TheaterrecensieSkylight

Marie Louise Stheins is fenomenaal in relatiedrama Skylight ★★★☆☆

Maar de toeschouwer blijft tot het einde zitten met de vraag: wat zag haar ex-minnaar, gespeeld door Chiem Vreeken, in haar? 

Marie Louise Stheins en Chiem Vreeken in ‘Skylight’. Beeld Sanne Peper

Eerst het rode pepertje bakken en dan pas de ui. Eva corrigeert haar ex-minnaar Tom vrijwel direct, nadat ze na drie jaar plompverloren bij hem naar binnen is komen vallen. Die lieve Tom bereidt meteen een maaltijd voor haar: pasta. Maar eerst het pepertje dus, dan de ui – Eva weet het beter, zoals ze eigenlijk alles beter weet, en haar gelijk met een niet-aflatende woordenstroom als een stoomwals over Tom uitrolt. Je vraagt je al vrij snel af waarom deze mensen ooit jarenlang elkaars geheime geliefden zijn geweest. Die vraag blijft tot en met het eind van de voorstelling helaas onbeantwoord.

David Hare schreef zijn relatiedrama Skylight in 1995, een jaar later al was er een Nederlandse opvoering met als titel Een goed ontbijt. In een coproductie van Toneelgroep Oostpool en Het Nationale Theater regisseert Jeroen de Man het stuk opnieuw, in een aangepaste versie. Maar het gegeven blijft hetzelfde: twee ex-minnaars proberen de draad weer op te pakken, maar na een doorwaakte nacht blijkt hun poging tevergeefs.

In dit geval gaat het over Tom, leraar op een Arnhemse school voor probleemkinderen en Eva, zakenvrouw en eigenaar van een groot aantal restaurants. Ooit woonde de dertig jaar jongere Tom bij Eva en haar man in huis. Ze kregen een relatie, en toen het overspel uitkwam, is Tom spoorslags vertrokken.

Overigens heeft regisseur en bewerker Jeroen de Man de rollen omgedraaid: in het oorspronkelijke stuk zijn de vreemdgangers een oudere geslaagde zakenman en een jonge vrouw. Maar het is 2020, moet De Man gedacht hebben, dus we draaien het lekker eigentijds om: oudere vrouw met jong mannetje.

Nu ja – het getob en geruzie blijft hetzelfde. In een realistisch decor staan veel rommelmarktmeubeltjes en een echt keukenblokje. Dit is het armzalige appartement van Tom, want na zijn affaire en luxeleventje koos hij voor een solistisch, stoïcijns bestaan, met als doel de wereld te verbeteren. Eva is nog steeds de keiharde zakenvrouw, met een karrevracht aan vooroordelen over idealisme en mindfulness. Tegen het eind vindt er een scherpe discussie plaats over doorgedraaid neoliberalisme versus compassie met de onderlaag. Vooral daarin toont Hare zich een meester van de dialoog. Intussen is alles wat Eva zegt hard, onaangenaam en confronterend.

Marie-Louise Stheins speelt haar als zodanig: hard, onaangenaam en confronterend, maar soms ook erg grappig, in haar ongegeneerde botheid. Stheins gooit hier alle remmen los, en het is wonderbaarlijk hoe ze haar lappen tekst afvuurt – van verstikte woede tot snerpende uithalen. Als het begrip acteerkanon niet bestond, zou het voor haar moeten worden uitgevonden. Fenomenaal. Tegenover haar staan de bedeesd-charmante Chiem Vreeken als Tom en er is een kleine, maar erg knappe rol van Emma Buyse als Eva’s dochter.

Oostpool speelt Skylight overigens met een dubbele cast, om coronagerelateerde problemen te voorkomen en om meerdere keren per dag te kunnen spelen. Benieuwd of ook dan die ene vraag onbeantwoord blijft: wat heeft die jongen ooit in haar gezien?

Skylight

Theater

★★★☆☆

Door Toneelgroep Oostpool en Het Nationale Theater, bewerking en regie: Jeroen de Man

12/9 Stadstheater Arnhem; tournee t/m 10/12.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden