazz- en popklanken op. Hij krijgt al snel ruzie met zijn pianoleraar, omdat hij zich niet aan de traditionele regels wil houden. Na een optreden op het Loosdrechtse Jazzconcours wordt de 16-jarige pianist uitgenodigd in de talkshow van Willem Duys, Voor de Vuist weg. Zijn ouders zijn zowel trots als bezorgd, want zij vrezen voor de negatieve kanten van het artiestenbestaan. Ze sturen hem direct naar een kostschool waar geen piano staat. Van Dijk raakt daar wel zijn vingervlugheid kwijt, maar niet zijn liefde voor muziek. Vanaf halverwege de jaren zestig maakt hij 'radicaal maatschappelijk' muziektheater bij Werk in Uitvoering, speelt hij blues bij de Harry Muskee Band en cabaret met Martin, Ton & Bommerson.

Vernieuwers

Dan vertrekt hij naar het westen des lands, waar hij zich in 1983 in de kijker speelt bij de musical De Zoon van Louis Davids. Samen met Harry Bannink kan Van Dijk worden gerekend tot de grote vernieuwers van het muzikale kleinkunstidioom, door jazz, soft pop en wereldmuziek binnen te laten. Over die productie, waarin ook Karin Bloemen voor het eerst aan het grote publiek werd voorgesteld, zei Van Dijk later tegen de Volkskrant: 'We moesten eindelijk eens af van de psalmencultuur, de voorspelbare akkoordenverschuivingen na een paar zinnen en de Jules de Corte-composities, hoe mooi ze ook waren. Mijn muziek was toen puur Sting avant la lettre.'

Vanaf dat moment weten de tekstdichters (George Groot, Jan Boerstoel) en uitvoerenden (Jenny Arean, Adèle Bloemendaal) hem te vinden. Ondanks de lof die hij in vakkringen krijgt toegezwaaid (Scheveningen Begeleiders-Cabaretprijs, Annie M.G. Schmidt-prijs voor het lied Iemand moet het doen) is het slecht voor zijn ego dat het publiek hem alleen maar ziet als pianist. In de jaren tachtig speelt hij zich in het volle licht met Purper en daarna vormt hij met Hans Dorrestijn een echt duo.

Samen met Flip Broekman en Jan Boerstoel heeft Van Dijk onlangs de satirische musical De Seewölf voltooid. Volgende week woensdag tot en met vrijdag wordt een lees- en zangversie uitgevoerd van deze productie met onder meer Sanne Wallis de Vries en Paul Groot in het Amsterdamse Theater Bellevue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden