Boekrecensie Diepe aarde

Maria Vlaar verhaalt over waar we niet bij kunnen (3 sterren)

In een van de verhalen uit het debuut van journalist en redacteur Maria Vlaar (1964) komt een student aardwetenschappen een schoenwinkel binnengelopen. Hij studeert ‘richting diepe aarde’. ‘Diepe aarde?’, vraagt de schoenmaker. ‘Ja, over wat in de aardkern gebeurt, daar waar we niet bij kunnen. Waar het te heet is om te meten en te donker om te kijken.’

Duidelijker kan de inzet van de verhalenbundel Diepe aarde haast niet benoemd worden. Vlaar wil graven naar de verborgen motieven van haar personages, naar ‘wat er beweegt onder de deklaag van het dagelijkse’.

Wat wil die schoenmaker, bijvoorbeeld? Niet veel; een nieuwe schoenmaakmachine en een rustig leven. Of hij dat zal krijgen, met zijn wisselvallige vriendin, blijft de vraag. In een ander verhaal wil het jongetje Yari wraak nemen op zijn vader, die hem slaat. Hij traint en neemt zich voor op zijn 18de verjaardag zijn pa in elkaar te slaan, bij wijze van een verjaardagscadeau aan zichzelf.

Diepe aarde.

Diepe aarde

Maria Vlaar

De Arbeiderspers; 224 pagina’s; € 18,99.

Vlaar is niet gul voor haar personages. Willen ze iets té graag, dan krijgen ze het zeker niet. Alleen de personages die eigenlijk nergens meer op rekenen krijgen onverwacht toch nog wat in de schoot geworpen. Zoals de intellectuele Tahirah, voormalig presentatrice van een succesvolle televisieshow, die door het ministerie van Strijd Tegen Elite verordonneerd is tot een baantje als schoonmaakster. Ze ontdekt dat er in de arbeidersklasse meer loyaliteit en liefde te vinden is dan in de grachtengordel.

Er blijft veel bedekt: waarom is die wetenschapper zo dik? Hoe heeft de wulpse scholiere, die een leraar en een vader verleidt, kunnen veranderen in een betuttelende moeke met een praktisch kort kapsel? Waarom heeft die psycholoog zich nooit meer door iemand laten beminnen terwijl ze daar zo naar verlangt?

Vlaar geeft er geen antwoord op. Had ze dieper moeten graven? Sommige verhalen leunen nu op enigszins stereotiepe personages (de overspelige man, de getroebleerde dichteres) met al te eendimensionale drijfveren (controle, destructie). Of zit er meer onder de ogenschijnlijke oppervlakkigheid? Vlaars verhalen nodigen de lezer uit zelf de schep ter hand te nemen en te spitten naar de kern.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.