Interview Marcel Musters

Marcel Musters weet zelf ook niet waarom iedereen hem altijd zo aardig vindt

Van Indiase yogaoorden tot Craigslist: acteur Marcel Musters, nu te zien in God Only Knows, maakt er vrienden. Maar zit hij daar zelf wel altijd op te wachten?

Marcel Musters Beeld Nick Helderman

Hij rookt weer, zegt Marcel Musters (59), terwijl hij naar het raampje op zijn Amsterdamse bovenverdieping loopt. ‘En ik vind het zó verschrikkelijk. Het beheerst mijn zijn, deze week. Ik heb net première gehad en toen ben ik weer gaan roken, terwijl dat het laatste is wat ik wil. Gebeurt vaker rond premières, dan wordt het me even te veel. Ik was ooit dértien jaar gestopt, verdomme. Ik ben verslavingsgevoelig - vroeger was het eten, maar dat is vanzelf overgegaan.’

Musters slaat met de vlakke hand een paar keer op de toch nog wel aanwezige buik. ‘Ja, die zit er nog, maar ik ben bijna 60 dus dan mag het. Ik kan tegenwoordig gewoon gezond eten zonder dat ik er verkrampt over doe.’

Die première, dat was de autobiografische ‘vertelvoorstelling’ Smoeder, 15 jaar later, die hij samen speelt met toneelschrijfster Maria Goos. Ze spelen zichzelf en hun overleden Brabantse moeders, net als in 2004, al hebben de moeders nu een grotere rol dan toen. Tijdens een mindfulness-safari in Tanzania die Musters en Goos samen maakten voor een zingevingstijdschrift ontstond het idee het publiekssucces nog eens op te voeren, vijftien jaar later, aangevuld met nieuwe, persoonlijke observaties. Er was nogal wat gebeurd, namelijk: Goos’ huwelijk strandde, Musters verloor in 2012 zijn grote liefde, de acteur Jeroen Willems, die op 50-jarige leeftijd overleed aan een hartstilstand.

Het kost Musters geen enkele moeite in de voorstelling in de huid van zijn overleden moeder te kruipen, zegt hij: ‘Voor mij is het méér dan theater, omdat er toch een soort lijntje is, een zielslijntje, tussen mij en mijn moeder.’

Musters is vanaf vandaag ook in de bioscoop te zien, in God Only Knows van regisseur Mijke de Jong. Hij speelt een man die doordraait, een onderzoeksjournalist die verstrikt raakt in gedachten die door anderen als paranoia worden bestempeld. Zijn twee zussen (Elsie de Brauw en Monic Hendrickx) moeten voor hem zorgen, maar verschillen nogal van mening over hoe dat het best kan.

Een uitgeschreven script was er niet, veel dialogen werden geïmproviseerd. De film is in elf dagen opgenomen. ‘Het idee was dat een van ons zou doordraaien, en toen heb ik gezegd: dat wil ik wel zijn. Ik ken het wel, dat je je kunt verliezen in het kijken van erge filmpjes op internet. Bij mijn personage zijn het zogenaamde complottheorieën, zelf kijk ik vaak filmpjes over bootvluchtelingen, of over de farmaceutische industrie. Daar kan ik me vreselijk over opwinden. Ik was gisteren bij de cardioloog, en die wilde me pillen geven voor mijn cholesterol. Daar heb ik inmiddels zo veel dingen over gehoord, dat ik me afvraag of ik ze moet gaan slikken. Die cardioloog is aardig en bekwaam en ik ben geneigd hem te geloven, maar ik heb toch mijn twijfels. En ik denk dat je altijd moet varen op je intuïtie.’

Ik zou toch naar de cardioloog luisteren.

‘Vroeger zou ik daaraan ook helemaal niet getwijfeld hebben. Maar ik denk dat die cardioloog óók niet helemaal objectief is, want die wordt ook gevoerd met informatie die weer afkomstig is van big pharma. Dus ja...’

Iets anders: ik las een oud artikel over je in vrouwenblad Esta waar ik even uit wil citeren: ‘Je signaleert stevige dijen, een behoorlijke kont. Een buik met machtige rollen, waar het overhemd soms van openschiet. Musters is dik. Verrukkelijk dik. De zaal is verliefd. De zaal wil in zijn armen springen, verpletterd worden door die gulzige, geile manspersoon.’ Merk je vaker dat je een bepaalde uitwerking op vrouwen hebt?

‘Haha! Ik weet dat veel vrouwen op mij vallen. En ik snap dat ook. Ik ben aan de ene kant een man, maar ik begrijp vrouwen goed. Ik vind vrouwen ook interessantere wezens, ik kan beter met vrouwen communiceren, omdat vrouwen opener zijn. Tot mijn verbazing vonden vrouwen mij ook lekker toen ik nog heel dik was. Kon ik niet begrijpen. Heel vreemd, vond ik dat. Als ik een dik iemand zie, denk ik vaak: eet eens wat minder. Maar zo simpel is het natuurlijk niet.’

Linda de Mol wilde per se dat jij haar man zou spelen in RTL-comedyserie De familie Kruys.

‘Ja, klopt. Ik denk omdat veel vrouwen mij een aantrekkelijke, vriendelijke man vinden, terwijl ik tegelijkertijd een heel gewóne man ben.’

Wat voor foto staat er op je theemok?

‘Een foto van mijn pleegdochter, die heeft deze beker voor mij laten maken. Ze is de dochter van mijn eerste vriendinnetje uit Tilburg, van toen ik 14 was. Ze kreeg later twee kinderen, scheidde van haar man en overleed toen plotseling. De kinderen waren 11 en 13. Ik heb ze mede opgevangen. Ze zijn nu 30 en 32 en wonen allebei in Amsterdam. Ik kreeg, als homo, twee kinderen in mijn schoot geworpen en ik heb die kans met beide handen aangegrepen.’

Op je 14de wist je dus nog niet dat je homo was?

‘Nee. Ik bén ook niet honderd procent homo, maar dat heb ik er op een gegeven moment maar van gemaakt omdat ik het anders ook niet wist. Het is lang ingewikkeld geweest, in de zin dat ik mijn eigen homoseksualiteit helemaal niet wilde. Ik deed er makkelijk over, en mijn omgeving eigenlijk ook - mijn ouders hebben er nooit moeite mee gehad. Op mijn 18de kreeg ik mijn eerste vriend en heb ik het allemaal maar gewoon laten gebeuren. Maar ergens zat het me ook in de weg, want ik wilde gewoon een vrouw en kinderen. En die kinderen heb ik nu dus ook, op een bepaalde manier.’

Je speelt eigenlijk altijd heteromannen.

‘Klopt. Maakt mij niet uit, hoor. Ik vind het alleen wel raar als heteroseksuele acteurs worden bewonderd omdat ze een homoseksueel spelen - o, je hebt gezoend met een andere man, wat fantastisch dat je dat durft! Het werkt altijd maar één kant op. Ik heb eergisteren nog met Linda de Mol gezoend, maar niemand vraagt ooit hoe dat voor mij is. Ze zoent overigens lekker.’

Loopt naar het raampje: ‘Even roken.’

Marcel Musters Beeld Nick Helderman

Je werkt je steeds zeven maanden over de kop en neemt daarna vijf maanden vrij. Waarom?

‘Omdat ik hier niet tot rust kan komen. Ik ga na de tournee met Smoeder eerst een maand naar Bali, naar de Yoga Barn. Daar kun je de hele dag mediteren, yoga doen, en lekker eten. Vroeger reisde ik altijd rond, maar nu vind ik het lekker om op een plek te zitten. In m’n eentje. Ik kom er namelijk langzaam achter dat ik best een leuke man ben. Ik heb de neiging mezelf te wantrouwen: waarom doe ik zo aardig tegen iedereen? Ik denk dan van mezelf dat ik een geheime agenda heb, beetje raar hè? Op reis voel ik dat wantrouwen naar mezelf nooit, want van de mensen die ik dan tegenkom hoef ik niks, en zij hoeven niks van mij. Ik was in India en huurde een appartementje in een vissersdorpje. Binnen een paar weken heb ik met het hele dorp leuk contact. Gewoon omdat ze mij een aardige man vinden! Er zijn zoveel leuke mensen op de wereld. Mijn doel is om uiteindelijk hier, en tijdens mijn werk, net zo te zijn als in India. Ik zou graag wat meer willen niksen, ook als ik hier ben. Mediteren helpt wel, twee keer per dag ga ik op de bank liggen en zet ik meditatievideo’s op YouTube aan. Ik vind eigenlijk dat ze yoga en meditatie op de lagere school moeten onderwijzen. Mij zou het als kind erg hebben geholpen om rust te vinden. Ach man, dan was het allemaal zoveel makkelijker geweest.’

Je goede vriendin Lies Visschedijk zei: ‘Ik ken niemand die zo veel vrienden overhoudt aan stilteweken als Marcel.’

‘Inderdaad, veel dames, die dan weer naar mijn voorstellingen komen. Soms is het ook wel een beetje ingewikkeld. Maria Goos zegt: ‘Ga nou niet met iedereen zo diep in gesprek.’ Maar ik weet niet hoe ik het níét moet doen. Eergisteren kwam er ook weer na de voorstelling zo’n lieve vrouw naar me toe, en die staat dan op me in te praten over haar ervaringen met de dood. Maria zou al lang op een slimme manier weggelopen zijn, maar ik ben dan écht benieuwd. Ik sta daar niet uit beleefdheid, ik wil weten hoe mensen hun leven leiden. Maar ik kan natuurlijk niet met iedereen bevriend zijn, en ik ben ook doodmoe, en ik wil eigenlijk ook gewoon het liefst naar huis. Ik ben echt een zoeker, denk ik. Een zoeker naar rust. Innerlijke rust.’

Veertig jaar lang ging je elk jaar een paar maanden naar New York. Waarom nu niet meer?

‘Vanwege Trump. De laatste keer dat ik daar was ging het zo onder m’n huid zitten. Overal waar je loopt zie je verwijzingen naar Trump, of je hoort mensen het over hem hebben. Ik geloof dat hij zal worden herkozen en straks de hele democratie onderuit trekt. Ik ben bang voor een enorme chaos. Mijn vriend Eddy komt uit New York, hij is danser. Door hem zie ik hoeveel racisme er nog steeds is in de VS, sinds ik Eddy ken ben ik me er veel meer bewust van. Het is eigenlijk gewoon een verschrikkelijk land.’

Hoe kennen jullie elkaar?

‘Via craigslist, de Amerikaanse Marktplaats. Ik was in New York en ik had zin in seks. Maar ik wilde niet zomaar seks, ik wilde seks met een connectie op zielsniveau. Dus ik schreef een uitgebreide post op craigslist, en hij reageerde daarop. En nu hebben we al twee jaar een relatie.’

Marcel Mutsers Beeld Nick Helderman

Je hebt een soort spirituele draai gemaakt, zeggen je vrienden.

‘Vroeger moest ik van spiritualiteit niet veel hebben, maar dat is veranderd door de dood van Jeroen. En ook wel door de dood van mijn moeder. Mijn moeder kreeg longkanker en zei: ‘Marcel, ik ben 69 en het is schijnbaar mijn tijd.’ Ze ging er zo ontzettend goed mee om, ze nam het zoals het kwam. Ze is daarin een groot voorbeeld voor mij. De dood van Jeroen was natuurlijk heel onverwacht, ineens was hij weg. Daarna moest ik echt op zoek: wat is dat dan, de dood? Hoe kon dit? We waren nog helemaal niet klaar.’

Jullie waren al vier jaar uit elkaar, maar voor jou was het jouw man die overleed.

‘Ja, dat was zo. Ik rouwde alsof we nog geliefden waren. Als hij nog had geleefd, waren we weer bij elkaar geweest, dat weet ik zeker. We waren veertien jaar samen geweest, en op een gegeven moment klopte het even niet meer tussen ons, maar allebei wisten we dat het goed zou komen. Jeroen en ik waren bang voor de dood. Tegen elkaar zeiden we: dood is dood. Dat klopt niet, weet ik nu. De dood is niet het einde. Ik vind het moeilijk om er in dit interview over te vertellen, maar het komt erop neer dat Jeroen tegen mij sprak. Meer dan eens. Als in een soort droom was hij er, hij pakte mijn schouder vast en zei in mijn oor: ‘Hé Marcel, we hebben ons vergist, de dood ís niet het einde.’ Ik vond het eng, raakte in paniek, maar uiteindelijk vind ik het ontzettend fijn dat het gebeurd is. Ik kan nu makkelijker met de dood omgaan, ik word er veel minder somber van.’

Je vertelt het liever niet omdat je bang bent voor het oordeel van anderen?

‘Het is zoiets particuliers. Ik weet dat mensen erover gaan oordelen, dat het op een verkeerde manier wordt geïnterpreteerd, of dat mensen gaan reageren zoals ik zelf vijftien jaar geleden zou hebben gereageerd: ‘O, ja, natuurlijk, dat heeft-ie nodig om de dood van Jeroen te verwerken.’ Is misschien ook wel zo. Of ze zullen zeggen dat ik fantaseer, maar dat maakt me niks uit. Fantasie is ook maar een woord. Ik heb het zo ervaren, en het heeft mijn leven veranderd.’

Not only voices

Marcel Musters richtte in 2015 een platform op voor lhbti’ers, Not Only Voices (de naam is een eerbetoon aan Jeroen Willems, die meer dan vijftien jaar de voorstelling Voices speelde). Op de website van Not Only Voices staan interviews met lhbti’ers overal ter wereld, ook uit landen waar homoseksualiteit strafbaar is. Mensenrechtenactivisten uit verschillende landen kunnen via het platform met elkaar in contact komen. Musters: ‘Ik vind het vreselijk dat activisme een nare bijsmaak heeft gekregen. Het is juist goed om actief te zijn, dat is wat deze tijd hard nodig heeft.’

Meer interviews? Beluister dan ook de Volkskrant podcast Met Groenteman in de kast

Virtuoos en tot het uiterste puntje. Zo zong acteur Jeroen Willems in de laatste jaren van zijn leven het werk van Jacques Brel. In deze aflevering van Met Groenteman in de kast hoor je acteur Marcel Musters, Willems’ ex-geliefde, en Wim Selles, muzikaal leider, over de volle zalen, de hartstocht, en de twijfel waarmee Jeroen Willems Brels werk ten gehore bracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden